Nivelet e ujërave nëntokësore në mbarë botën kanë qenë në rënie me një ritëm të përshpejtuar gjatë 40 viteve të fundit, sipas një studimi të botuar të mërkurën në revistën britanike Nature. Praktikat e paqëndrueshme të ujitjes dhe ndryshimet klimatike janë arsye të mundshme për këtë.
Ujërat nëntokësore janë burimi kryesor i ujit të ëmbël për fermat, ekonomitë familjare dhe industrinë. Shkarkimi i akuiferëve të ujërave nëntokësore mund të ndikojë në rënien e rendimentit dhe rrëshqitje shkatërruese.
“Një nga arsyet më të mundshme për rënien e shpejtë dhe të përshpejtuar të vëllimit të ujërave nëntokësore është nxjerrja e tepërt e ujërave nëntokësore për bujqësinë e ujitur në klimat e thata,” tha Scott Jasechko, një shkencëtar në Universitetin e Kalifornisë, Santa Barbara, një nga bashkautorët e gazetës.
Thatësirat që lidhen me ndryshimet klimatike kanë gjithashtu ndikim në gjendjen e ujërave nëntokësore. Kështu, fermerët filluan të nxjerrin më shumë ujëra nëntokësore për të ujitur të korrat e tyre, tha shkencëtari.
Shkarkimi është veçanërisht i dukshëm në klimat e thata me tokë të gjerë të punueshme. Studiuesit analizuan 170,000 puse në më shumë se 40 vende. Kina veriore, Irani dhe Shtetet e Bashkuara perëndimore janë ndër rajonet më të goditura nga rënia e burimeve ujore të disponueshme.
Më shumë se një e treta e rreth 1700 sistemeve akuiferësh të monitoruar vazhdimisht përjetuan një rënie të nivelit të ujit prej 10 centimetra në vit midis 2000 dhe 2022. Horizontet më të prekura janë në Spanjë, Iran, Kinë dhe Shtetet e Bashkuara.
Disa akuiferë janë përmirësuar gjatë së njëjtës periudhë. Kjo u bë e mundur pjesërisht si rezultat i masave kufizuese në vëllimin e ujit të pompuar. Akuiferët mund të plotësohen me ujë të nxjerrë nga burime të tjera. Megjithatë, raste të tilla të rikuperimit ishin relativisht të rralla, shpjegoi Scott Jaseczno, një nga bashkautorët e raportit të botuar në revistën britanike Nature.
