E premtja më 15 mars në Rusi është dita e parë e votimit në zgjedhjet presidenciale. Për herë të parë, ai zhvillohet në tre ditë – duke filluar më 15 mars dhe duke përfunduar me ditën kryesore të zgjedhjeve të dielën, më 17 mars.
Disa orë pas fillimit të votimit, u shfaqën mesazhe në shërbimet ku kryhet votimi elektronik në distancë (DEG) – Gosuslugkh dhe portali mos.ru – për ndërprerje të mundshme në punën e tyre, tha ai vuri në dukje KommersantRaportet thonë se sistemet funksionojnë në modalitetin e “radhës elektronike”.
Qendrat e votimit do të jenë gjithashtu të hapura në territoret e okupuara të Ukrainës – në territoret e kontrolluara nga Rusia të rajoneve Zaporozhye, Kherson, Donetsk dhe Lugansk, si dhe në Krimenë e aneksuar.
Banorët vendas në zonat e kontrolluara nga Rusia të Ukrainës raportuan se ishin detyruar të votonin.
Vladimir Putin, i cili ka udhëhequr Rusinë që nga viti 2000, kandidon për një mandat të pestë. Përveç presidentit aktual, në zgjedhje janë tre kandidatë – Vladislav Davankov, nënkryetar i Dumës së Shtetit nga Partia e Popullit të Ri, deputetët e Dumës së Shtetit Nikolai Kharitonov nga Partia Komuniste e Federatës Ruse dhe Leonid Slutsky nga Liberalët. Partia Demokratike. Të gjithë kandidatëve nga partitë joparlamentare dhe të vetë emëruarve që kanë mbledhur nënshkrime, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve i ka refuzuar regjistrimin.
Fillimisht për presidencën garuan 15 kandidatë. Nënshkrimet për regjistrim nuk duhej të mblidheshin vetëm nga ata të emëruar nga partitë e përfaqësuara në Dumën e Shtetit – Davankov, Kharitonov dhe Slutsky. Putini mblodhi nënshkrime si kandidat i vetë emëruar.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve nuk e lejoi gazetaren nga Rzhev Ekaterina Duntsova të mbledhë nënshkrime, duke vënë në dukje gabime në dokumentet e saj të nominimit. Pas refuzimit, Duntsova apeloi në Gjykatën e Lartë dhe u bëri thirrje mbështetësve të saj të mbështesin një pretendent tjetër, Boris Nadezhdin.
Nadezhdin arriti të mbledhë më shumë se 200 mijë nënshkrime të rusëve në mbështetje të emërimit të tij. KQZ-ja konstatoi më shumë se 15% të defekteve në nënshkrimet e dorëzuara në to, krahasuar me 5% të pranueshëm. Nadezhdini nuk arriti ta kundërshtonte refuzimin në gjykata.
Zgjedhjet që u zhvilluan në Rusi vitet e fundit u vlerësuan nga vëzhgues dhe ekspertë të pavarur si të palira dhe të padrejta. Autoritetet ndërhyjnë në procesin zgjedhor, krijojnë avantazhe për kandidatët pro-qeveritar dhe në disa raste ka falsifikim të drejtpërdrejtë. Nuk ka vëzhgues të pavarur ndërkombëtarë në zgjedhjet presidenciale dhe mundësitë e vëzhgimit për qytetarët rusë janë gjithashtu seriozisht të kufizuara.
Fitorja e Putinit, i cili në thelb kontrollon të gjitha levat e pushtetit në vend, është quajtur nga shumë komentues pothuajse një përfundim i paramenduar. Më herët, mediat, duke cituar burime, shkruanin se administrata presidenciale dëshiron të sigurojë fitoren e Putinit me një rezultat prej të paktën 80% me një pjesëmarrje të lartë. Një sondazh i fundit nga VTsIOM i drejtuar nga shteti tregoi se të paktën 75% e të anketuarve janë gati të votojnë për presidentin aktual.
Opozita ruse u bëri thirrje të gjithë atyre që nuk janë dakord me politikat e Vladimir Putinit që të vijnë në qendrat e votimit në mesditë të 17 marsit gjatë zgjedhjeve presidenciale, duke shprehur kështu protestën e tyre të fshehtë. Ideja u mbështet, ndër të tjera, nga ekipi i Alexei Navalny, i cili vdiq në një koloni në shkurt, dhe Mikhail Khodorkovsky.
Prokuroria u përgjigj duke kërcënuar me përgjegjësi penale për “pengim të ushtrimit të lirë nga qytetarët të të drejtës së tyre të votës dhe të punës së komisioneve zgjedhore”. Sipas nenit përkatës të Kodit Penal, ai rrezikon deri në pesë vjet burg.
E veja e Alexei Navalny, Julia, në një rubrikë në gazetën The Washington Post, u bëri thirrje vendeve perëndimore që të mos njohin rezultatet e zgjedhjeve presidenciale në Rusi dhe të mos e konsiderojnë Vladimir Putinin si kreun legjitim të shtetit.
Një numër deputetësh të Parlamentit Evropian dhe politikanë të tjerë kërkuan gjithashtu mosnjohjen e rezultateve të zgjedhjeve presidenciale ruse dhe, rrjedhimisht, legjitimitetin e Putinit. Ata tregojnë si votimin në territoret e pushtuara, ashtu edhe, për shembull, amendamentet e miratuara në Kushtetutë që lejojnë Putinin të kandidojë për një mandat të pestë. Liderët e vendeve perëndimore nuk folën për mundësinë e mosnjohjes së rezultateve të zgjedhjeve./Kosovatimes/
