Pentagonit dhe SpaceX mund t’i duhet të ndjekin vazhdimisht rusët që përdorin internetin satelitor Starlink gjatë operacionit kundër Ukrainës. Deri më tani, ushtria amerikane dhe kompania e Elon Musk nuk kanë gjetur një mënyrë efektive për të bllokuar terminalet e blerë në vende të tjera dhe të importuara në Rusi, pranoi një përfaqësues i Departamentit të Mbrojtjes të SHBA.
Terminalet Starlink filluan të shfaqen në territoret e okupuara të njësive që luftojnë me Ukrainën që nga fillimi i këtij viti. Ato janë kontrabanduar nga jashtë sepse SpaceX ndalon përdorimin e tyre në Rusi. Sidoqoftë, ato tashmë ofrohen nga dhjetëra dyqane në internet, dhe furnitorët kanë mësuar të aktivizojnë llogaritë. Përdorimi i Starlink nga ushtria ruse jo vetëm që privon ushtarët ukrainas nga një avantazh, por gjithashtu degradon cilësinë e komunikimit: shpejtësia e lidhjes, sipas ekspertëve dhe dëshmive ushtarake, bie për shkak të përqendrimit të terminaleve në rajon.
“Unë mendoj se ky do të jetë një problem i vazhdueshëm; Ne mund të vazhdojmë t’i identifikojmë ata [terminalet] dhe t’i mbyllim, por rusët nuk do të ndalen” duke u përpjekur për të marrë terminale të reja, tha Zëvendës Ndihmës Sekretari i Mbrojtjes për Hapësirën dhe Mbrojtjen Raketore John Hill në një seancë dëgjimore të Komitetit të Shërbimeve të Armatosura të Senatit.
Sipas Hill, SpaceX po punon me Pentagonin dhe agjenci të tjera qeveritare. Së bashku ata “zhvilluan strategji” për të identifikuar terminalet që duhet të fiken ose të lihen të funksionojnë. Për këtë, tha ai, përdoren informacione sekrete dhe publike. Megjithatë, Shtetet e Bashkuara nuk kanë gjasa të jenë në gjendje të përdorin gjeolokacionin për të identifikuar ato pajisje të vendosura nga trupat ruse dhe për t’i bllokuar ato, pasi terminalet e njësive ukrainase mund të funksionojnë në të njëjtën zonë, shpjegoi Hill.
Në mars, Kongresi hapi një hetim mbi raportet se pushtuesit rusë kishin në zotërim Starlink. Në maj, senatori Elizabeth Warren, në një letër drejtuar Sekretarit të Mbrojtjes Lloyd Austin, kërkoi informacion se si dhe pse pajisjet SpaceX, e cila është një kontraktues për Departamentin e Mbrojtjes të SHBA, bien në duar të gabuara. “Raportet e bëjnë të qartë se Rusia ka qenë në gjendje të blejë terminale Starlink në tregun e zi pa i bllokuar ato nga SpaceX, duke i dhënë Rusisë një avantazh të madh në fushën e betejës,” tha Warren në seancë.
Ajo e pyeti Hillin nëse ai kishte besim se Pentagoni mund të “identifikonte përdorimin e paligjshëm të shërbimeve të Starlink nga Rusia dhe t’i bllokonte ato plotësisht”. Në përgjigje të komentit të zyrtarit se “ky do të jetë një problem i vazhdueshëm”, Warren tha, “Kuptimi im është se nuk do të jetë.”
Bllokimi i terminaleve ruse mund të jetë problematik, pranon Derek Bisaccio, analist kryesor i tregut të mbrojtjes dhe strategjisë në Forecast International: “Përdorimi i gjerë i sistemit nga të dyja palët mund të ngadalësojë komunikimet, duke kufizuar përfitimet e tij për operatorët ukrainas. Ekziston gjithashtu rreziku që masat për të bllokuar përdorimin e Starlink nga trupat ruse mund të dëmtojnë aksesin për trupat ukrainase ose [negativisht] të ndikojnë në performancën e çdo njësie ukrainase në një situatë luftarake, veçanërisht në zonat me vija të paqëndrueshme të frontit. Një operator ukrainas mund të identifikohet gabimisht si rus, duke rezultuar në çaktivizimin e terminalit të tij.
