Presidenti i Ukrainës Volodymyr Zelensky tha se koncesionet territoriale për t’i dhënë fund luftës së nisur nga Rusia do të kërkonin një referendum në Ukrainë.
Megjithatë, ai shtoi se një lëvizje e tillë nuk është alternativa më e mirë sepse ata kanë të bëjnë me presidentin rus Vladimir Putin dhe do të jetë një fitore për të nëse ai merr një pjesë të territorit të tyre.
“Vendimi duhet të merret nga populli ukrainas”
“Ukraina kurrë nuk do të heqë dorë nga territoret e saj sepse kjo do të ishte një sulm ndaj kushtetutës,” tha ai, duke shtuar se çdo lëvizje e tillë është një pyetje shumë, shumë e vështirë.
Vendimet për integritetin territorial të Ukrainës nuk mund të merren nga presidenti, por nga populli ukrainas, tha Zelensky, raporton Newsweek. “Kjo është kundër kushtetutës së Ukrainës dhe ata që janë në pushtet nuk kanë të drejtë zyrtare të heqin dorë nga territoret e tyre. Që kjo të ndodhë, populli ukrainas duhet ta dëshirojë atë,” shtoi ai, duke mos përjashtuar një referendum për këtë çështje.
Viktor Kovalenko, një analist ukrainas, thotë se propozimi i Zelenskit për referendum është një ndryshim i rëndësishëm në politikën e jashtme, i cili mund të zvogëlojë popullaritetin e Zelensky, i cili aktualisht mbahet nga uniteti i kombit në luftën për mbijetesë.
“Ukraina mund të marrë në konsideratë rrezikun e një referendumi pasi nuk garanton që populli ukrainas do të pranojë të heqë territorin. Ata mund të riafirmojnë refuzimin e tyre ndaj Rusisë dhe të konfirmojnë kufijtë e vitit 1991,” tha ai, duke iu referuar vitit që Ukraina shpalli pavarësinë. “Një faktor tjetër kritik është se referendumi territorial kërkon një armëpushim nga Putini dhe territoret e pushtuara aktualisht nuk do të mund të marrin pjesë. Mbetet e pasigurt nëse Kremlini është gati të ndalojë sulmet dhe bombardimet në këtë fazë,” shtoi ai.
Zelensky propozoi pjesëmarrjen e Rusisë në samitin e paqes
Pas dy vjet e gjysmë lufte, Rusia dhe Ukraina janë larg negociatave, por sondazhet e fundit në Ukrainë kanë treguar një ndryshim të opinionit në mesin e popullatës ndaj perspektivave për negociata. Një sondazh i kryer në maj nga Instituti Ndërkombëtar i Sociologjisë i Kievit (KIIS) tregoi se një e treta (32 përqind) e ukrainasve do të pranonin dhënien e territorit për paqe dhe pavarësi, krahasuar me 26 përqind në shkurt të këtij viti dhe 9 përqind në shkurt 2023.
Më shumë se gjysma (55 përqind) ende kundërshtojnë dhënien e territorit Rusisë nëse kjo do t’i jepte fund luftës, por kjo është më e ulët nga 74 përqind në dhjetor 2023. Gazeta ukrainase e lajmeve ZN.UA raportoi në korrik se 44 përqind e njerëzve në vend ranë dakord që kishte ardhur koha për të filluar negociatat me Rusinë.
Zelensky tha muajin e kaluar se ai është i gatshëm të bisedojë nëse ka vullnet të mirë nga pala ruse.
Ai tha se përfaqësuesit rusë duhet të marrin pjesë në një samit të dytë të paqes në nëntor për të paraqitur një plan paqeje që përfshin tërheqjen e të gjitha trupave ruse nga territori ukrainas. Rusia, nga ana tjetër, kërkon tërheqjen e trupave ukrainase nga të katër rajonet e aneksuara.
