Lufta kundër Ukrainës, tashmë në vitin e tretë, po u kushton gjithnjë e më shumë taksapaguesve rusë.
Në gjysmën e parë të vitit 2024, buxheti federal shpenzoi një rekord prej 5.3 trilion rubla për artikujt e mbrojtjes, përllogariti Janis Kluge, një studiues në Institutin Gjerman për Studimet e Sigurisë Ndërkombëtare, bazuar në të dhënat nga sistemi Elektronik i Buxhetit.
Krahasuar me të njëjtën periudhë në të kaluarën, shpenzimet ushtarake të Rusisë u rritën me 36%, ose 1.4 trilion rubla. Mesatarisht, qeveria shpenzoi 203 miliardë rubla në javë, 29 miliardë rubla në ditë, ose 1.2 miliardë rubla në orë për mirëmbajtjen e ushtrisë dhe blerjen e armëve, sipas llogaritjeve të Kluge.
Si rezultat, në 6 muaj, makina ushtarake “hëngri” pothuajse një e gjysmë buxhete vjetore të programit për të mbështetur ekonominë kombëtare (3.89 trilion rubla), më shumë se tre buxhete vjetore të të gjithë sistemit të arsimit të lartë në vend ( 1.546 trilion rubla), 18 buxhete vjetore të projektit kombëtar “Shëndetësia” (290 miliardë rubla) dhe më shumë se 90 buxhete vjetore të një rajoni tipik të varfër – siç është, për shembull, Republika e Tyva (56 miliardë rubla).
“Veçanërisht e mprehtë,” thekson Kluge, rritja e shpenzimeve sekrete, të cilat shkojnë kryesisht në blerjen e armëve për frontin: ato arrijnë në rreth 1 trilion rubla në tremujor. Në pjesën e hapur të buxhetit, financimi për urdhrat e mbrojtjes shtetërore u rrit me 54% krahasuar me vitin e kaluar dhe me 126% krahasuar me vitin 2022.
Shpenzimet për pagesat për ushtrinë, duke përfshirë rekrutimin masiv të “vullnetarëve” dhe ushtarëve me kontratë me të cilët Kremlini kompenson humbjet e vijës së parë, u rritën me 25% në krahasim me vitin e kaluar dhe me 175% në krahasim me vitin 2022.
Së fundi, shpenzimet për bashkëpunimin ushtarak-teknik ndërkombëtar janë rritur “dramatikisht”, që mund të përfshijë financimin për blerjen e municioneve dhe raketave nga Irani dhe DPRK, vëren Kluge. Sipas vlerësimeve të tij, kjo i kushtoi buxhetit pothuajse 120 miliardë rubla në tremujorin e parë dhe më shumë se 150 miliardë në të dytin.
Fillimisht, qeveria përfshiu shpenzime ushtarake prej 10.8 trilion rubla në buxhetin e vitit 2024, dhe pjesa e tyre në shpenzimet totale – pothuajse 30% – supozohej të ishte një rekord që nga ditët e Bashkimit Sovjetik. Por nëse fokusohemi në sezonalitetin e ndarjeve buxhetore dhe të dhënave historike, atëherë në fakt shpenzimet ushtarake mund të tejkalojnë këtë nivel me pothuajse një të tretën, vlerëson Kluge: deri në fund të vitit ato mund të arrijnë në 13.3 trilion rubla, ose 7-8% të GDP, e cila korrespondon me nivelin e diktaturave ushtarake afrikane (8.2% e PBB-së në Algjeri, 6.3% e PBB-së në Sudanin e Jugut).
Deri më tani, buxheti rus nuk ndjen dhimbje nga shpenzimet ushtarake, të cilat janë trefishuar në krahasim me vitin 2021. Për katër nga tetë muajt e këtij viti, thesari federal ishte në suficit (të ardhurat tejkaluan shpenzimet), dhe deficiti total kumulativ deri në fund të gushtit arriti në vetëm 331 miliardë rubla – një e gjashta e planit vjetor.
Megjithatë, rënia e çmimeve të naftës mund të bëhet problem për buxhetin, theksojnë analistët e Rosbank: kostoja e një fuçie të klasës ruse Urals në shtator ra nën 60 dollarë për fuçi për herë të parë që nga fillimi i vitit dhe ra me 18 % krahasuar me fundin e gushtit. Ministria e Financave e ka vendosur buxhetin me bazë naftën në 70 dollarë dhe autoritetet e përfshijnë këtë çmim në planet për vitin e ardhshëm. Nivelet aktuale të naftës janë “padyshim jo komode për buxhetin federal”, veçanërisht në lidhje me “shpenzimet për sistemin e trajtimit të ujërave të zeza”, thekson Rosbank.
