Gjykata Ndërkombëtare Penale (ICC) e ka referuar Mongolinë në Statutin e Romës për refuzimin e saj për të arrestuar dhe ekstraduar presidentin rus Vladimir Putin gjatë vizitës së tij në vend.
Mongolia, duke dështuar në arrestimin e Putinit dhe dorëzimin e tij në gjykatë, nuk përmbushi kërkesën e gjykatës për bashkëpunim për këtë çështje, e cila është në kundërshtim me dispozitat e Statutit të Romës dhe e pengoi gjykatën të ushtronte funksionet dhe kompetencat e saj , Thuhet në një deklaratë Dhoma e Procedurës Paraprake .
Një përfaqësues i qeverisë mongole shpjegoi vendimin e autoriteteve për të mos arrestuar Putinin duke thënë se vendi është në një gjendje varësie energjetike nga vendet fqinje dhe gjithashtu i përmbahet politikës së neutralitetit.
Mongolia u bë anëtare e ICC në 2003. Në dhjetor 2023, Erdenebalsuren Damdin u bë gjyqtari i parë mongol në GJNP. Autoritetet mongole thanë më pas se kjo ishte “një shenjë e rritjes dhe forcimit të reputacionit të vendit në arenën ndërkombëtare dhe besimit të organizatave ndërkombëtare në Mongoli”. Formalisht, vendet anëtare të ICC-së janë të detyruara të ekzekutojnë urdhrin dhe të ndalojnë Putinin. Megjithatë, në praktikë këto detyrime nuk funksionojnë gjithmonë. Bloomberg, duke cituar burime, shkroi se autoritetet mongole e siguruan Putinin se nuk do ta arrestonin.
- Pas lëshimit të urdhrit, Putin nuk vizitoi vendet që kishin ratifikuar Statutin e Romës. Kështu, në korrik 2023, ai refuzoi një vizitë në samitin e BRICS në Afrikën e Jugut, e cila është anëtare e ICC-së dhe në tetor nuk fluturoi për në Meksikë me ftesë të presidentit të saj.
ICC thekson se imuniteti diplomatik i kujtdo, përfshirë imunitetin presidencial, nuk është, nga këndvështrimi i gjykatës, një pengesë për ekzekutimin e urdhrit të saj. “Duke pasur parasysh seriozitetin e refuzimit të Mongolisë për të bashkëpunuar me gjykatën, Dhoma e konsideroi të nevojshme t’ia referonte çështjen Asamblesë së Shteteve Palë,” tha gjykata.
Sipas The Washington Post, ende nuk është e qartë se cili do të jetë dënimi i Mongolisë përfundimisht .
Vizita në Mongoli ishte udhëtimi i parë i Putinit në një vend që ka ratifikuar Statutin e Romës të Gjykatës Ndërkombëtare Penale që nga marsi i vitit 2023, kur u lëshua urdhri për arrestimin e tij. Presidenti rus akuzohet për transport të paligjshëm të fëmijëve ukrainas në territore që nuk kontrollohen nga Kievi.
Ministria e Jashtme e Ukrainës u bëri thirrje autoriteteve mongole të arrestojnë Putinin gjatë vizitës së tij në vend. Një deklaratë nga Ministria e Jashtme e Ukrainës shpreh shpresën se qeveria mongole do të “kuptojë faktin se Vladimir Putin është një kriminel lufte” dhe do të ekzekutojë urdhrin e arrestit dhe do ta transferojë Putinin në Hagë .
