Ish-kancelarja gjermane, Angela Merkel , e cila udhëhoqi Gjermaninë për 16 vjet, foli në një intervistë të rrallë me BBC për çështjet kryesore që formësojnë politikën globale sot – nga lufta në Ukrainë te kërcënimi bërthamor i Vladimir Putin dhe sfidat e sjella nga Donald Trump gjatë dhe pas presidencën e tij.
Një nga çështjet më të diskutueshme lidhur me mandatin e saj është vendimi i vitit 2008 për të bllokuar rrugën e Ukrainës drejt anëtarësimit në NATO, një vendim i mbështetur nga Franca. Merkel pretendon se Ukraina, atëherë e pasigurt dhe e papërgatitur, do të ishte ekspozuar ndaj një sulmi edhe më të hershëm dhe ndoshta më brutal nga Rusia nëse anëtarësimi do të ishte miratuar.
“Putini nuk do ta shikonte me qetësi anëtarësimin e Ukrainës në NATO”, tha Merkel, duke shpjeguar se pasojat do të ishin të rënda. Megjithatë, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky nuk e ndan këtë pikëpamje, duke e përshkruar këtë vendim si një “llogaritje të gabuar” që inkurajoi Rusinë.
Varësia energjetike nga Rusia: gabim i llogaritur apo domosdoshmëri?
Gjatë mandatit të saj, Merkel mbështeti lidhjet e ngushta energjetike me Rusinë, duke përfshirë ndërtimin e dy tubacioneve të diskutueshme të gazit – Nord Stream 1 dhe 2 . Kjo varësi tani kritikohet si një faktor që forcoi fuqinë ekonomike të Rusisë dhe mundësoi financimin e luftës në Ukrainë. Merkel, megjithatë, thekson se pas kësaj politike qëndronin interesat e biznesit gjerman dhe një përpjekje për të ruajtur marrëdhëniet paqësore me Moskën.
“Këto nuk ishin vetëm vendimet e mia. E gjithë Evropa donte bashkëpunim të ngushtë energjetik me Rusinë”, u mbrojt ajo. Merkel ka qenë një nga liderët e paktë perëndimorë që ka mbajtur bisedime të rregullta me Putinin, por ajo pranon se shumë nga përpjekjet e saj diplomatike kanë dështuar. Sot ai shpreh shqetësim serioz për mundësinë e përdorimit të armëve bërthamore, duke theksuar se është vendimtare ulja e tensioneve dhe shmangia e një skenari të tillë.
Merkel gjithashtu përballet me kritika për vendimin e saj në vitin 2015 për të hapur dyert e Gjermanisë për më shumë se një milion emigrantë, gjë që shkaktoi një trazirë politike. Edhe pse politikat e saj kanë marrë vlerësime, si ajo e Barack Obamës, i cili e përshkroi atë si një “udhëheqëse morale”, në Gjermani ajo ka ndihmuar në forcimin e partisë së ekstremit të djathtë AfD.
Merkel pranon sfidat, por kundërshton kritikat, duke theksuar se migrimi i paligjshëm duhet të frenohet duke investuar në përmirësimin e kushteve të jetesës në vendet afrikane, në mënyrë që më pak njerëz të detyrohen të largohen nga shtëpitë e tyre.
Trashëgimia në fjalë
Sot, më shumë se tre vjet pasi u tërhoq nga politika, Merkel përballet me një rishqyrtim të vendimeve të saj, nga marrëdhëniet me Rusinë te prioritetet ekonomike të Gjermanisë. Kritikët e akuzojnë atë për menaxhimin e krizave pa reforma afatgjata, duke e lënë Gjermaninë të pambrojtur si ekonomikisht ashtu edhe politikisht.
E pyetur nëse i mungon fuqia që kishte si kancelare, Merkel u përgjigj qartë: “Jo, aspak”.
Pavarësisht sfidave, ajo mbetet një nga figurat më të rëndësishme në politikën evropiane dhe libri i saj me kujtime Liria ofron një mundësi për të kuptuar më mirë vizionin e saj dhe dilemat që e shoqëruan gjatë gjithë karrierës së saj të gjatë.
Angela Merkel foli edhe për marrëdhënien e saj me Donald Trump, i cili njihet për kritikat e Gjermanisë për shpenzimet e pamjaftueshme të mbrojtjes dhe deficitet tregtare. Kur u pyet për këshilla për liderët evropianë përpara kthimit të Trump në Shtëpinë e Bardhë, Merkel theksoi rëndësinë e komunikimit të qartë të prioriteteve. “Trump është shumë i drejtpërdrejtë. Nëse i bëni të qarta pikëpamjet tuaja, krijohet njëfarë respekti,” tha ajo.
