Shtetet e Bashkuara kanë testuar me sukses një raketë konvencionale hipersonike në Florida, vetëm disa javë pasi Rusia përdori për herë të parë raketën e re balistike Oreshnik me aftësi bërthamore.
Sistemi hipersonik i Amerikës me rreze të gjatë i njohur si Dark Eagle ka lëshuar një raketë nga Stacioni Hapësinor Cape Canaveral, duke përfunduar një test gjithëpërfshirës fluturimi, njoftoi Pentagoni. Ky ishte testi i parë i suksesshëm i drejtpërdrejtë i sistemit Dark Eagle, gjatë të cilit u përdorën Qendra e Operacioneve të Baterisë dhe Launcher Transport-Elevator.
Raketat hipersonike, të cilat arrijnë shpejtësi më shumë se 5 Mach (pesë herë më shpejt se shpejtësia e zërit), përfaqësojnë një hap të rëndësishëm përpara në teknologjinë ushtarake. Për shkak të shpejtësisë, rrezes dhe manovrimit të tyre, ato mund të anashkalojnë shumicën e sistemeve ekzistuese të mbrojtjes ajrore dhe raketore, duke i bërë ato një armë revolucionare.
Çfarë do të thotë armët hipersonike për luftën moderne?
Sipas Pentagonit, armët hipersonike mundësojnë neutralizimin e shpejtë të objektivave kritikë. Raketat si ato në sistemin Dark Eagle janë zhvilluar për të siguruar dominimin e fushëbetejës, edhe në kushtet kur kundërmasat e armikut kufizojnë aksesin dhe veprimin.
Ndërkohë, Rusia përdori një raketë të re hipersonike Oreshnik për të sulmuar Ukrainën muajin e kaluar. Oresnik ka një rreze veprimi deri në 5000 kilometra dhe gjithashtu mund të mbajë koka bërthamore. Presidenti rus Vladimir Putin tha se sistemet moderne si Oreshnik i lejojnë Rusisë të zvogëlojë varësinë e saj nga armët bërthamore. Përveç Oresnikut, Rusia ka përdorur tashmë raketat hipersonike Kinzhal dhe Zircon në konfliktin me Ukrainën.
Së bashku me Rusinë, Kina po zhvillon me shpejtësi aftësitë e saj hipersonike. Raketa balistike e Kinës DF-17, me një rreze veprimi nga 1800 deri në 2500 kilometra, është tashmë në përdorim dhe analistët paralajmërojnë se Kina aktualisht ka arsenalin hipersonik më të avancuar në botë.
Çfarë është Dark Eagle?
Raketa amerikane e lëshuar në sistemin Dark Eagle njihet si All Up Round (AUR). Mund të fluturojë me shpejtësi deri në 17 Mach, dhe distanca e tij është 2800 kilometra. Kjo raketë është projektuar për të operuar përtej gamës së sistemeve të mbrojtjes armike dhe për të goditur objektivin përpara se mbrojtja të mund të reagojë.
Një komponent kyç i sistemit është Trupi i Përbashkët Hypersonic Gliding Body (C-HGB), i cili ndahet nga motori i raketës mbi atmosferë dhe më pas rrëshqet me shpejtësi të lartë drejt objektivit. Kjo mënyrë operimi e lejon atë të jetë më i saktë dhe i manovrueshëm, edhe në kushtet kur armiku po përpiqet të ndërpresë aksesin ose të kufizojë operacionet, thotë Pentagoni. Nuk dihet nëse Dark Eagle është në gjendje të mbajë koka bërthamore si konkurrenti rus.
Zhvillimi i sistemit Dark Eagle filloi në vitin 2019, dhe bateria e parë u dorëzua në vitin 2021, por pa raketa kyçe. Çdo bateri përmban tetë raketa të rregulluara në katër lëshues që ngrihen në një pozicion pothuajse vertikal përpara nisjes.
Pavarësisht këtij testi të suksesshëm, programi Dark Eagle u përball me sfida. Deri më tani, ka pasur katër teste të dështuara që nga qershori 2022, por Pentagoni ka njoftuar se sistemi i parë plotësisht funksional do të jetë funksional deri në vitin 2025, pasi afati fillestar u shty për shkak të vështirësive teknike.
Përveç Ushtrisë Amerikane, Marina gjithashtu planifikon të përdorë raketën e zakonshme hipersonike AUR në sistemin e saj Conventional Prompt Strike (CPS). Shkatërruesit e klasit Zumwalt dhe nëndetëset bërthamore të klasit Virginia do të marrin këtë armë të fuqishme deri në vitin 2028.
Zyrtarët amerikanë theksojnë se integrimi i mëtejshëm i armëve hipersonike do të sigurojë supremacinë teknologjike të SHBA-së, duke i mundësuar ushtrisë të veprojë shpejt dhe me efektivitet në kushtet më të kërkuara të luftës moderne.
