Partia opozitare pro-biznesit e GREENLANDËS Demokraatit ka fituar zgjedhjet parlamentare, të cilat janë ndjekur nga afër në mbarë botën për shkak të dëshirës së përsëritur të presidentit amerikan Donald Trump për të marrë kontrollin e ishullit më të madh në botë.
Demokraatit, i cili mbron një qasje graduale ndaj pavarësisë së Grenlandës nga Danimarka, siguroi 29.9% të votave, një rritje e madhe nga 9.1% që fitoi në zgjedhjet e vitit 2021 Rezultati i dytë më i mirë u arrit nga një parti tjetër opozitare, Naleraq, e cila fitoi 24.5% të votave. Ajo mbron procesin më të shpejtë të mundshëm të fitimit të pavarësisë dhe ndarjes së Grenlandës nga Danimarka.
Shkrirja e akullit i bën burimet më të aksesueshme
Që nga marrja e detyrës në janar, Donald Trump është zotuar ta bëjë Grenlandën pjesë të Shteteve të Bashkuara, duke thënë se kjo është thelbësore për interesat e sigurisë amerikane.
Por ideja kundërshtohet nga shumica e 57,000 banorëve të Grenlandës, të cilët e gjejnë veten në mes të një gare gjeopolitike për epërsi në Arktik, ku shtresa e akullit që shkrihet me shpejtësi po i bën burimet e saj më të aksesueshme dhe po hap rrugë të reja transporti.
“Njerëzit duan ndryshim… Ne duam më shumë vende pune për të financuar mirëqenien tonë,” tha Jens-Frederik Nielsen, kreu i Demokraatit dhe ish-ministër i Industrisë dhe Mineraleve.
“Ne nuk duam pavarësinë nesër, ne duam themele të mira,” u tha Nielsen gazetarëve në Nuuk. Ai tani do të bisedojë me partitë e tjera në përpjekje për të formuar një koalicion qeverisës.
Ata mund të shpallin pavarësinë e plotë përmes një referendumi.
Partia qeverisëse Inuit Ataqatigiit dhe partneri i saj Siumut, të cilët gjithashtu po ndjekin një rrugë të ngadaltë drejt pavarësisë, fituan së bashku 36% të votave, një rënie e madhe nga 66.1% që fituan katër vjet më parë.
“Ne respektojmë rezultatin e zgjedhjeve,” tha kryeministri Mute Egede i Inuit Ataqatigiit në një postim në Facebook, duke shtuar se ai do të dëgjojë të gjitha propozimet në bisedimet e ardhshme të koalicionit.
Grenlanda është një ish-koloni daneze dhe ka qenë një territor që nga viti 1953. Ajo fitoi një farë autonomie në vitin 1979, kur u krijua parlamenti i saj i parë, por Kopenhaga ende kontrollon çështjet e jashtme, mbrojtjen dhe politikën monetare dhe kontribuon pak më pak se 1 miliard dollarë në vit në ekonomi.
Në vitin 2009, Grenlandës iu dha e drejta për të shpallur pavarësinë e plotë përmes një referendumi, por kjo nuk është bërë ende për shkak të shqetësimeve se standardi i jetesës së banorëve mund të bjerë pa mbështetjen ekonomike daneze.
