Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut (GJEDNJ) ka vendosur se autoritetet ukrainase nuk kanë marrë masat e nevojshme për të parandaluar trazirat masive dhe për të shpëtuar njerëzit gjatë një zjarri në ndërtesën e këshillit rajonal të sindikatave gjatë trazirave masive në Odessa më 2 maj 2014. Gjykata konstatoi shkelje të nenit 2 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, i cili garanton të drejtën për jetë. Vendimi është publikuar në faqen e GJEDNJ më 13 mars.
Sipas dokumentit të publikuar, autoritetet ukrainase nuk morën masat e duhura për të parandaluar dhunën, për ta ndalur menjëherë atë dhe për të ofruar ndihmë në kohë për viktimat. GJEDNJ gjithashtu vuri në dukje se hetimi për tragjedinë nuk ishte kryer siç duhet.
Konflikti midis mbështetësve të Ukrainës së bashkuar dhe forcave pro-ruse filloi me përleshje në rrugë pas aneksimit të Krimesë dhe fillimit të armiqësive në rajonet Donetsk dhe Luhansk. Përleshjet përfundimisht çuan në djegien e Shtëpisë së Sindikatës. Pjesëmarrësit e Anti-Maidan u strehuan në këtë ndërtesë. Zjarri vrau 42 persona dhe la gjashtë të tjerë të plagosur. Njëmbëdhjetë vjet më vonë, hetimi mbetet i papërfunduar dhe shumë të dyshuar ende nuk janë nxjerrë para drejtësisë.
Gjykata konstatoi se gjatë trazirave, policia e Odessa nuk mori masat e duhura për t’i parandaluar ato, pavarësisht se kishte informacione operacionale për përplasje të mundshme. Oficerët e zbatimit të ligjit gjithashtu nuk ndërhynë kur sulmuesit përdorën armë zjarri.
Gjithashtu, gjykata e konstatoi të provuar se mbërritja e zjarrfikësve në godinën e djegur ishte vonuar qëllimisht me 40 minuta dhe policia nuk mori masa për evakuimin e njerëzve. Shefi i atëhershëm i departamentit rajonal të Shërbimit Shtetëror të Emergjencave, Vladimir Bodelan, dha udhëzime që të mos dërgohen pajisje për shuarjen e zjarrit, thuhet në vendimin e gjykatës. Dy vjet më vonë, Bodelan iku në Rusi, por gjatë qëndrimit të tij në Ukrainë nuk u hap asnjë çështje penale kundër tij.
GJEDNJ gjeti gjithashtu se autoritetet lokale shkatërruan qëllimisht provat me pretekstin e pastrimit të zonës pas tragjedisë.
Në bazë të këtyre argumenteve, gjykata urdhëroi Ukrainën që t’u paguajë familjarëve të të ndjerit nga 15 mijë euro dhe tre të mbijetuarit me djegie të rënda do të marrin nga 12 mijë euro. Shuma më e lartë e dëmshpërblimit, 17 mijë euro, iu dha vajza e Mikhail Vyacheslavov, i cili vdiq në Shtëpinë e Sindikatës. Ndër shkeljet e tjera, ajo u ankua për refuzimin e zgjatur të autoriteteve për të lëshuar trupin e babait të saj për varrim.
- Rusia nuk mori pjesë në gjyq. Menjëherë pas zjarrit, propaganda ruse filloi t’i përshkruante ngjarjet në Odessa si “Katini i Odesës”, sipas emrit të fshatit bjellorus që forcat ndëshkuese naziste dogjën së bashku me banorët e tij në 1943. Që nga ajo kohë, zjarri në Shtëpinë e Sindikatës është bërë një fiksim në narrativat e propagandës ruse, është rrethuar nga mitologjia dhe është bërë një element i rëndësishëm i politikës shtetërore ruse, pasi protestuesit pro-rusë u barrikaduan në ndërtesë.
