Që nga fillimi i pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia në shkurt të vitit 2022, më shumë se 200 të burgosur lufte ukrainas kanë vdekur në burgjet ruse. Kjo u tha në një botim të publikuar të martën nga Associated Press , i cili citoi grupet e të drejtave të njeriut, OKB-në dhe zyrtarë nga qeveria ukrainase.
Artikulli i AP përmend gjithashtu një ekspert mjeko-ligjor ukrainas i cili kreu autopsi mbi trupat e dhjetëra të burgosurve të luftës. Një faktor që kontribuoi në shumë nga këto vdekje ishte me shumë gjasa dhuna në burgjet ruse, thotë botimi.
Zyrtarët e cituar nga agjencia theksojnë se numri i vdekjeve në burgje shton prova se Rusia keqtrajton sistematikisht ushtarët e kapur rob. Ndër të tjera, burimet e AP-së vënë në dukje se riatdhesimi i trupave të gjymtuar dhe të dekompozuar tregon një përpjekje për të mbuluar torturat e dyshuara, kequshqyerjen dhe kujdesin e pamjaftueshëm mjekësor në dhjetëra burgje dhe qendra paraburgimi në të gjithë Rusinë dhe në Ukrainën e pushtuar.
Autoritetet ruse nuk iu përgjigjën një kërkese për koment nga Associated Press. Moska e ka akuzuar më parë Ukrainën për trajtim mizor të të burgosurve rusë të luftës. OKB-ja i mbështeti pjesërisht këto akuza, megjithëse deklaroi gjithashtu se shkeljet nga Ukraina ndodhin më rrallë dhe janë më pak të rënda se ato për të cilat akuzohet pala ruse.
Një raport i OKB-së i vitit 2024 tha se 95% e të burgosurve të luftës ukrainas të liruar iu nënshtruan torturave “sistematike”. Të burgosurit përmendën rrahjet, goditjet elektrike, mbytjen, dhunën seksuale, ekzekutimet e simuluara, pozicionet e zgjatura dhe stresuese për trupin, si dhe privimin nga gjumi. “Një sjellje e tillë nuk mund të jetë më e paligjshme”, tha Daniel Bell, kreu i misionit të të drejtave të njeriut të OKB-së në Ukrainë.
Ekspertja ukrainase mjeko-ligjore e cituar nga AP në artikullin e saj është Inna Padey. Trupi i njërit prej ish-të burgosurve të luftës që ajo ekzaminoi së fundmi kishte një frakturë sa madhësia e një bajameje në anën e djathtë të kafkës. Kjo sugjeron që ushtari është goditur me një objekt të topitur dhe goditja ishte mjaft e fortë për të shkaktuar vdekjen menjëherë ose pak më pas, tha Padey. “Lëndimet mund të mos jenë gjithmonë shkaku i drejtpërdrejtë i vdekjes, por ato tregojnë qartë përdorimin e forcës dhe torturës kundër personelit ushtarak”, shtoi eksperti mjeko-ligjor.
- Rusia dhe Ukraina kryejnë rregullisht shkëmbime të të burgosurve dhe kthejnë trupat e të vdekurve. Nga 23 deri më 25 maj 2025, u zhvillua shkëmbimi më i madh i të burgosurve të luftës dhe të burgosurve civilë që nga fillimi i luftës sipas formulës “1000 për 1000”. Një marrëveshje për këtë u arrit gjatë negociatave në Stamboll më 16 maj. Këto ishin negociatat e para të drejtpërdrejta midis dy vendeve në tre vitet e fundit.
