Mateo, një 22-vjeçar nga Lindja e Mesme, është një nga shumë refugjatët që jeton në Kosovë prej disa muajsh. Ai thotë se e zgjodhi Kosovën për shkak të kushteve që ofron për personat me orientime të ndryshme seksuale.
Mateo mbërriti në janar të këtij viti.
“Kam ardhur këtu sepse përballesha me probleme në vendin tim për shkak të orientimit tim seksual. Kisha dëgjuar më parë për Kosovën dhe e kisha kuptuar si një lloj parajse. Kur erdha, gjeta njerëz shumë të sjellshëm që më kanë ndihmuar shumë. Kam marrë mbështetje të madhe, si sociale ashtu edhe ligjore. Dua të studioj drejtësi për të luftuar për veten dhe për të tjerët”, tha ai.
Mateo ndau rrëfimin e tij me pjesëmarrësit e ngjarjes së organizuar në Prishtinë. Përfaqësuesja e Kombeve të Bashkuara në Kosovë e pranon progresin e bërë në trajtimin e çështjeve të refugjatëve, por thotë se ende ka sfida të mëdha.
Ajo theksoi se që nga viti 2000, më shumë se 29 mijë persona të zhvendosur nga komunitetet joshumicë kanë gjetur zgjidhje në Kosovë.
“Kjo është një arritje e rëndësishme. Por zhvendosja në Ballkanin Perëndimor dhe në Kosovë ende nuk është zgjidhur. Më shumë se 15 mijë persona të zhvendosur brenda vendit kanë ende nevojë për zgjidhje të qëndrueshme, ndërsa mbi 70 mijë kosovarë jetojnë në vendet fqinje pa mundësi kthimi. Kjo është thelbësore për dinjitetin e tyre, për rindërtimin e jetëve. Është gjithashtu thelbësore për paqen dhe stabilitetin në Ballkanin Perëndimor”, ka thënë Arnhild Spence, Koordinatore për Zhvillim e OKB-së në Kosovë.
Shëndeti mendor u theksua si një aspekt kritik, por shpesh i neglizhuar, i mbrojtjes së refugjatëve.
“Trauma e zhvendosjes, pasiguria e mërgimit dhe dhimbja e ndarjes nga shtëpia dhe nga të dashurit lënë plagë të thella psikologjike. Refugjatët dhe emigrantët kanë më shumë gjasa se popullata e përgjithshme të përjetojnë sfida me shëndetin mendor”, tha Arjun Shrestha, Shef i Misionit të UNHCR në Kosovë.
“Kjo ditë nuk është vetëm një kujtesë për dhimbjen që kanë përjetuar refugjatët dhe të zhvendosurit me forcë, është një thirrje për solidaritet dhe veprim. Një mundësi për të ndërtuar një jetë të re këtu në Kosovë”, tha Feride Rushiti, Drejtoreshë Ekzekutive e QKRMT-së.
Abdylmaxhit Mustafa Bajraktari, një tjetër refugjat, e di nga përvoja se çfarë do të thotë të ndërtosh një jetë të re. Me prejardhje nga Siria, ai ka rrënjë kosovare. Ai thotë se do të vazhdojë të jetojë këtu, në vendin e të parëve.
“Kur ishte lufta në Siri, shkova në Stamboll dhe jetova atje për 10 vjet. Pastaj erdha në Kosovë – gjithmonë kam pasur një lidhje të thellë me këtë tokë. Me babanë shpesh kemi folur për Kosovën. Jemi me prejardhje nga Skenderaj dhe ende kemi familje këtu”, ndau rrëfimin e tij ai.
Ai mbërriti 11 muaj më parë dhe ëndrra e tij është të marrë dokumentacionin e nevojshëm që të mund ta bëjë këtë vend shtëpinë e tij të përhershme, duke u kthyer në tokën ku i ka rrënjët familjare.
