Të paktën 13 persona kanë vrarë veten në një skandal të shërbimit postar britanik, në të cilin gati 1,000 punonjës u ndoqën penalisht dhe u dënuan padrejtësisht për mashtrim të dyshuar, edhe pse në fakt ishin viktima të një gabimi në sistemin kompjuterik, sipas një raporti të publikuar nga AP dhe të raportuar nga shumë media.
59 persona të tjerë menduan të bënin vetëvrasje për këtë rast, i cili konsiderohet si një nga keqpërdorimet më të mëdha të drejtësisë në historinë moderne britanike.
Nga viti 1999 deri në vitin 2015, qindra njerëz që punonin në zyra postare u dënuan padrejtësisht për vjedhje, mashtrim dhe kontabilitet të rremë, bazuar në të dhëna nga një sistem IT me defekt. Disa përfunduan në burg ose falimentuan. Të tjerë humbën shtëpitë, shëndetin, martesat ose u përjashtuan nga komunitetet e tyre.
Gjykatësi në pension Wyn Williams, i cili po drejton një hetim publik për skandalin, tha në një raport se familjet pretendonin se 13 persona u vranë për shkak të sistemit të gabuar të kontabilitetit të postës, i cili “tregoi deficite fiktive në operacionet e degëve”.
Probleme të njohura prej vitesh
Edhe pse zyra postare është në pronësi të shtetit, ajo funksionon si një kompani private. Problemet me sistemin e saj janë të njohura prej vitesh, por shkalla e padrejtësisë u bë e qartë vetëm vitin e kaluar, kur një dramë televizive rreth rastit bëri bujë dhe shkaktoi një valë mbështetjeje për viktimat.
Fajtori kryesor ishte softueri Horizon, i zhvilluar nga kompania japoneze Fujitsu, të cilin posta e futi në degët e saj 25 vjet më parë për të automatizuar kontabilitetin e shitjeve. Kur sistemi tregoi mungesa, posta akuzoi menaxherët e degëve për përvetësim dhe i detyroi ata të kthenin paratë. Por në realitet nuk kishte mungesa. Ato ishin mungesa të rreme.
Sipas raportit, rreth 1,000 persona u ndoqën penalisht dhe u dënuan bazuar në informacione të rreme. Ndërkohë, qeveria paraqiti një ligj që përmbys vendimet dhe premton kompensim për viktimat.
Përgjegjësia dhe pasojat
Williams tha se disa punonjës të lartë të postës e dinin – ose duhet ta kishin ditur – se Horizon kishte të meta. “Zyra Postare mbante trillimin se të dhënat e saj ishin gjithmonë të sakta”, tha ai.
Jo Hamilton, një ish-menaxher dege dhe një nga aktivistet kryesore të fushatës, tha se raporti tregonte shkallën e tmerreve që iu nënshtruan atyre.
Presidenti i postës premtoi se viktimat do të merrnin kompensim.
“Zyra Postare nuk i dëgjoi menaxherët e degëve dhe si organizatë ne i kemi zhgënjyer ata. Menaxherët dhe familjet e tyre kanë vuajtur për vite me radhë”, tha Nigel Railton. “Atyre u është dashur shumë kohë për të pastruar emrat e tyre dhe për të marrë drejtësi.”
Ky është raporti i parë nga një hetim i udhëhequr nga qeveria, i cili ka fuqinë të kërkojë prova nga të gjitha palët e përfshira. Një hetim pasues pritet të shqyrtojë përgjegjësinë për mbikëqyrjen e sistemit dhe potencialisht të emërojë ata që janë përgjegjës.
