Nga Vladimir Muçaj:
“Gazetari që nuk tregoi të gjithë të vërtetën: Rasti i Vlorës dhe përgjegjësia e munguar”
Kur gazetaria bëhet pjesë e ngjarjes, dhe jo dritë mbi të: Dritëhije të një rasti që kërkon më shumë se reagime emocionale.
Ngjarja e ndodhur pak ditë më parë në qytetin e Vlorës, ku një 18-vjeçar kamarier u dhunua nga një ish-oficer policie dhe një person tjetër me të kaluar kriminale, është tronditëse në vetvete. Por ajo që e komplikon më tej është mënyra se si u raportua dhe u perceptua kjo ngjarje në hapësirën publike – kryesisht nga gazetari Enrik Mehmeti, një figurë e njohur në median lokale, i cili, përtej statusit të raportuesit, rezulton të jetë edhe subjekt i hetimit penal.
Në këtë kontekst, ndiej detyrimin profesional të ndaj disa qëndrime dhe dilema, jo për të gjykuar përfundimisht, por për të kërkuar qartësi, transparencë dhe barazi në vlerësimin e përgjegjësive. Si gazetar me përvojë dhe si qytetar që beson në rëndësinë e informimit të drejtë, nuk mund të mbështes në mënyrë të pakushtëzuar raportimin e kolegut Mehmeti, për aq kohë sa ai nuk jep disa sqarime thelbësore për publikun dhe për integritetin e profesionit tonë të përbashkët.
Së pari, gazetari duhet të sqarojë publikisht dhe pa ekuivoke raportin e tij me biznesin e lokalit ku ndodhi ngjarja. A ka interesa të drejtpërdrejta apo të tërthorta me pronarin e lokalit “Rexhina”? Nëse po, kjo cenon jo vetëm etikën e raportimit, por e vendos informacionin e publikuar në një dritë tërësisht të njëanshme. Të jesh mik apo bashkëpunëtor i palës së përfshirë në një konflikt e bën të pamundur pretendimin për objektivitet në raportim.
Së dyti, gazetari ka denoncuar publikisht se i është bërë presion për të mos publikuar pamjet filmike të dhunës ndaj kamarierit. Kjo është një akuzë shumë e rëndë që kërkon konkretizim. Në emër të transparencës dhe të mbrojtjes së lirisë së medias, Enrik Mehmeti duhet të bëjë publike emrat, funksionet dhe format konkrete të këtij presioni. Të nënkuptosh pa përmendur, të aludosh pa provuar, e transformon viktimizimin në mjet për të shmangur përgjegjësinë.
Së treti, sipas deklarimeve zyrtare nga organet hetimore, vetë gazetari Mehmeti ka qenë pjesë e grupit që ka ndërmarrë një akt të pastër vetëgjyqësie: rrahjen brutale të dy personave (ish-policit dhe bashkëshoqëruesit), nga një grup me mbi 10 persona, ku përfshihen sipas të dhënave edhe ai vetë dhe pronari i lokalit. Nëse kjo përfshirje rezulton e vërtetë, atëherë nuk kemi të bëjmë me një gazetar në krye të detyrës, por me një individ të angazhuar emocionalisht dhe fizikisht në një konflikt të dhunshëm – çka e diskualifikon si burim të besueshëm informacioni dhe e vendos përballë përgjegjësive ligjore e profesionale.
Së katërti, sjellja e pahijshme dhe e papranueshme e ish-policit dhe bashkëshoqëruesit të tij është dënuar prej meje qartë dhe publikisht në një editorial të mëparshëm. Dhuna, në çdo formë dhe nga kushdo që vjen, nuk ka asnjë justifikim. Por po aq i papranueshëm është deformimi i realitetit përmes raportimeve të copëzuara dhe të selektuara me qëllim ndikimin e opinionit publik në një drejtim të caktuar. Nëse gazetari ka qenë i pranishëm në skenën e dytë të dhunës, atëherë ai nuk mund të sillet si palë e tretë dhe e padukshme.
Së pesti, deklarata e vetë gazetarit se ka qenë duke marrë një intervistë nga kamarieri në momentin kur ka shpërthyer konflikti është jo vetëm e paqartë, por edhe e pabesueshme në mungesë të një regjistrimi të atij momenti. Një gazetar që është i pranishëm në një ngjarje të tillë, dhe që ka në dispozicion pajisje filmimi, nuk mund të justifikohet për mungesën e pamjeve nga momenti i përshkallëzimit të konfliktit. Ku janë pamjet e dhunës së dytë? Kush i ka? Pse nuk janë publikuar? Këto janë pyetje që nuk mund të mbeten pezull në ajër.
Vetëgjyqësia është krim në vetvete. Por kur raportuesi i ngjarjes është pjesë e kësaj vetëgjyqësie dhe njëkohësisht pretendon të informojë publikun, kemi të bëjmë me një rrezik të dyfishtë: humbjen e së vërtetës dhe humbjen e besimit ndaj medias. Dhe në këtë pikë, përgjegjësia është personale, profesionale dhe institucionale.
Gazetari Mehmeti, meqë ka zgjedhur të bëhet zë publik për këtë çështje, ka detyrimin moral dhe profesional të sigurojë pamje të plota, të sqarojë rolin e tij, të zbardhë emrat që pretendon se i kanë bërë presion, dhe të heqë çdo hije që rëndon mbi veprimtarinë e tij. Vetëm kështu mund të mbrojë veten si profesionist, por edhe të ndihmojë opinionin publik të kuptojë të vërtetën në tërësinë e saj – jo sipas versioneve të personalizuara.
Gazetaria nuk është as armë për të ndëshkuar dhe as mburojë për t’u fshehur. Është angazhim i përhershëm me të vërtetën – qoftë edhe kur ajo të vendos përballë vetvetes.
