Tregu i aksioneve zvicerane ka parë një rënie të ndjeshme, me qeverinë që ka thirrur një takim urgjent për krizën pasi Presidenti i SHBA-së Donald Trump vendosi një tarifë tronditëse prej 39% për mallrat zvicerane. Presidentja Karin Keller-Sutter ishte në qendër të kritikave, e akuzuar për keqmenaxhim të një bisede telefonike kyçe me Shtëpinë e Bardhë që i parapriu vendimit, shkruan The Guardian .
Shtëpia e disa prej markave luksoze më prestigjioze në botë mbeti e tronditur pasi presidenti amerikan vendosi një nga tarifat më të larta në rinegociimin e tij të tregtisë globale të premten. Shoqatat e industrisë paralajmëruan menjëherë se dhjetëra mijëra vende pune ishin tani në rrezik.
Thirrja e dështuar që ndryshoi gjithçka
Mediat zvicerane raportojnë se pas tre muajsh bisedimesh të vështira, negociatorët besonin se kishin siguruar një tarifë të favorshme prej 10 përqind për eksportet në SHBA, një treg kyç për produkte të tilla si orët luksoze, çokollata, por edhe makineritë dhe produktet farmaceutike.
Por e gjitha kjo ndryshoi pas një telefonate 30-minutëshe midis Presidentes Keller-Sutter dhe Trump të enjten në mbrëmje. Biseda, e zhvilluar në një “gjendje të keqe”, “katastrofike” dhe “të gjykuar gabim”, rezultoi në vendosjen nga Trump të tarifave edhe më të larta se 31 përqind që kishte njoftuar më parë.
Pasojat u ndjenë menjëherë në tregun e aksioneve, ku indeksi kryesor i aksioneve zvicerane ra me 1.8 përqind të hënën. Zyrtari i Bernës hedh poshtë pretendimet se biseda kontroverse e presidentit ishte fajtore vetëm për tarifën prej 39 përqind. “Telefonata nuk ishte e suksesshme”, konfirmoi një burim qeveritar.
Mediat e akuzojnë presidentin për naivitet.
“Nuk pati asnjë rezultat të mirë për Zvicrën, por nuk pati as grindje. Trump e bëri të qartë që në fillim se ai ka një pikëpamje krejtësisht të ndryshme, se tarifat prej 10% nuk janë të mjaftueshme”, shpjegoi burimi për Reuters. Megjithatë, media zvicerane nuk pati mëshirë ndaj presidentit.
“Përballë Trump, Keller-Sutter ishte me siguri shumë naive”, është titulli i ashpër i tabloidit Blick, ndërsa gazeta 24 Heures deklaron se ajo që supozohej të ishte “kryevepra” e saj përfundoi si “humbja më e rëndë e karrierës së saj politike”.
Ekonomistët paralajmërojnë se një normë kaq e lartë mund ta shtyjë ekonominë zvicerane të orientuar drejt eksportit në recesion. Kompanitë zvicerane, për të cilat eksportet në Shtetet e Bashkuara përbëjnë një të gjashtën e shitjeve të tyre totale, tani përballen me një nga tarifat më të larta të SHBA-së në botë. Në krahasim, Bashkimi Evropian dhe Mbretëria e Bashkuar negociuan tarifa prej 15 përqind dhe 10 përqind, përkatësisht.
Qeveria po kërkon një rrugëdalje nga kriza
Ministri i Ekonomisë, Guy Parmelin, tha se qeveria duhej të “kuptonte plotësisht se çfarë ndodhi dhe pse presidenti i SHBA-së mori këtë vendim” përpara se të vendoste për hapat e mëtejshëm. Ai tha se Berna do të vepronte shpejt dhe shpresonte të “bënte diçka” deri më 7 gusht, kur tarifat të hynin në fuqi. Ai dhe Kryetarja e Parlamentit, Keller-Sutter, janë gati të udhëtojnë për në Uashington për bisedime të mëtejshme.
Parmelin vuri në dukje se Trump është përqendruar në deficitin tregtar të SHBA-së me Zvicrën. Ai përmendi blerjet më të mëdha të gazit natyror të lëngshëm amerikan ose investimet më të mëdha nga kompanitë zvicerane në SHBA si lëshime të mundshme.
Megjithatë, analistët theksojnë se për shkak të paparashikueshmërisë tashmë të njohur të administratës Trump, tarifat mund të ndryshojnë ende dhe besojnë se Zvicra ka të ngjarë të përfundojë me një normë të ngjashme me atë të Bashkimit Evropian.
