Shkencëtarët britanikë kanë zhvilluar një metodë inovative për të ndjekur përhapjen e kancerit të gjirit në të gjithë trupin duke përdorur sensorë të vegjël me bazë diamanti, të cilët mund të përmirësojnë ndjeshëm procedurat kirurgjikale, raporton Euronews . Kur kanceri i gjirit përhapet, ndalesa e parë shpesh janë nyjet limfatike aty pranë.
Aktualisht, shënuesit radioaktivë ose ngjyrat fluoreshente përdoren për të identifikuar metastazat dhe për të gjurmuar qelizat kancerogjene. Megjithatë, këto metoda kanë disavantazhe – disa pacientë mund të jenë alergjikë ndaj ngjyrave, ndërsa jo të gjitha spitalet janë të pajisura për të trajtuar materialet radioaktive në mënyrë të sigurt.
Sensorët e diamantit si një alternativë jo-toksike
Në përgjigje të këtyre sfidave, studiuesit kanë zhvilluar një lloj të ri sensori që ofron një alternativë jo-toksike dhe jo-radioaktive. Parimi është si më poshtë: gjatë ose para operacionit, mjekët do të injektojnë një lëng gjurmues magnetik në tumor. Ky lëng më pas udhëton drejt nyjeve limfatike, duke ndjekur rrugën e qelizave kancerogjene të metastazuara.
Për të monitoruar lëngun dhe për të gjetur me saktësi nyjet që duhen hequr kirurgjikalisht, mjekët do të përdorin një sensor fushe magnetike të veshur me një diamant miniaturë. Diamantet kanë qendra të veçanta boshllëqesh azoti, të njohura edhe si qendra ngjyrash, të cilat janë të ndjeshme ndaj fushave magnetike.
“Këto qendra ngjyrash i lejojnë diamantit të zbulojë ndryshime shumë të vogla në fushën magnetike dhe t’u japë diamanteve ngjyrën e tyre të bukur rozë”, shpjegoi në një deklaratë Gavin Morley, një nga autorët e studimit dhe profesor i fizikës në Universitetin e Warwick.
Sensori i parë mjaftueshëm i vogël për ndërhyrje kirurgjikale
Ekipi i Morley-t arriti ta tkurrte majën e sensorit në vetëm 10 milimetra, duke e bërë atë sensorin e parë prej diamanti mjaftueshëm të vogël për t’u përdorur në procedurat kirurgjikale, ndërkohë që është ende në gjendje të zbulojë lëngun magnetik.
Ata i publikuan gjetjet e tyre në revistën Physical Review Applied, duke vënë në dukje se nuk morën fonde nga Endomagnetics Ltd, prodhuesi i shënuesit magnetik që përdorën në studim.
Dr. Stuart Robertson, një kirurg i kancerit të gjirit nga Anglia, konfirmoi se sensorët magnetikë tashmë përdoren rregullisht për të përcaktuar përhapjen e sëmundjes. Sipas tij, kjo qasje e re mund të ndihmojë në “optimizimin e mëtejshëm të teknologjisë magnetike”.
