Komandantët ushtarakë nga Shtetet e Bashkuara dhe një numër vendesh evropiane u paraqitën të martën këshilltarëve të tyre të sigurisë kombëtare opsione për ofrimin e garancive të sigurisë për Ukrainën, konfirmuan për Reuters zyrtarë amerikanë dhe evropianë.
Kjo erdhi pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, premtoi të ndihmojë në mbrojtjen e Ukrainës si pjesë e çdo marrëveshjeje për t’i dhënë fund luftës trevjeçare e gjysmë të Rusisë në Ukrainë.
Pentagoni tha se planifikuesit amerikanë dhe evropianë kishin propozuar opsione ushtarake dhe i kishin dhënë ato për “shqyrtim të duhur” nga këshilltarët e sigurisë kombëtare nga vendet aleate në të dyja anët e Atlantikut.
Takim në Uashington
Në takimin në Uashington nga e marta deri të enjten morën pjesë shefat e shtabeve të Shteteve të Bashkuara, Finlandës, Francës, Gjermanisë, Italisë, Mbretërisë së Bashkuar dhe Ukrainës.
Një burim i njohur me diskutimet tha se Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, i cili shërben gjithashtu si këshilltar i sigurisë kombëtare i Trump, zhvilloi dje një konferencë telefonike me homologët e tij evropianë për të diskutuar opsionet.
Një zyrtar i posaçëm amerikan tha se Rubio foli me këshilltarin britanik të sigurisë kombëtare Jonathan Powell, shefin e stafit të Komisionit Evropian Bjoern Seibert, shefin e stafit të NATO-s Geoffrey van Leeuwen dhe zyrtarë të tjerë të sigurisë nga Franca, Italia, Gjermania dhe Finlanda.
“Evropa do të bëjë pjesën më të madhe”
Detajet përfundimtare ende nuk janë përpunuar, tha burimi, por vendet evropiane do të ofrojnë “pjesën e luanit” të forcave të përfshira në garancitë e sigurisë për Ukrainën, siç konfirmoi të mërkurën zëvendëspresidenti i SHBA-së JD Vance.
“Planifikimi vazhdon”, tha burimi, duke shtuar se Uashingtoni ende “po përcaktonte shkallën e rolit të tij”. Trump tha se nuk do të vendoste forca amerikane në Ukrainë, por la derën hapur për forma të tjera të përfshirjes ushtarake amerikane, përfshirë mbështetjen ajrore.
Po shqyrtohet dërgimi i forcave evropiane nën komandën amerikane.
Një mundësi është dërgimi i forcave evropiane në Ukrainë, me Shtetet e Bashkuara që marrin komandën dhe kontrollin e tyre, thanë burimet për Reuters.
Mbështetja ajrore e SHBA-së mund të ofrohet në mënyra të ndryshme, duke përfshirë dërgimin e sistemeve shtesë të mbrojtjes ajrore në Ukrainë dhe vendosjen e një zone ndalim-fluturimi të zbatuar nga avionët luftarakë amerikanë.
Presidenti francez Emmanuel Macron dhe kryeministri britanik Keir Starmer kanë mbështetur të dy vendosjen e forcave si pjesë e një “koalicioni të vullnetshëm”, ndërsa kancelari gjerman Friedrich Merz ka sinjalizuar gjithashtu hapjen ndaj pjesëmarrjes së vendit të tij.
“Dhjetëra mijëra trupa do të duhet të vendosen”
Kreu i sindikatës së ushtarëve gjermanë tha dje se udhëheqësit evropianë të NATO-s duhet të pranojnë realitetin se një forcë paqeruajtëse afatgjatë në Ukrainë do të duhet të vendosë dhjetëra mijëra ushtarë.
Trump këmbëngul në një përfundim të shpejtë të luftës më vdekjeprurëse në Evropë në 80 vitet e fundit, dhe Kievi dhe aleatët e tij kanë frikë se ai mund të përpiqet të detyrojë një marrëveshje sipas kushteve ruse, të cilat përfundojnë në kapitullimin e Ukrainës.
Putini kundërshton hyrjen e forcave perëndimore në Ukrainë
Ju kujtojmë se disa burime nga maja e Kremlinit konfirmuan dje për Reuters se Presidenti rus Vladimir Putin kërkon që Ukraina të heqë dorë nga i gjithë rajoni lindor i Donbasit, të heqë dorë nga ambiciet e saj për t’u bashkuar me NATO-n, të mbetet neutrale dhe të parandalojë hyrjen e forcave perëndimore në vend.
Burime ruse thonë se Putini ka rënë dakord për një kompromis mbi kërkesat e tij territoriale që nga qershori i vitit 2024, kur i kërkoi Kievit të lëshonte të katër rajonet që Moska i konsideron pjesë të Rusisë: Donetskun dhe Luhanskun në lindje, të cilat përbëjnë Donbasin, dhe Khersonin dhe Zaporizhzhian në jug. Kievi më pas i hodhi poshtë këto kushte si një ftesë për t’u dorëzuar.
Në propozimin e ri, presidenti rus vazhdon të këmbëngulë që Ukraina të tërhiqet plotësisht nga pjesët e Donbasit që ende kontrollon. Në këmbim, Moska do të ngrinte vijat aktuale të frontit në Zaporizhia dhe Kherson, shtuan burimet. Sipas vlerësimeve të SHBA-së, Rusia kontrollon rreth 88% të Donbasit dhe 73% të Zaporizhias dhe Khersonit.
Si pjesë e një marrëveshjeje të mundshme, Moska është gjithashtu e përgatitur të dorëzojë pjesë të vogla të rajoneve ukrainase të Kharkiv, Sumy dhe Dnipropetrovsk që kontrollon.
Putini ende po i përmbahet kërkesave që Ukraina të heqë dorë nga ambiciet e saj për anëtarësim në NATO, së bashku me një garanci ligjërisht të detyrueshme se aleanca ushtarake nuk do të zgjerohet drejt lindjes. Ai gjithashtu kërkon kufizime mbi ushtrinë e Ukrainës dhe një marrëveshje që asnjë forcë perëndimore nuk do të vendoset në Ukrainë, madje as si paqeruajtës.
