Një konfuzion i plotë mbretëroi dje pasi qeveria bullgare ndryshoi disa herë qëndrimin e saj zyrtar mbi bllokimin e supozuar rus të sinjalit GPS të aeroplanit të Presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen. Për shkak të deklaratave kontradiktore, zyrtarët në Bruksel mbetën në pasiguri të plotë rreth asaj që ndodhi në të vërtetë, shkruan Politico .
Mohimi fillestar
E gjitha filloi dje në mëngjes kur kryeministri bullgar Rosen Zheljazkov deklaroi në parlament se avioni i Presidentit të Komisionit nuk u ndërpre, por vetëm pësoi një ndërprerje të pjesshme të sinjalit, gjë që është e zakonshme në zonat me popullsi të dendur.
Fjalët e tij u konfirmuan nga Zëvendëskryeministri dhe Ministri i Transportit Grozdan Karadzhov, i cili gjithashtu mohoi ekzistencën e provave të ndërhyrjes. “Sipas të dhënave empirike, sipas zbulimit radio, të dhënave të agjencive tona, civile dhe ushtarake, nuk ka asnjë fakt të vetëm që do të mbështeste pretendimin e ndërhyrjes së sinjalit GPS që ndikoi në aeroplan”, tha Karadzhov për televizionin bullgar bTV.
Konferencë e jashtëzakonshme për shtyp nga Kryeministri
Megjithatë, vetëm pak orë më vonë pati një kthesë të re. Kryeministri Željazkov thirri një konferencë të jashtëzakonshme për shtyp ku i riktheu versionin zyrtar të historisë për mundësinë e luftës elektronike të lidhur me Ukrainën.
“Pati një ngatërresë informacioni me pyetje, fakte dhe rrethana që u interpretuan në një mënyrë që synonte të dëmtonte institucionet bullgare”, tha kryeministri.
Ai theksoi se fakti që instrumentet tokësore nuk e regjistruan bllokimin nuk përjashton mundësinë që ai të jetë zbuluar nga pajisjet në vetë aeroplanin. “Në këtë drejtim, unë udhëzova Administratën e Aviacionit Civil të kontaktojë linjën ajrore që operon fluturimin në mënyrë që të kryejë një kontroll shtesë të instrumenteve dhe kompjuterëve në aeroplan”, shtoi Željazkov.
Sfondi i historisë
Si kujtesë, Financial Times raportoi të hënën se një aeroplan i Komisionit Evropian me qira, gjatë një turneu në “vendet e vijës së frontit”, dyshohet se humbi sinjalin e GPS-it ndërsa i afrohej aeroportit të Plovdivit në Bullgari. Një gazetar në bord raportoi se avioni u ul duke përdorur harta letre dhe qarkulloi rreth aeroportit për një orë, gjë që Brukseli ia atribuoi menjëherë Rusisë si “ndërhyrje të qartë”.
Incidenti pati jehonë në të gjithë Evropën dhe shkaktoi reagime nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte dhe zyrtarë të tjerë. Megjithatë, ditët e fundit, analistët kanë filluar të vënë në pikëpyetje detajet e incidentit.
Të dhënat e gjurmimit të fluturimit thuhet se tregojnë se sinjali GPS nuk u humb kurrë plotësisht dhe vonesa e uljes ishte vetëm nëntë minuta. Të dhënat publike sugjerojnë gjithashtu se i njëjti aeroplan përjetoi bllokim të GPS një ditë më parë mbi Baltik, por jo mbi Bullgari.
Reagimi i Komisionit Evropian
Një zëdhënëse e Komisionit Evropian, Arianna Podestà, tha dje se autoritetet bullgare e kishin informuar Komisionin për ndërhyrjen, duke iu referuar deklaratës së tyre të hënën.
“Isha shumë e qartë në deklaratën time se nuk kishim asnjë informacion në këtë kuptim. Por jemi jashtëzakonisht të vetëdijshëm se ky është një problem që… ka ndodhur vazhdimisht në qiellin dhe detet tona që nga fillimi i luftës, dhe për këtë arsye është e rëndësishme që ta trajtojmë atë së bashku me shtetet tona anëtare”, u tha ajo gazetarëve në Bruksel.
