Ndërsa udhëheqësit evropianë kërkojnë kontributin e SHBA-së për sigurinë e ardhshme, një analist dhe veteran i lidershipit të NATO-s paralajmëron se planit të vetë kontinentit i mungon një pengesë jetësore.
Udhëheqësit evropianë njoftuan këtë javë se 26 vende ishin zotuar për një forcë mbështetëse pas luftës për Ukrainën, duke vënë në dukje se një premtim specifik i SHBA-së ishte ende duke u sqaruar. Megjithatë, një ekspert ushtarak dhe veteran i udhëheqjes së NATO-s tashmë po kritikon ashpër garancitë e tyre të sigurisë të propozuara, duke paralajmëruar se plani mund të mos jetë i mjaftueshëm për të parandaluar një konflikt të ripërtërirë.
Koloneli në pension i Ushtrisë Amerikane, Richard Williams, një ish-zëvendësdrejtor në Divizionin e Investimeve në Mbrojtje të NATO-s, i tha Kyiv Post të premten se garancitë e sigurisë të Komisionit Evropian “nuk arrijnë të përmbushin masat parandaluese të nevojshme për të parandaluar një konflikt të ripërtërirë në Ukrainë”.
Ai pranoi elementët kryesorë të planit të propozuar, të cilët përfshijnë një forcë të fortë ukrainase në këmbë, një forcë të fuqishme shumëkombëshe sigurie me mbështetjen e SHBA-së, investime të shtuara evropiane në mbrojtje deri në vitin 2030 dhe një angazhim të plotë për t’i dhënë fund gjakderdhjes.
Pavarësisht këtyre angazhimeve, Williams argumenton se garancitë e sigurisë që ruajnë paqen “duhet të përfshijnë gjithashtu një vijë të qartë ndalese të cilën forcat ruse nuk duhet ta kalojnë, gjë që do të provokojë konflikt të ripërtërirë”.
Ai shpjegoi se ky “lidhës virtual”, që shtrihet përgjatë gjithë një zone të çmilitarizuar dhe mbikëqyret nga sensorë dhe vëzhgues, do të ishte i nevojshëm për të shkaktuar një përgjigje kolektive – të ngjashme me një angazhim të Nenit 5 të tipit të NATO-s – për të rivendosur paqen.
Williams vuri më tej në dukje se dështimi i propozimit evropian për të rekomanduar një armëpushim, për të vendosur afate të qarta për vendime ose për të propozuar sanksione të mëtejshme mund të rrezikojë një përfundim në kohë të armiqësive, duke i quajtur të treja “thelbësore”.
Paralajmërimi i kolonelit erdhi ndërsa presidenti francez Emmanuel Macron njoftoi se një premtim specifik i SHBA-së për të kontribuar në planin e sigurisë së BE-së ishte ende duke u zgjidhur.
Zyrtari i Shtëpisë së Bardhë përsëriti qëndrimin e Presidentit Donald Trump të enjten, duke deklaruar se “kjo nuk është lufta e tij dhe se edhe evropianët duhet të ndërmarrin hapa të mëtejshëm”.
Ndërkohë, BE-ja po përgatitet të dërgojë një delegacion në Uashington në ditët në vijim për të diskutuar sanksione të mundshme të përbashkëta kundër Rusisë, njoftoi të premten Presidenti i Këshillit Evropian, António Costa.
Pasiguria dhe ambicia
Premtimi ambicioz evropian për sigurinë ka nxitur një sërë pyetjesh rreth asaj se si do të dukej zbatimi i tij praktik. Një grup analistësh nga Këshilli i Atlantikut, një organizatë me seli në Uashington, ofruan vlerësimet e tyre të premten.
John Herbst, ish-ambasador i SHBA-së në Ukrainë dhe drejtor i lartë i Qendrës së Euroazisë të Këshillit Atlantik, konfirmoi se forca do të vendoset vetëm pasi të jetë në fuqi një armëpushim, duke vënë në dukje se Franca ka deklaruar publikisht gatishmërinë e saj për të ofruar trupa.
Léonie Allard, një bashkëpunëtore vizitore nga Ministria Franceze e Forcave të Armatosura, vlerësoi lidershipin e Macron, duke theksuar se komentet e tij të shkurtit 2024 rreth “asgjë nuk përjashtohet” kanë çuar në rritje të mbështetjes nga kombet e tjera.
Megjithatë, detajet specifike mbeten të paqarta. Jörn Fleck, një drejtor i lartë në Qendrën Evropiane, theksoi se mungesa e të dhënave specifike mbi numrin e trupave, kapacitetet ose garancitë e sakta për secilin vend kontribues lë paqartësi të konsiderueshme.
Ai shprehu gjithashtu skepticizëm se çdo anëtar i “Koalicionit të të Gatshmëve” do të ishte përfundimisht i gatshëm të angazhonte trupa, duke vënë në dukje se Gjermania në veçanti ka qenë “duke u kujdesur” për nivelin e përfshirjes së saj.
Për Ukrainën, angazhimi i gjerë është sigurisht një sinjal pozitiv, thotë Fleck. Megjithatë, me luftën që vazhdon, mbetet imperativi i menjëhershëm që Evropa të përqendrohet në “ofrimin e kapaciteteve të mjaftueshme për t’i mbrojtur Ukrainës” dhe t’i japë Moskës një mesazh “uniteti dhe gatishmërie për të vepruar”.
Allard arriti në përfundimin se objektivi përfundimtar për udhëheqësit evropianë është të sigurojnë një “fitore strategjike për një Ukrainë të integruar në rendin perëndimor të sigurisë”.
