Akademik Arsim Bajrami, tha se me Kushtetutën e Kaçanikut, populli shqiptar në Kosovë materializoi aspiratat e veta shekullore për liri dhe barazi, aspirata të cilat për dekada me radhë ishin mohuar e ndëshkuar nga pushteti serb e jugosllav. Ai tha se Kushtetuta e Kaçanikut mbetet gurthemeli i shtetësisë së Kosovës.
“Duke u mbështetur në të drejtën universale të vetëvendosjes dhe në vullnetin sovran të popullit shqiptar, të shprehur në mënyrë plebishitare në gjithë Kosovën për subjektivitetin politik e juridik të saj, më 7 shtator 1990, në mbledhjen e përbashkët të tri dhomave të Kuvendit të Kosovës në Kaçanik, u miratua dhe u shpall Kushtetuta e Republikës së Kosovës. Ky akt i madh historik pasoi Deklaratën Kushtetuese të 2 Korrikut 1990 dhe u shoqërua me nxjerrjen e Ligjit për zgjedhjet, si dhe vendime të tjera të rëndësishme për funksionimin e Kuvendit. Me këtë Kushtetutë, populli shqiptar në Kosovë materializoi aspiratat e veta shekullore për liri dhe barazi, aspirata të cilat për dekada me radhë ishin mohuar e ndëshkuar nga pushteti serb e jugosllav. Ajo shënoi kulmin e kërkesave legjitime që filluan të artikuloheshin fuqishëm në demonstratat gjithëpopullore të viteve 1968 e 1981, me kërkesën themelore që Kosova të konstituohej si Republikë e barabartë me njësitë tjera federale të ish-Jugosllavisë”, shkroi Bajrami në ‘Facebook’.
Sipas tij, ndryshe nga Kushtetuta e Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës e vitit 1974, Kushtetuta e Kaçanikut përmbante një tekst të shkurtër, por thelbësor, i cili përcaktonte një organizim plotësisht të pavarur politik e kushtetues.
“Ajo mbështetej mbi parimet e sovranitetit të popullit, lirisë së veprimit politik, pluralizmit ekonomik, tregut të lirë dhe kushtetutshmërisë e ligjshmërisë si themel i rendit juridik. Pas shpalljes së Kushtetutës, Serbia reagoi me dhunë e represion të paprecedent. Me masa të dhunshme dhe metoda të okupimit policor, pushteti serb shkatërroi ekonominë kosovare, arsimin, shëndetësinë dhe institucionet kulturore e informative, duke përjashtuar në mënyrë masive nga puna punëtorët shqiptarë. Në të njëjtën kohë, proceset e shpërbërjes së Jugosllavisë sollën shpalljen e pavarësisë së katër republikave federale. Në këtë kontekst, Kuvendi i Kosovës, në shtator 1990, miratoi Rezolutën për shpalljen e Kosovës shtet të pavarur e sovran dhe vendosi mbajtjen e referendumit popullor. Ky referendum u zhvillua më 26–30 shtator 1991 dhe, me pjesëmarrje prej 87% të trupit elektoral, mbi 99% e qytetarëve votuan për Kosovën e pavarur. Në vitin 1991, pata nderin dhe përgjegjësinë që, së bashku me juristin Lazim Salihu, të hartojmë gjashtë amandamentet e Kushtetutës së Kaçanikut, të cilat mundësuan mbajtjen e referendumit të pavarësisë dhe të zgjedhjeve të para parlamentare e presidenciale në vitin 1992”, tha ai,
Duke shtuar se Kushtetuta e Kaçanikut mbetet gurthemeli i shtetësisë së Kosovës, një akt i lirisë dhe i vizionit politik, i cili i dha drejtim të pakthyeshëm procesit të pavarësisë së vendit.
“Lavdi dhe respekt i përjetshëm për të gjithë deputetët e Kuvendit të Kosovës që miratuan Deklaratën Kushtetuese më 2 Korrik 1990 dhe Kushtetutën e Kaçanikut më 7 Shtator 1990”, tha ai.
