Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, dhe Presidenti Volodymyr Zelensky do të takohen sot në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, ndërsa Këshilli i Sigurimit i organizatës përgatitet të thërrasë një takim kritik mbi ruajtjen e paqes dhe sigurisë në Ukrainë.
Takimi shumë i pritur vjen në një kohë kur përpjekjet diplomatike për t’i dhënë fund luftës së Rusisë kanë ngecur dhe po shtohen shqetësimet se konflikti mund të përhapet në territorin e NATO-s.
Zelensky, i cili e ka përshkruar javën si “javë shumë intensive diplomacie”, është në Nju Jork për të udhëhequr një shtytje për një propozim paqeje të mbështetur nga SHBA-të dhe për të siguruar “veprime të fuqishme” nga partnerët ndërkombëtarë.Ndërsa Trump ka shprehur zhgënjim me ritmin e ngadaltë të negociatave, udhëheqësi ukrainas mbetet i përkushtuar ndaj një zgjidhjeje diplomatike, duke ofruar të takohet drejtpërdrejt me presidentin rus Vladimir Putin për të siguruar një armëpushim.
Diplomacia ngec ndërsa Rusia intensifikon sulmet
Megjithatë, pavarësisht mesazheve shpresëdhënëse të Trump pas samitit të tij në gusht me Putinin në Alaska, Moska nuk ka treguar gatishmëri për të bërë lëshime. Në vend të kësaj, Rusia ka intensifikuar sulmin e saj ndaj Ukrainës, duke nisur disa nga sulmet e saj më të mëdha të luftës në qytete si Kievi dhe Zaporizhzhia, duke vrarë dhe plagosur dhjetëra civilë.
Udhëheqësit evropianë kanë paralajmëruar se Putini thjesht po “shfrytëzon kohën”, duke përdorur negociatat si mbulesë për të çuar përpara objektivat e tij ushtarake.
Zgjerimi i luftës përtej kufijve të Ukrainës nuk është më një kërcënim i largët. Javët e fundit kanë parë një sërë provokimesh alarmuese.
Më 9 shtator, dronët rusë u rrëzuan nga avionët luftarakë polakë dhe të NATO-s pasi kishin kaluar në hapësirën ajrore polake. Dhjetë ditë më vonë, tre MiG-31 rusë fluturuan në hapësirën ajrore të Estonisë për 12 minuta, duke bërë që Estonia të kërkonte konsultime urgjente sipas Nenit 4 të NATO-s.
Duke folur për gazetën Kyiv Post në Nju Jork, disa diplomatë evropianë theksuan se i kishin informuar kolegët e tyre amerikanë se si Rusia po e testonte përgjigjen politike dhe ushtarake të NATO-s, duke synuar të zvogëlonte mbështetjen perëndimore për Ukrainën duke i detyruar vendet të ridrejtonin burimet drejt mbrojtjes së anëtarëve të aleancës.
Kremlini i ka mohuar ndërhyrjet, por zyrtarët estonezë kanë publikuar atë që e quajnë “prova të pakundërshtueshme” të shkeljes së hapësirës ajrore.
Të hënën, Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, diskutoi për Ukrainën gjatë darkës së tij me ministrat e jashtëm të G7-ës, thanë diplomatët perëndimorë për Kyiv Post.
Rubio do të marrë pjesë në takimin e Këshillit të Sigurimit, do të flasë për rolin e Koresë së Veriut
Mbledhja e Këshillit të Sigurimit të OKB-së këtë pasdite do të mbledhë diplomatë të lartë për të adresuar këto tensione në rritje. Marco Rubio do të jetë i pranishëm.
Të hënën, Rubio u takua me ministrat e jashtëm të Japonisë dhe Koresë së Jugut, ku të tre udhëheqësit shprehën “shqetësime serioze” lidhur me bashkëpunimin ushtarak në rritje të Koresë së Veriut me Rusinë.
Deklarata trepalëshe i kërkoi Moskës dhe Phenianit që “të ndërpresin menjëherë të gjitha aktivitetet e tilla”.
Ekspertët bëjnë thirrje që armët sulmuese të dëmtojnë ekonominë e Rusisë
Fokusi i takimit Trump-Zelensky pritet të jetë te “garancitë e sigurisë”, të cilat Zelensky tha se shpreson se do të ofrojnë një “mburojë të besueshme” për Ukrainën.
Udhëheqësi ukrainas tha se vendi i tij kishte “përgatitur bazën për garancitë e sigurisë që Evropa është gati t’i miratojë, duke marrë parasysh se SHBA-të do të jenë atje”.
Trump ka lënë të kuptohet se është i hapur për sanksione të mëtejshme mbi sektorin energjetik të Rusisë, duke u ankuar se Putini “e ka zhgënjyer vërtet” në përpjekjet e fundit për paqe.
Yuriy Boyechko, drejtor ekzekutiv i organizatës humanitare Hope for Ukraine, i tha Kyiv Post të hënën se mënyra më e shpejtë që Trump të ndihmojë në përfundimin e luftës është duke “i mundësuar SHBA-së t’i ofrojë Ukrainës armë sulmuese me rreze të gjatë veprimi”.
Boyechko shpjegoi se armë të tilla do t’i lejonin Ukrainës të synonte në mënyrë më efektive infrastrukturën e naftës së Rusisë.
Me 65 përqind të buxhetit të Rusisë që vjen nga të ardhurat nga nafta, tha ai, “e vetmja mënyrë për ta detyruar Putinin të ndalet tani është ndërprerja e këtij fluksi të ardhurash”.
Ai shtoi se nëse Ukraina vazhdon të shënjestrojë infrastrukturën e naftës së Rusisë çdo ditë, industria ruse e naftës “mund të jetë në gjunjë deri në fund të vitit”.
Ndërsa shtytja diplomatike vazhdon në Nju Jork, dhuna në terren është një kujtesë e fortë e rrezikut.
Zelensky shkroi gjatë fundjavës në mediat sociale se një sulm i kohëve të fundit me raketa ruse me municione thërrmuese në një ndërtesë apartamentesh në Dnipro nuk ishte një “domosdoshmëri ushtarake”, por një “strategji e qëllimshme nga Rusia për të terrorizuar civilët”.
