Prerja ilegale e pyjeve, ndërtimet ilegale në zona të mbrojtura e uzurpim i pronave publike, janë vetëm disa nga gjetjet e Zyrës Kombëtare të Auditimit në raportin e performancës “Mbrojtja, zhvillimi dhe ripërtëritja e hapësirave pyjore”, për periudhën 2020–2024.
Zyra Kombëtare e Auditimit thotë se institucionet përgjegjëse nuk kanë arritur të menaxhojnë në mënyrë të duhur hapësirat pyjore në Kosovë.
ZKA-ja thotë se bazuar në raportin e auditimit Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural nuk ka arritur të përgatisë dhe të miratojë udhëzimet administrative të nevojshme për menaxhimin e pyjeve, për rrjedhojë Agjencia Pyjore e Kosovës operon pa kornizë të plotë rregullative.
Tutje, auditimi ka nxjerrë në pah se Agjencia Pyjore e Kosovës nuk ka bërë inventarizim të plotë dhe të përditësuar të pyjeve si dhe nuk ka organizuar në mënyrë efektive mbrojtjen e pyjeve publike, prandaj, sipas ZKA-së, nuk ka të dhëna të sakta për gjendjen aktuale të resurseve pyjore.
“Auditimi ka evidentuar se rreth 44% e objektivave të planifikuara nuk janë realizuar, ngecjet janë më të theksuara në kultivimin, trajtimin dhe ngritjen e pyjeve të reja, mbrojtjen, zhvillimin dhe ripërtëritjen e hapësirave pyjore”, thuhet tutje në njoftimin e ZKA-së për këtë auditim.
ZKA-ja thotë se në parqet “Bjeshkët e Nemuna” dhe “Sharri” janë regjistruar prerje të shumta ilegale dhe ndërtime pa leje.
“Në Parkun Kombëtar “Sharri”, mungesa e rojeve pyjore ka bërë që deri në 70% e territorit të mbetet pa mbrojtje. Ndërsa, në Parkun Kombëtarë “Bjeshkët e Nemuna” problem i madh janë edhe ndërtimet ilegale dhe sipas regjistrimeve të vitit 2024 janë mbi 6,083 ndërtime ilegale. Po ashtu nuk ka të dhëna të sakta sa i përket numrit të uzurpimit të pronave publike”, thotë ZKA-ja.
Sipas gjetjeve nga auditimi, ZKA thotë se Agjencia Pyjore për më shumë se 20 vjet nuk ka trajtuar çështjen e pronave që i ka në menaxhim.
“Ka rreth 500 prona me emërtime të ndryshme të cilat ende nuk i ka unifikuar dhe verifikuar. Gjithashtu auditimi ka evidentuar se në procesin e qiradhënies së pronave publike ka vonesa deri në 38 muaj si dhe janë bërë shumë shkelje nga qiramarrësit. Lidhur me këtë auditim, Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca, deklaroi se mungesa e kornizës së qartë ligjore, kontrollit efektiv, dhe koordinimit institucional, kanë rezultuar me prerje ilegale, uzurpime dhe dëmtime të zonave të mbrojtura, duke shkaktuar humbje të mëdha ekonomike dhe mjedisore”, thuhet tutje në njoftimin e ZKA-së.
