Imer Hysa
Kurbini ka një reliev të larmishëm, me fusha në pjesën perëndimore, ndërsa në pjesën qëndore ka vargun e kodrave: Milot-Malbardhë-Delbnisht-Selitë-Lestër-Shezë, me lartësi deri 700 m mbi nivelin e detit, ndërsa në pjesën lindore shtrihet lugina krejt e gjelbëruar e ujëmbledhësit të lumit të Hurdhazës, me drejtim rrjedhje nga Qaf Mani në Jug, deri në bashkimin me lumin Mat, në fshatin Skuraj. Në kufirin lindor, shtrihet madhështor, me faqen perëndimre, Mali Skendërbe, me lartësi deri 1524 m mbi nivelin e detit. Mbi të cilin janë instaluar formacione pyjore me bimësi të larmishme si: ahu, pisha e zezë (aktualisht e demtuar nga veprimtaria e pa ligjëshme e faktorit njeri), lisi, gështenja, shkurre të ndryshme, kryeisht nga shkoza, si dhe bimë të tjera me vlera të larta mjekësore e tanifere: dëllinja, shërebela, shtogu, etj.
Sa i përket klimës territori i rrethit të Kurbinit shtrihet në disa zona klimatike, për vetë karakterin topografik të larmishëm që ai ka: zona fushore bën pjesë në klimën mesdhetare fushore, nenzona qëndrore, sistemi kodrinor shtrihet në zonën klimatike medhetare kodrinore, nënzona mesdhetare kodrinore veriore.
Klima mesdhetare me verë të nxehtë e të thatë, me dimër të butë e të freskët, është tipike për zonën fushore e kodrinore, ndërsa në zonën malore bie dëborë në dimër. Nga pikëpamja e temperaturave vërehen amplituda të mëdha midis dimrit dhe verës. Temperatura mesatare vjetore është 15.6 gradë celcius, kurse amplituda mesatare është 18 gradë celcius. Reshjet në territorin e Kurbinit kanë një shpërndarje të pabarabartë midis stinëve, duke rënë të shumtat në dimër. Sasia mesatare e reshjeve është 1350 mm në vit.
Në zonën malore, kryesisht aty ku bie dëborë në dimër, reshjet janë të pranishme edhe gjatë verës, kurse në zonën kodrinore dhe fushore vera është e thatë.
Ditët me diell variojnë nga 240-268 ditë, ndërsa ditët me temperaturë mbi 7oC arrijnë deri 284-290, ku mesatarisht gjatë vitit ka deri 3000 orë diell.
Duke pasur zona të ndryshme klimatike, rrjedhimisht kemi dhe zona të ndryshme fito-klimatike: zona e makjes, në pjesën perëndimore bregdetare, zona fitoklimatike e gështenjës (kastanetum), zona e ahut, (Fagetum) dhe zona Alpine, (Alpinetum), të cilat janë të pasura me bimësi drusore dhe shkurre të ndryshme, duke e pasuruar këtë zonë me vlera të larta ekonomike, shkencore, pejsazhiste, e turistike.
-Flora dhe Fauna.
Bimësia është e shpërndarë sipas kushteve klimatike, duke formuar zona bimësie si zona e shkurreve mesdhetare ( ku zhvillohen shkurret, kryesisht shqopa e mareja), e dushqeve (lisi, gështenja), e ahishteve (ahu) dhe e halorëve (pisha).
Duke u nisur sipas vetive të përdorimit në zonë rriten edhe bimët mjeksore e aromatike që përmbajnë lëndë aktive dhe esenca. Bimët mjekësore që rriten në këtë zonë janë: shërebela, trumza, kamomili, lulebliri, çaj mali, luleshtrydha, lulëkuqja, mullaga. Në zonën tonë rriten edhe bimët spontane foragjere me vlera ushqimore për bagëtinë. E thënë qartë fauna është zhvilluar në vartësi të mjedisit.
Kështu dallohen fauna tokësore, fauna e ujrave të ëmbla dhe fauna e egër. Pozita e favorshme gjeografike, klima mesdhetare, relievi që varion nga fushor e deri në reliev të thyer malor, dalja e afërt në det (grykëderdhja e lumit Mat) kanë bërë që fauna të jetë e pasur. Në ujrat e ëmbla rriten peshq si ballëgjëri, krapi, qefulli etj. Shpendë të gjuetisë janë rosa e pata e egër, thëllënxa, karabullakët, çapkat etj.
Kafshë të egra që rriten në këtë zonë janë dhelpra, lepuri, ujku, ariu. derri i egër dhe në pjesën bregdetare çakalli (lupus cania).
Fragment nga Libri im “Bujqësia e Kurbinit në Syrin e Specialistit”
