Edhe pse ekzistojnë disa teori rreth origjinës së kësaj pjate, ka të ngjarë të jetë një version britanik i pjatës indiane nargisi kofta.Edhe pse quhet “vezë skoceze”, kjo pjatë në fakt ka pak të bëjë me Skocinë. Është një vezë e zier fort e mbështjellë me mish të grirë të erëzuar (zakonisht salçiçe), e mbështjellë në bukë të thekur dhe e skuqur derisa të marrë ngjyrë kafe të artë.Një nga historitë e origjinës së kësaj pjate është se veza skoceze e ka origjinën në Londër në vitin 1738. Dyqani Fortnum & Mason pretendon se e shpiku atë si një meze praktike për udhëtarët.
Receta e parë e njohur e shtypur për Vezën Skoceze shfaqet në vitin 1809 në librin e gatimit të Maria Rundell , por versioni në atë kohë ishte dukshëm më i thjeshtë dhe nuk përmbante thërrimet e bukës që janë standarde sot.
Megjithatë, teoria më e mundshme është se veza skoceze është në fakt një version britanik i pjatës indiane nargisi kofta , e cila gjithashtu përmban një vezë të zier fort të mbështjellë me një përzierje mishi të erëzuar, të skuqur dhe të servirur në salcë. Kjo pjatë buron nga kuzhina Mughal dhe ideja ndoshta është “eksportuar” në Britani nga oficerët kompanise se Indise Lindore.
Por – nga erdhi fjala “Skoci” në emër të kësaj pjate? Duket se ka ardhur aty – nëpërmjet etimologjisë popullore. Konkretisht, termi i vjetër kulinar britanik “scotched” në fakt nënkuptonte mish të grirë, kështu që emri origjinal i kësaj pjate në anglisht ndoshta ishte “scotched egg” (vezë skoceze) , dhe jo siç ka mbërritur deri më sot, “scotch egg” (vezë skoceze).
Sidoqoftë, është një meze e shijshme dhe e ngopshme që zakonisht shërbehet me një salcë me bazë mustarde, dhe do të jetë e shkëlqyer në festa, ecje në natyrë ose piknikë . Recetën e paraqesim më poshtë.
Vezë skoceze – përbërësit:
Për salcën e mustardës
- 360 g mustardë dion
- 1 lugë gjelle uthull vere të bardhë
- 1 lugë gjelle mjaltë
- një majë piper i zi i sapobluar
Për vezët skoceze
- 4 vezë të mëdha
- 340 gram salçiçe për gatim, pa zorrë
- 1 vezë, e rrahur
- 120 g thërrime buke
- kripë
- piper i zi i bluar
- 1 lugë çaji majdanoz të grirë
- 1 lugë çaji trumzë
- 1 l vaj, për skuqje
Vezë skoceze – përgatitja:
Salcë mustardë
- Në një tas, përzieni së bashku mustardën, uthullën e verës së bardhë, mjaltin dhe piperin e zi. Lëreni mënjanë.
Vezë skoceze
- Vendosni vezët në një tenxhere dhe shtoni ujë të mjaftueshëm sa t’i mbulojë. Pasi uji të vlojë, gatuajini vezët për 4 minuta të tjera nëse dëshironi të verdhë veze të lëngshme ose 10 minuta për të verdhë veze të forta. Transferojini në një tas me ujë të ftohtë.
- Kur vezët të jenë ftohur, thyejini ato butësisht në një sipërfaqe të fortë dhe lërini të qëndrojnë në ujë për disa minuta të tjera, pastaj qërojini. Thajini vezët me një peshqir letre.
- Në tre tasa të ndara, përgatitni miellin, vezën e rrahur dhe bukën e thekur, të gjitha të përziera me pak kripë dhe piper. Lërini mënjanë.
- Përzieni erëzat me mishin. Lagni lehtë dhe ndani mishin e salçiçes në 4 pjesë të barabarta. Merrni një copë mishi dhe shtypeni atë në pëllëmbën e dorës. Vendosni vezën e ftohur në mes dhe mbështilleni mishin rreth vezës, duke u siguruar që të jetë e mbështjellë fort. Jepini formë mishit që të jetë sa më i njëtrajtshëm të jetë e mundur.
- Rrotullojeni vezën në miell, pastaj në vezë dhe më pas në bukën e thekur. Lëreni mënjanë. Përsëriteni me të gjitha vezët.
- Ngrohni vajin në një tigan ose tenxhere të thellë. Kontrolloni nëse është mjaftueshëm i nxehtë duke hedhur disa thërrime buke – nëse ato fishken – vaji është gati për skuqje.
- Skuqni vezët në vaj për rreth 5-7 minuta, derisa të marrin ngjyrë të artë.
- Kulloni yndyrën e tepërt dhe shërbejeni me salcë mustardë.
