Parku Memento nuk është menduar si një ekspozitë e vetë statujave, njerëzve apo ngjarjeve që ato përshkruajnë. Misioni i tij është të evokojë – dhe të përmendë – periudhën historike që prodhoi këto vepra…
Në periferi të Budapestit, do të gjeni një park plot me statuja – një muze unik dhe disi sureal në ajër të hapur. Parku Memento është një vend ku mund të takoni Leninin, Marksin dhe kujtesa të tjera të ish-diktaturës, të cilën hungarezët e hoqën nga qendra e qytetit dhe i fshehën nga pamja pas rënies së komunizmit. Varreza e statujave të padëshiruara tërheq mijëra vizitorë dhe shumica e guidave turistike e rendisin atë si një destinacion që duhet vizituar patjetër. Fajtori kryesor pas Parkut Memento është arkitekti hungarez Ákos Eleőd, i cili fitoi një konkurs dizajni në vitin 1991 dhe nisi të krijonte një hapësirë që ai e përshkroi si një kujtesë të diktaturës.Secila nga 41 skulpturat ka historinë e vet, dhe për t’i zbuluar ato duhet të kaloni nëpër hyrjen kaotike me tulla të kuqe dhe të blini bileta në vendin ku dëgjohen këngë proletare. Mund të shpenzoni edhe disa para për suvenire, siç janë CD-të me muzikë nga ajo epokë. Parku i Kujtesave është një vend i shkëlqyer për dashamirësit e suvenireve të vjetra, bizhuterive nostalgjike dhe relikteve autentike. Përveç këngëve të revolucionarëve, oferta përfshin distinktiva dhe medalje origjinale sovjetike, kartolina, kopje të posterave propagandistikë, gota kallaji dhe një pasaportë sovjetike të rreme.
Udhëtim në kohë
Pastaj, shkoni të shihni Trabantin , i cili dikur lëvizte në rrugët hungareze dhe tani shërben si një instalacion arti. Makina legjendare e Gjermanisë Lindore ishte një produkt unik i Gjermanisë Lindore (Republikës Demokratike Gjermane – RDGJ). Është e vështirë të besohet, por kjo makinë e vogël dikur ishte ëndrra e shumë familjeve në bllokun socialist.
Vazhdoni drejt kabinës telefonike ku dëgjohen zërat e Josif Stalinit, Mao Ce Dunit, Che Guevarës dhe udhëheqësve komunistë hungarezë, dhe brenda saj shkruan: “Ky telefon nuk mund të përdoret për thirrje kombëtare ose ndërkombëtare – ai vetëm ju lejon të udhëtoni nëpër kohë”.
Në ekranin e madh
Dhe gjithashtu mund të mësoni diçka rreth atij udhëtimi nga filmi. Gjatë epokës komuniste, Ministria e Brendshme kishte një studio filmash ku u xhiruan disa qindra filma të shkurtër dhe të gjatë midis viteve 1958 dhe 1988. Ato u përdorën për të trajnuar agjentë sekretë dhe oficerë policie, detyra e të cilëve ishte të ruanin ligjin dhe rendin nën regjim. Rreth njëzet vjet më parë, regjisori Gábor Zsigmond Papp i redaktoi këto filma në mënyrë që kushdo që dëshiron të mësojë më shumë rreth metodave të ndyra dhe diktatoriale. Filmi, i përbërë nga klipet më interesante nga materialet arkivore, është një përshkrim unik i punës dhe mentalitetit të organizatës së pamëshirshme të regjimit të komunistit hungarez János Kádár , falë të cilit mund të mësoni pak më shumë rreth vendit ku fshiheshin pajisjet e përgjimit dhe si rekrutoheshin forcat e reja. Filmi po shfaqet në kinema në kazermat e Memento Park, në hungarisht me titra në anglisht.
I zhveshur
Në Parkun Memento, do të shihni një replikë të piedestalit mbi të cilin qëndronte statuja prej bronzi tetë metra e lartë e Stalinit në një shesh në qendër të Budapestit, ku mbaheshin parada dhe festime. Udhëheqësit komunistë qëndruan në një platformë te këmbët e Stalinit, duke përshëndetur turmat që nuk kishin zgjidhje tjetër veçse t’i duartrokisnin. Më 23 tetor 1956, një turmë që u rebelua kundër regjimit komunist e preu statujën deri në gju dhe e rrëzoi. Megjithatë, vetëm çizmet mbetën në piedestal – një kujtesë ironike e diktaturës.
