Tre astronautë kinezë, të njohur edhe si taikonautë, janë në një pozicion të palakmueshëm të bllokimit në stacionin hapësinor Tiangong që rrotullohet rreth Tokës, pa një anije kozmike funksionale për t’u kthyer në shtëpi. Kapsula e tyre e vetme e kthimit u dëmtua në fillim të nëntorit pas një përplasjeje me mbeturinat hapësinore, raporton ScienceAlert .
Administrata Kombëtare Hapësinore e Kinës (CMSA) tha në një deklaratë se përplasja u shkaktua nga një “copë e vogël mbeturinash hapësinore” që çau dritaren e vëzhgimit të anijes kozmike. Dëmi la ekuipazhin e misionit Shenzhou 21 – Zhang Lu, Wu Fei dhe Zhang Hongzhang – të bllokuar në orbitë.
Misioni i shpëtimit në përgatitje
Zyrtarët e CMSA-së konfirmuan se po punojnë për të dërguar një anije kozmike zëvendësuese të sigurt. Edhe pse data zyrtare e kthimit nuk është konfirmuar, sipas informacionit të disponueshëm, nisja e misionit të shpëtimit është planifikuar për 25 nëntor. Ndërkohë, ekspertët po shqetësohen gjithnjë e më shumë për rreziqet e mundshme.
CMSA nuk ka publikuar shumë detaje, por dihet se tre astronautë nga misioni i mëparshëm u kthyen në Tokë me anijen kozmike që solli Lu, Fei dhe Hongzhang në stacion. Mbetet e paqartë pse të gjashtë astronautët nuk qëndruan në stacion derisa mbërriti një anije kozmike zëvendësuese, megjithëse spekulohet se furnizimet do të ishin bërë kritike për shkak të qëndrimit të zgjatur të ekuipazhit të mëparshëm.
Problemi në rritje i mbeturinave hapësinore
Kjo është hera e dytë në dy vitet e fundit që astronautët janë bllokuar në orbitë. Në mars të këtij viti, astronautët e NASA-s, Butch Wilmore dhe Suni Williams, u kthyen shëndoshë e mirë në Tokë, pasi misioni i tyre tetëditor u zgjat në nëntë muaj për shkak të problemeve teknike me anijen kozmike të kthimit.
Jan Osburg, një inxhiniere e lartë në Korporatën RAND, i tha Space.com se ngjarje të tilla janë “një thirrje e madhe zgjimi”. “Është padyshim një situatë e keqe”, tha ajo, duke iu referuar astronautëve kinezë. “Shpresojmë që astronautët të kthehen së shpejti shëndoshë e mirë në Tokë.”
Ndërsa orbita e Tokës mbushet gjithnjë e më shumë me mbeturina hapësinore, rreziku i përplasjeve po bëhet një shqetësim në rritje. Në vitin 2021, mbeturinat goditën Stacionin Ndërkombëtar Hapësinor (ISS), duke dëmtuar një pjesë të krahut të tij robotik, dhe në vitet e fundit ISS-së i është dashur të manovrojë disa herë për të shmangur mbeturinat fluturuese. Shkalla e plotë e dëmit në anijen kozmike kineze është ende e panjohur dhe bota pret me padurim kthimin e sigurt të tre astronautëve.
