Në zemër të Bullgarisë Veriore shtrihet Pllaja Devetashko. Këtu sikur natyra është ngadalësuar për të treguar bukurinë e saj të ashpër – kanione dhe humnera të thella, ujëvara që zbresin shkallë-shkallë përmes shkëmbinjve gëlqerorë dhe pamje që të marrin frymën… Atraksioni më i njohur është Shpella me emrin e pllajës – Devetashka. Kjo “katedrale” mbresëlënëse nëntokësore është rreth 2 kilometra e gjatë dhe arrin lartësi deri në 60 metra. Shtatë hapje natyrore në tavan lejojnë dritën të depërtojë, duke zbuluar përmasat e kësaj bote të fshehtë, të banuar nga 15 lloje lakuriqësh nate. Afër fshatit Gorsko Sllivovo fshihet shpella Garvanica – një humnerë marramendëse 60-metërshe. Çdokush mund të zbresë në fund të saj përmes një shkalle metalike për të ndier frymën e akullt të përjetësisë. Një shkallë pothuajse pingule të çon edhe drejt shpellës Stëllbicata, e cila ka stalagmite madhështore në formë kupole dhe një liqen të vogël kalcitik.
Ujëvarat Krushunski
Jo shumë larg, të mahnit vargu i ujëvarave Krushunski me ngjyrën mbresëlënëse bruz, në të cilat uji zbret shkallë-shkallë me fuqi gjëmuese. Gjatë Mesjetës, në shkëmbinjtë mbi ujërat e rrëmbyeshëm ndodheshin qelitë e murgjve eremitë.
Por pllaja nuk është vetëm magnet për fotografë dhe udhëtarë. Ajo ruan edhe histori të gjalla – shtëpi të vjetra, të rinovuara me shije dhe respekt për traditat, të kthyer në shtëpi mikpritëse që ofrojnë ndjesinë e vendit. Në këtë zonë tashmë ka mbi 55 vende të tilla për akomodim.
Bisedojmë me Sillvija Avramovën, pronare e një shtëpie mikpritëse në fshatin Kërpaçevo:
“Blemë një shtëpi të vjetër rreth 3 vite më parë. Thjesht mbetëm të habitur nga vetë zona, nga bukuria e gurit që është kudo rreth nesh. Me të kanë ndërtuar këto mure. Gjithçka është kaq e fortë dhe e punuar mirë! Oborret janë të mëdhenj – kjo na tërhoqi të vendosemi në Kërpaçevo, siç disa e quajnë – Qendra e Universit. Na pëlqeu natyra e pastër dhe ndjesia e hapësirës. Bullgaria Veriore është pak e harruar, por pikërisht kjo i ka dhënë mundësinë jetës së kafshëve dhe natyrës të rikuperohet. Ky ambient ndikoi edhe në dizajnin tonë – donim një vend me atmosferë të veçantë, që sjell qetësi, frymëzon dhe të nxit krijimtarinë. Prandaj përdorëm materiale natyrore – dru për ngrohtësi dhe rehati, pllaka interesante për një detaj artistik dhe forma të buta, të rrumbullakosura me frymë të jugut, që bashkojnë të gjithë hapësirën.”
Shkolla e vjetër e mbyllur dhe e braktisur në qendër të fshatit Kërpaçevo sot ka marrë një jetë të dytë. Tani ajo pret turistë si një shtëpi mikpritëse me pishinë dhe restorant. Çdo klasë është kthyer në një dhomë pushimi, ndërsa vendasit shprehen me humor se: “Kush nuk ka fjetur në orët mësimore, tani është momenti ta bëjë!”
Shkolla fshatare e dikurshme është shndërruar në një shtëpi pritjeje
E çfarë të themi për një tjetër zgjidhje të pazakontë në fshat – një hambar e kashtës, e kthyer në një hotel familjar komod me çati të gjelbëruar, mbjellë me 12 lloje sukulentësh.
A keni dëgjuar për Mullirin e Vjetër të Kërpaçevos? Ndërtesa ka qenë një mulliri në fshatin fqinj Krushuna. Dy vëllezër e çmontuan gur për gur, e transportuan dhe e rindërtuan në Kërpaçevo, duke e kthyer përsëri në mulliri. Por para pak kohësh, entuziastë nga Shoqata lokale “Pllaja Devetashko” e restauruan dhe ndërtesa tashmë funksionon si një qendër kulturore dhe edukative. Më shumë hollësi na sjell Iva Taralezhkova, kryetare e shoqatës:
Mulliri i vjetër
“Si fillim, nisëm të krijojmë një projekt të guximshëm të quajtur “Akademia e Biznesit Rural”, ku zhvilluam një modul trajnimi për të ndihmuar prodhuesit dhe sipërmarrësit vendas në turizëm të përmirësojnë aftësitë dhe njohuritë e tyre. Ne organizojmë punëtori të ndryshme. Kemi mbajtur workshop-e mbi qepjen tradicionale bullgare për turistë. Po ashtu, zhvillojmë ekspozita me portrete të njerëzve nga moshë të ndryshme. Brenda kuadrit tëfestivalit tone vjetor- Xhaz nen yje” ka klasa mjeshtër dhe punëtori muzikore. Akustika është e shkëlqyer, pianoja tingëllon mrekullueshëm, ndërsa atmosfera dhe energjia e këtij vendi bëjnë që njerëzit të ndihen mirë” – tha në përfundim Iva Taralezhkova.RTB
