Në pjesën e parë të kësaj interviste me dy pjesë, Karl von Habsburg e paralajmëron Evropën kundër paqësimit, rëndësinë e të kuptuarit të luftës së vërtetë të Ukrainës dhe rreziqet e një pushtimi më të gjerë evropian.
Karl von Habsburg – nipi i perandorit të fundit austriak, Çarlsit I dhe kreu aktual i Shtëpisë së Habsburgëve – është politikan, figurë publike dhe gazetar.
Ai e përfundoi shërbimin ushtarak në vitin 1981 si komandant toge Jäger dhe më vonë u trajnua si pilot në Forcat Ajrore Austriake. Një parashutist i trajnuar, ai ka udhëhequr Shoqatën Evropiane të Parashutistëve Ushtarakë që nga viti 2001.
Në tetor të vitit 1996, Habsburg u zgjodh në Parlamentin Evropian për Austrinë si anëtar i Partisë Popullore Austriake. Babai i tij, Otto von Habsburg, mbështeti konceptin e një Evrope të bashkuar, edhe para krijimit të BE-së. Karl vazhdon këtë trashëgimi si president nderi i Lëvizjes Pan-Evropiane të Austrisë, të cilën e udhëhoqi nga viti 1986 deri në vitin 2024.
Lëvizja Pan-Europiane është një iniciativë politike dhe kulturore që mbështet bashkimin e shteteve evropiane në një hapësirë të përbashkët politike, ekonomike dhe të bazuar në vlera. E themeluar në vitin 1922 nga Konti Richard Coudenhove-Kalergi pas shkatërrimit të Luftës së Parë Botërore, ajo u shfaq si një përgjigje ndaj nacionalizmit në rritje dhe konflikteve shkatërruese në të gjithë kontinentin.
Karl von Habsburg zotëron gjithashtu stacionin radiofonik Kraina FM në Ukrainë, i cili transmeton tërësisht në gjuhën ukrainase.
Në një intervistë ekskluzive me Kyiv Post, Karl von Habsburg diskuton rrugën e Ukrainës drejt integrimit në BE dhe NATO, domosdoshmërinë e fitores së plotë dhe rolin e Evropës në kundërshtimin e agresionit të Rusisë.
Si do ta vlerësonit rrugën e Ukrainës drejt integrimit evropian që nga fillimi i pushtimit në shkallë të plotë?
KP: Karl von Habsburg (KvH): Ka pasur shumë hapa të rëndësishëm përpara, të ndihmuar nga rritja e ndërgjegjësimit brenda BE=se se integrimi duhet të ecë sa më shpejt të jetë e mundur. Por “sa më shpejt të jetë e mundur” në BE do të thotë që gjërat zgjasin shumë.
Integrimi nuk është një proces i shpejtë. Çdo vend që aplikon për në BE duhet të kalojë nëpër disa hapa, disa prej të cilëve mund të jenë shumë të vështirë në situatën aktuale të luftës.
Nuk do të ndodhë menjëherë, por është shumë e rëndësishme të qëndrojmë në rrugën e duhur drejt këtij integrimi, sepse ne kemi absolutisht nevojë për të për një Evropë të bashkuar në të ardhmen. Ne kemi nevojë për Ukrainën si një pjesë integrale të saj.
KP: Sipas mendimit tuaj, kur mund t’i bashkohet realisht Ukraina BE-së?
KvH: Kam gabuar plotësisht në disa nga parashikimet e mia kur bëhet fjalë për këtë. Jam një optimist i përjetshëm. Gjithmonë shpresoj që gjërat të shkojnë më shpejt nga ç’shkojnë në të vërtetë në fund. Por nuk do të guxoja t’i jepja një datë. Gjithmonë zgjat shumë, por gjithmonë ndodh në fund.
KP: Po anëtarësimi në NATO? Çfarë po ndodh me këtë tani?
KvH: Më pëlqen shumë mendimi se nuk bëhet fjalë për kohën kur Ukraina do të hyjë në NATO, por shumë më tepër për faktin se NATO po hyn në Ukrainë.
Bashkëpunimi po ndodh në një mënyrë profesionale – konkretisht në një nivel ushtarak – dhe kjo është diçka që na duhet urgjentisht sepse përvoja më e madhe në këtë fushë aktualisht ndodhet në Ukrainë.
NATO po mbetet prapa, me shumicën e vendeve të saj që përpiqen të kapin ritmin e asaj që po ndodh në të vërtetë këtu. Gjithashtu, nuk do të guxoja të bëja një parashikim, sepse varet nga shumë gjëra, siç është nëse të gjitha vendet e NATO-s janë të gatshme të votojnë për këtë. Ne e dimë që disa vende po krijojnë vështirësi. Duhet të gjendet një mënyrë për ta anashkaluar këtë.
KP: Mendimi i përhapur vitet e fundit është se Evropa po e ndihmon Ukrainën vetëm për të mbijetuar, por jo për të fituar. Dhe vetëm nëse kjo qasje ndryshon, Ukraina mund të fitojë.
KvH: Absolutisht. E kemi parë gjatë dy viteve të fundit në disa nga mënyrat më qesharake – duke folur për kufizime në përdorimin e armëve që janë dorëzuar në të vërtetë, kufizime në distancë dhe duke marrë vendime për synimin, gjë që është krejtësisht e pamundur për dikë nga jashtë vendit ta bëjë. Kjo duhet bërë këtu.
Disa kufizime të vendosura mendoj se janë krejtësisht të papranueshme.
Mendoj se është absolutisht thelbësore të shohim rolin e rëndësishëm që Ukraina po luan aktualisht për të gjithë ne. Prandaj, të gjithë duhet të vijmë dhe ta mbështesim Ukrainën në atë që po bën për ne. Dhe sa më shpejt që evropianët ta kuptojnë se lufta po zhvillohet këtu në Ukrainë për ne – për të gjithë ne – aq më mirë.
KP: Në vitin 2023, thatë se evropianët nuk e kuptuan plotësisht çmimin që po paguanin ukrainasit në këtë luftë. Në vitin 2025, pas ndërhyrjeve të fundit me dronë dhe shkeljes së hapësirës ajrore të BE-së nga avionët luftarakë, a mendoni se kjo qasje ka ndryshuar?
KvH: Ndërgjegjësimi është pak më i mirë, por jemi ende larg të qenit plotësisht të vetëdijshëm për atë që po ndodh, sepse përndryshe nuk do të shihnim disa nga reagimet mjaft të çuditshme që po ndodhin këtu.
E vetmja gjë që mund të mësojmë për të ardhmen është nga historia. Dhe nëse dikush refuzon të mësojë nga historia, atëherë nuk mund të marrë asnjë vendim të arsyeshëm për të ardhmen.
Dhe ky koncept i paqësimit – “Oh, le t’u japim pak nga Ukraina, është vetëm 20% e vendit dhe të gjithë do të jenë të lumtur më pas” – është sigurisht absurditet i plotë. Paqësimi nuk funksionon me një shtet totalitar. Dhe ne e kemi këtë përvojë nga Lufta e Dytë Botërore.
Mendoj se ndërgjegjësimi i evropianëve është padyshim më i mirë se në vitin 2023, por ende nuk e kemi arritur atë nivel. Ka ende shumë punë për të bërë.
KP: Pra, a mendoni se Rusia e ka nisur tashmë luftën e saj hibride në territorin evropian?
KvH: Sigurisht.
KP: Dhe si e vlerësoni mundësinë e një pushtimi në shkallë të plotë, për shembull, në vendet baltike ose në Poloni? A është e mundur?
KvH: Mendoj se është absolutisht realiste. Apo edhe Moldavia. Nëse shikoni doktrinën ushtarake ruse, nëse shikoni deklaratat politike që bëjnë çdo ditë, nuk mund të themi as që Rusia po na gënjen, sepse ata po flasin për zgjerimin e ndikimit të tyre deri në Lisbonë.
Nëse i nënshtrohesh torturës së shikimit të televizionit rus – gjë që unë e bëj shumë pak, duhet ta pranoj – ata po thonë gjithçka. Ne thjesht nuk duam ta dëgjojmë këtë; prandaj po e injorojmë. Nga ana jonë, po e lëmë pas dore atë që po ndodh.
Unë padyshim e shoh mundësinë e një lufte me NATO-n, veçanërisht në lidhje me vendet baltike dhe Poloninë, por edhe, jashtë NATO-s, me Moldavinë.
Zgjedhjet e fundit në Moldavi ishin me rëndësi vendimtare për ne. Jam shumë, shumë i kënaqur që në atë fazë Evropa ndërhyri dhe ndihmoi ndjeshëm në ato zgjedhje, kështu që ndikimi i madh financiar që ushtronte Rusia – veçanërisht në Gagauzia dhe zona të tjera – nuk do të kishte sukses dhe nuk do të shpërblehej.
KP: Më parë, ju përmendët se besoni në mundësinë e rënies së Rusisë. A besoni ende në të dhe cilët faktorë mund të kontribuojnë në rënien e saj?
KvH: Unë jam një optimist profesional dhe për këtë arsye po them se regjimet kriminale nuk funksionojnë kurrë përjetësisht. Rusia është një prej tyre. Do të ketë datën e vet të skadimit.
Mendoj se nuk gabohem kur besoj se [Presidenti rus] Vladimir Putin ende mbështet shumicën e popullsisë në luften e tij ne Ukraine. Nuk u besoj asnjë sondazhi të opinionit publik të kryer në Rusi, por duket mjaft e qartë. Nuk ka shumë rëndësi nëse mbështetja është 60% apo 80% – prapëseprapë ekziston shumica.
Pse? Sepse Putini kontrollon valët e radios. Ai kontrollon hapësirën e informacionit në Rusi.
Dhe mendoj se një nga elementët thelbësorë në të cilin duhet të përqendrohemi është pushtimi i asaj hapësire informacioni. Pavarësisht se sa shumë po e pushtojnë hapësirën tonë të informacionit – dhe janë të mirëpritur ta provojnë – ne kemi mjetet tona për ta kundërshtuar këtë, absolutisht. Por gjithashtu duhet të depërtojmë në hapësirën e tyre të informacionit.
Ka disa organizata me shtrirje të thellë brenda Rusisë. E di që po përmend diçka që nuk është shumë popullore në Ukrainë, por duhet thënë se, për shembull, lëvizja Navalny kishte një shtrirje shumë të thellë në Rusi.
Me shumë mundësi do të jetë dikush si ai, shpresojmë me një mendim të ndryshëm për Ukrainën. Edhe pse ai e ndryshoi në mënyrë drastike mendimin e tij pasi bëri vërejtjet e para për Krimenë.
Shpresoj vërtet që të ketë lëvizje dhe teknologji të tjera që na lejojnë t’ua sjellim të vërtetën popullit të Rusisë, në mënyrë që ata të mund të formojnë mendimet e tyre, në vend që të mbështeten vetëm në narrativat propagandistike të shtyra nga qeveria e tyre.
Vazhdon në Pjesën II.
