Ky veprim, i projektuar për të konsoliduar kontrollin e Moskës mbi territoret e aneksuara ilegalisht dhe për të “rusifikuar” popullsinë e mbetur, gjithashtu mandaton konfiskimin e pronës së ukrainasve pa dokumentacion “të vlefshëm”.
Problemi është se pronësia duhet të vërtetohet personalisht dhe dokumentet pranohen vetëm me pasaportë ruse, shkruan Kyiv Independent.
“Jam plotësisht e dëshpëruar që rusët po më marrin apartamentin dhe jam e pafuqishme ta ndaloj këtë”, tha për Kyiv Independent Anna Shevchenko, 30 vjeçe, e cila jetonte në Mariupol kur Rusia filloi pushtimin e saj në vitin 2022.
“Ajo shtëpi mban të gjitha kujtimet e mia të fëmijërisë. E dua shumë.”
Proces i vazhdueshëm
Rregullorja e re është vetëm hapi i fundit në plaçkitjen sistematike të pronës ukrainase që fillon sapo trupat ruse pushtojnë një zonë.
Petro Andriyushenko, drejtor i Qendrës për Studimin e Pushtimit, tha se ligji i ri “legalizon zyrtarisht procesin” dhe u jep autoriteteve të pushtimit fuqinë për të “sekuestruar pronën e kujtdo sipas dëshirës, thjesht duke refuzuar të pranojnë dokumentacionin e pronësisë”.
Sipas tij, rusët kanë zënë tashmë 5,000 apartamente në Marijupolje, dhe ky numër po rritet me 100 deri në 200 në javë.
Historia e Annës është vetëm një nga mijëra të tilla. Dekreti i Putinit zbatohet në pjesët e pushtuara të rajoneve të Donetskut, Luganskut, Zaporozhjes dhe Khersonit, ku, sipas një raporti të Le Figaro nga tetori, pothuajse 25,000 prona janë shpallur “pa pronarë”.
Për Anën, kthimi nuk është një mundësi. “Nuk mund të shkoj atje sepse duhet të marr një pasaportë ruse, dhe ata nuk më lejojnë të hyj për shkak të pikëpamjeve të mia (pro-ukrainase), dhe nëse më lejojnë të hyj, kam frikë se do të më përdhunojnë dhe vrasin”, tha ajo. Ndërkohë, kushëriri i saj që qëndroi në Mariupol jeton në apartament, por nuk është pronari zyrtar, që do të thotë se ai mund të dëbohet në çdo moment.
Kush e merr pronën e sekuestruar?
Sipas ligjit, shtëpitë e sekuestruara mund të rishpërndahen te banorët vendas që i kanë humbur të tyret, ose te qiramarrësit, por përdoren edhe për të strehuar zyrtarë rusë dhe stafin e administratës së pushtimit. Andriyushenko deklaron se pronat “pa pronarë” u jepen së pari anëtarëve të forcave të sigurisë dhe më pas punonjësve të sektorit publik. Në to hyjnë edhe të ardhur nga Rusia.
Raportet nga lëvizja e rezistencës ukrainase “Fjongo e Verdhë” konfirmojnë se pasuritë e patundshme të sekuestruara po i ndahen gjithashtu ushtrisë ruse. Yulia Bocklach, bashkëdrejtoreshë ekzekutive e organizatës “Ndihmë për t’u larguar”, thekson se ka “raporte famëkeqe nga Mariupol, ku agjentët rusë të pasurive të patundshme u shitën apartamente banorëve vendas rusëve ‘me çmime të volitshme'”.
“Kjo vazhdon politikën kriminale të Rusisë për zëvendësimin e ukrainasve me rusë në territoret e pushtuara, të cilën e kanë zbatuar për dekada të tëra”, shtoi ajo.
Janina Andrijeeva (28) evakuoi babanë e saj me aftësi të kufizuara nga Marijupolje pasi qyteti u pushtua, por ai vdiq një vit më vonë. Për të, rregullorja e re vetëm sa e thellon pikëllimin e saj.
“Është një ndjenjë e neveritshme dhe e ndyrë që dikush do të ecë në dyshemenë ku vdiq gjyshja ime gjatë rrethimit të Mariupolit, në shtëpinë ku më sollën nga materniteti”, tha ajo. “Nuk ishte zgjedhja ime t’i thoja lamtumirë kësaj shtëpie. Më u mor dhe mua m’u hoq çdo zgjedhje se çfarë të bëja me të.”
Zgjedhje pothuajse e pamundur
Një rrjedhë e vazhdueshme ukrainasësh ende arrijnë të largohen nga territoret e pushtuara, por Bocklah thotë se rregullorja e re do ta bëjë këtë vendim edhe më të vështirë për njerëzit. “Shumë njerëz në territoret e pushtuara nuk guxojnë të largohen, duke e ditur se rusët do t’u marrin shtëpitë. Ky ligj ndoshta do ta bëjë këtë proces edhe më sistematik”, tha ajo.
Në tetor, gazeta Kyiv Independent foli me disa njerëz që ishin larguar nga territoret e pushtuara, por që planifikonin të ktheheshin pikërisht për shkak të frikës se shtëpitë e tyre do të konfiskoheshin. “Ne sapo ndërtuam një shtëpi… Si mund ta braktisim tani dhe t’ua japim gjithçka rusëve?” tha një grua nga pjesa e pushtuar e rajonit të Zaporozhye-s.
Bocklach beson se me “ligje” të tilla, Rusia po përpiqet t’i joshë njerëzit të kthehen, të nxjerrin pasaportat ruse dhe të shesin pronën e tyre. “Shumë nga ata që u detyruan të largoheshin nga shtëpitë e tyre ëndërrojnë të kthehen. Të dish se pushtuesit do t’ua marrin shtëpitë dhe se rusët do të jetojnë atje do t’i godasë rëndë”, tha ajo.
“Rusët jo vetëm që po u marrin shtëpitë ukrainasve çdo ditë. Ata po i deklarojnë krimet e tyre si ligj.”
