Udhëheqësit evropianë sapo kanë lëshuar një deklaratë të përbashkët duke thënë se Groenlanda i përket popullit të saj dhe se vetëm Danimarka dhe Groenlanda kanë të drejtë të vendosin për të ardhmen e saj. Deklarata vjen ndërsa Presidenti i SHBA-së Donald Trump dhe këshilltari i tij kryesor Stephen Miller kanë rihapur çështjen e marrjes nën kontroll të territorit të Arktikut nga SHBA-të ditët e fundit.
Deklarata vjen pasi Trump tha në intervista se Shtetet e Bashkuara “kanë nevojë për Groenlandën”, ndërsa Miller deklaroi se Groenlanda “duhet të jetë pjesë e Shteteve të Bashkuara” dhe pohoi se “askush nuk do të shkojë në luftë me Amerikën për të ardhmen e Groenlandës”, gjë që shkaktoi reagime të forta në Evropë.
Deklarata e përbashkët e sotme u nënshkrua nga Presidenti francez Emmanuel Macron, Kancelari gjerman Friedrich Merz, Kryeministrja italiane Giorgia Meloni, Kryeministri polak Donald Tusk, Kryeministri spanjoll Pedro Sanchez, Kryeministri britanik Keir Starmer dhe Kryeministrja daneze Mette Fredriksen.
Deklarata e përbashkët u nënshkrua, ndër të tjerë, nga Presidenti francez Emmanuel Macron dhe Kryeministri britanik Keir Starmer.
Deklaratë e përbashkët nga udhëheqësit evropianë
“Siguria e Arktikut mbetet një përparësi kyçe për Evropën dhe është me rëndësi thelbësore për sigurinë ndërkombëtare dhe transatlantike. NATO e ka bërë të qartë se rajoni i Arktikut është një përparësi dhe se aleatët evropianë po shtojnë përpjekjet e tyre.”
Ne dhe shumë aleatë të tjerë kemi rritur praninë, aktivitetet dhe investimet tona për ta mbajtur Arktikun të sigurt dhe për të penguar kundërshtarët. Mbretëria e Danimarkës – përfshirë Groenlandën – është pjesë e NATO-s.
Prandaj, siguria në Arktik duhet të sigurohet bashkërisht, në bashkëpunim me aleatët e NATO-s, përfshirë Shtetet e Bashkuara, duke respektuar parimet e Kartës së OKB-së, duke përfshirë sovranitetin, integritetin territorial dhe paprekshmërinë e kufijve.
Këto janë parime universale dhe ne nuk do të ndalemi së mbrojturi ato. Shtetet e Bashkuara janë një partner kyç në këtë përpjekje, si aleat i NATO-s dhe nëpërmjet traktatit të mbrojtjes të vitit 1951 midis Mbretërisë së Danimarkës dhe Shteteve të Bashkuara.
“Grenlanda i përket popullit të saj. Vetëm Danimarka dhe Grenlanda kanë të drejtë të vendosin për çështjet që kanë të bëjnë me Danimarkën dhe Grenlandën”, thuhet në deklaratën e përbashkët.
Trump dhe Miller e ashpërsuan retorikën e tyre
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka përsëritur vazhdimisht ditët e fundit se Shtetet e Bashkuara “kanë absolutisht nevojë për Groenlandën”, duke mos përjashtuar mundësinë e veprimeve të njëanshme. Këshilltari i tij kryesor, Stephen Miller, i tha CNN se Groenlanda “duhet të jetë pjesë e SHBA-së” dhe pohoi se “askush nuk do të luftojë kundër Amerikës” për këtë çështje.
Këto deklarata i alarmuan më tej aleatët evropianë, veçanërisht pas operacionit ushtarak amerikan në Venezuelë, i cili nxiti frikën se Uashingtoni nuk po bënte më kërcënime thjesht retorike.
“Nëse SHBA-të sulmojnë ushtarakisht një vend tjetër të NATO-s, atëherë gjithçka ndalet”
Kryeministrja daneze Mette Frederiksen paralajmëroi më parë se deklaratat e Trump duhen marrë seriozisht, ndërsa zyrtarë të shumtë evropianë thanë se çdo shkelje e sovranitetit të Danimarkës dhe Groenlandës do të përfaqësonte një shkelje të drejtpërdrejtë të së drejtës ndërkombëtare dhe parimeve themelore të aleancës së NATO-s.
“Dua ta bëj të qartë se nëse SHBA-të vendosin të sulmojnë ushtarakisht një vend tjetër të NATO-s, atëherë gjithçka ndalet, përfshirë NATO-n dhe kështu edhe sigurinë që është vendosur që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore”, tha ajo.
Në një deklaratë të përbashkët, udhëheqësit evropianë e bënë të qartë se nuk do të tërhiqeshin nga mbrojtja e këtyre parimeve, duke theksuar se siguria e Arktikut duhet të bazohet në të drejtën ndërkombëtare, aleancat dhe respektin për sovranitetin e shteteve.
