Presidenti serb Aleksandar Vuçiç ka tërhequr vëmendjen ndërkombëtare me akuzat e tij të ashpra kundër agjencisë izraelite të inteligjencës Mossad dhe CIA-s amerikane, duke pretenduar se ato qëndrojnë pas protestave aktuale në Iran.
Në një deklaratë të bërë gjatë një diskutimi mbi situatën globale, Vuçiç i krahasoi ngjarjet aktuale me grushtin e shtetit të vitit 1953, kur fuqitë perëndimore rrëzuan kryeministrin iranian Mohammad Mossadegh.
Këto deklarata vijnë në një kohë kur regjimi i Vuçiçit po përballet me presion diplomatik në rritje nga Shtetet e Bashkuara, gjë që mund t’i ndërlikojë më tej marrëdhëniet me Uashingtonin dhe Presidentin e ri Donald Trump.
Duke komentuar kaosin në Iran, Vuçiç deklaroi se “operacionet e CIA-s dhe Mossadit janë duke vazhduar në Iran”, duke i rekomanduar publikut të lexojë libra si “Operacioni Ajax” ose “Të gjithë njerëzit e Shahut” për të kuptuar se si “i njëjti skenar po përsëritet 73 vjet më vonë”.
Ai i akuzoi këto agjenci se përdornin një “recetë” të ngjashme me atë të vitit 1953, kur Britania dhe SHBA-të organizuan një grusht shteti kundër Mossadeghut pasi ai shtetëzoi naftën iraniane, duke sjellë në pushtet Shah Reza Pahlavi-n.
“Shikoni sot – si Mossadi dhe CIA po kryejnë operacione sipas të njëjtës formulë”, tha Vuçiç, duke theksuar se kjo është “ndërhyrje e dukshme e huaj, jo solidaritet”.
Kjo është hera e parë që Vuçiç akuzon Izraelin, të cilit i shiti një sasi të madhe armësh vetëm vitin e kaluar, ndërsa kundër popullit palestinez u kryen krime lufte.
Akuzat vijnë në mes të tensioneve në rritje midis Iranit dhe Perëndimit, me protestat në qytetet iraniane të përshkruara si një përpjekje për të destabilizuar regjimin. Zyrtarët iranianë, siç është Shefi i Shtabit të Përgjithshëm Abdolrahim Mousavi, kanë akuzuar gjithashtu SHBA-në dhe Izraelin për nxitje të kaosit, duke pretenduar se ato janë një përpjekje për të kompensuar dështimet në konfliktet e mëparshme.
Ish-drejtori i CIA-s, Mike Pompeo, madje pranoi publikisht praninë e “agjentëve të Mossadit” në rrugët e Iranit, duke nxitur spekulime rreth një operacioni të koordinuar.
Megjithatë, deklaratat e Vuçiçit mund t’i kthehen kundër, veçanërisht duke pasur parasysh goditjet e fundit diplomatike që ka pësuar nga SHBA-të. Udhëheqësi serb kishte shpresuar për një “epokën e artë” të marrëdhënieve me administratën Trump, duke pritur përfitime politike dhe ekonomike pas fitores së Trump në vitin 2024.
Në vend të kësaj, regjimi i Vuçiçit ka pësuar një sërë shuplakash: Tërheqjen e investimit të Jared Kushnerit në projektin luksoz prej 500 milionë dollarësh të Kullës Trump në Beograd, pas akuzave për korrupsion kundër një ministri serb. Vuçiç reagoi me zemërim, duke akuzuar opozitën dhe prokurorët për “sabotim ekonomik” dhe duke e krahasuar atë me projektet e suksesshme të Kushnerit në Shqipëri.
Më keq akoma, Trump personalisht e akuzoi Serbinë për përpjekje për të ndërhyrë në zgjedhjet e vitit 2024 në SHBA, duke çuar në një përkeqësim të marrëdhënieve.
Dështimi i Vuçiçit për të hyrë në Konventën Republikane të vitit 2025 në Miami, ku ai u përpoq të takohej informalisht me Trumpin, është përshkruar si një “fiasko diplomatike” dhe një fyerje ndaj udhëheqësit amerikan.
Për më tepër, sanksionet e SHBA-së ndaj kompanisë serbe të naftës NIS, me shumicë aksionesh në pronësi të Gazprom të Rusisë, çuan në mbylljen e rafinerisë në Pançevo, gjë që përfaqëson një tjetër goditje ekonomike.
Analistët paralajmërojnë se akuzat e Vuçiçit kundër CIA-s dhe Mossadit, aleatë të SHBA-së dhe Izraelit, mund ta izolojnë më tej Serbinë. “Kjo është një administratë pragmatike që i jep përparësi interesave strategjike mbi simpatitë personale”, thotë Ferenc Nemeth i Qendrës për Analizën e Politikave Evropiane (CEPA).
Në kontekstin e protestave studentore në Serbi dhe akuzave për autoritarizëm, ekuilibri i Vuçiçit midis Lindjes dhe Perëndimit po bëhet gjithnjë e më i rrezikshëm. Mbetet për t’u parë nëse do të vijë një tjetër “shuplakë” nga Trump për deklaratën e tij mbi Iranin, por është e qartë se diplomacia serbe po hyn në ujëra të trazuara.
Ajo që është pothuajse e sigurt është se, që nga mesi i shkurtit, SHBA-të mund të publikojnë listën e parë të politikanëve dhe biznesmenëve nga Serbia që do t’i nënshtrohen sanksioneve.
