Rrugët e drogës përmes Venezuelës janë rikthyer në fokus pasi autoritetet amerikane rrëmbyen dhe akuzuan presidentin e vendit, Nicolás Maduro, për “narkoterrorizëm”. Ndërsa procedurat po zhvillohen në Nju Jork, lind pyetja se ku ndodhen grupet kriminale të Ballkanit në këtë rrjet global.
Transkriptet e mesazheve nga aplikacioni Sky, i cili u përdor nga grupe kriminale në të gjithë botën, tregojnë kontakte të klaneve ballkanike me furnizuesit në Venezuelë. Një nga mesazhet e vitit 2020 përmend blerjen e tre ton kokainë nga një person i shënuar si “Mbrojtës”. Vendimi për të siguruar një sasi shtesë droge, sipas dosjeve hetimore, u mor nën mbikëqyrjen e Radoj Zvicer, kreut të dënuar të klanit Kavaqki nga Mali i Zi, i cili drejton edhe biznesin në Serbi.
Rruga kriminale
Vetëm një ditë më vonë, autoritetet holandeze arrestuan 11 shtetas malazezë në Aruba, rreth 25 kilometra larg bregdetit të Venezuelës. Pesë ton kokainë u gjetën në anijen Aressa, dhe gjykata në atë ishull të Karaibeve dënoi anëtarët e ekuipazhit me nëntë deri në 15 vjet burg. Ky rast përfaqëson një nga lidhjet e dokumentuara midis strukturave kriminale të Ballkanit dhe rrugëve që kalojnë nëpër Venezuelë.
Vite pas atij rasti, Venezuela e gjeti veten përsëri në qendër të vëmendjes. Gjyqësori amerikan akuzon Maduron për bashkëpunim me disa organizata kriminale, duke përfshirë kartelet meksikane Sinaloa dhe Zetas, grupin rebel kolumbian FARC dhe bandën venezueliane Tren de Aragua. Maduro i mohoi të gjitha akuzat në seancën dëgjimore në Nju Jork.
Ku janë Ballkani?
Megjithatë, lidhjet e drejtpërdrejta të grupeve kriminale ballkanike me kartelet e përmendura në aktakuzë nuk janë konfirmuar publikisht për momentin. “Në gjyqet e anëtarëve të klaneve të Kotorrit, kartelet shumë rrallë përmenden me saktësi”, tha për DW Jelena Jovanović, një gazetare nga Vijesti malazeze që ndjek këto procese.
“Përshkrime të përgjithshme si kontakte dhe furnizues ‘kolumbianë’, ‘ekuadorianë’, ‘brazilianë’ ose ‘furnizues të Amerikës së Jugut’ përdoren shumë më shpesh, pa i emërtuar saktësisht kartelet. Lidhja me Amerikën Latine është e dukshme”, shpjegon i intervistuari i DW.
Megjithatë, në Shqipëri ekziston bashkëpunim konkret me një nga kartelet e përmendura në aktakuzën e Maduros. Konkretisht, familja kriminale shqiptare Hysa është vënë në shënjestër të Departamentit të Thesarit të SHBA-së me akuza për pastrim parash në dobi të kartelit Sinaloa.
“Konglomerat më i gjerë”
Flukset e parave kalonin përmes kazinove, dhe shuma në fjalë është rreth dy milionë dollarë në periudhën nga viti 2017 deri në vitin 2024. Sipas Departamentit të Shtetit të SHBA-së, këto para mbërritën në SHBA, ku një nga kompanitë e lidhura me familjen u përdor për pastrim parash.
Jovanović thotë se në hetimet ndërkombëtare, grupet e organizuara ballkanike “shpesh trajtohen si një konglomerat më i gjerë rrjetesh nga Mali i Zi, Serbia, Shqipëria, Kroacia, BiH dhe Sllovenia”, dhe për këtë arsye ato quhen Karteli Ballkanik.
Venezuela përshkruhet në raporte të shumta ndërkombëtare si një vend tranziti për kokainën që mbërrin në Evropë nga Kolumbia dhe vende të tjera prodhuese. Kjo tregohet edhe nga Iniciativa Globale për të Luftuar Krimin e Organizuar Transnacional.
Vendet e Afrikës Perëndimore, si Sierra Leone, Senegali, Guinea-Bissau, Guinea dhe Gambia, po shfaqen gjithnjë e më shumë në këto rrugë. Serbia shfaqet gjithashtu në këtë kontekst. Ish-polici nga Loznica, Miroslav Starčević, u identifikua si udhëheqësi i një grupi që përdorte Sierra Leonen si një qendër për ruajtjen dhe ngarkimin e kokainës në kontejnerë. Ky grup është i lidhur me klanin Kavak.
Siç shpjegon Jovanović, Afrika Perëndimore përmendet gjithnjë e më shpesh në rastet që përfshijnë rrjetet kriminale ballkanike, domethënë, për ruajtjen, transbordimin, ripaketimin dhe dërgimin në Evropë. Megjithatë, ky nuk është rregulli.
“Për grupet e krimit të organizuar malazez, modeli dominues është Ekuadori, Kolumbia dhe Brazili. Nga këto porte, kokaina mbërrin me anije kontejnerësh në portet e mëdha evropiane, si Roterdami dhe Antverpi, nga ku shpërndahet më tej në të gjithë Evropën”, thotë bashkëbiseduesi ynë.
Shkalla e krimit dhe mënyra e veprimit
Detajet rreth funksionimit të rrjeteve kriminale ballkanike u bënë të disponueshme pasi policia franceze ndërmori operacione të ashpra kundër platformave të komunikimit të koduara si Skaja, ANOM dhe EncroChat.
Siç shpjegon Jovanović, fokusi i komunikimit zakonisht është te “logjistika, kontejnerët, portet, ‘linjat’, njerëzit në terren dhe korrupsioni që mundëson futjen e ngarkesës në transportin e ligjshëm”, dhe se njerëzit që punojnë në anijet fushore as nuk janë të vetëdijshëm se po transportojnë narkotikë.
“Mesazhet shpesh tregojnë për akses në porte nëpërmjet ryshfeteve dhe ‘ndërmjetësve’, duke futur kokainën në kontejnerë të ligjshëm, shpesh pa dijeninë e dërguesve dhe marrësve të specifikuar, një rrjeti punonjësish portuale, spedicionerësh mallrash, ndërmjetësish dhe furnizuesish rajonalë në Kolumbi, Ekuador dhe Brazil, si dhe një obsesion me gjurmimin e ngarkesës”, thotë gazetari i Vijesti-t.
Ai shton se Karteli Ballkanik ka një rrjet të gjerë bashkëpunëtorësh, i cili shtrihet në mbi 30 vende, dhe se vetë organizata është e madhe dhe e fortë nga ana operative.
Sipas saj, pa korrupsion dhe “njerëz brenda sistemit”, operacione të tilla nuk do të ishin të mundura. Pikërisht për shkak të shkallës dhe niveleve të organizimit besohet se rrjetet kriminale ballkanike mund të vihen në fokus të autoriteteve amerikane./DW
