Fondacioni Nobel ka riafirmuar se një nga misionet e tij thelbësore është mbrojtja e dinjitetit dhe integritetit të Çmimeve Nobel, si dhe administrimi i tyre në përputhje me vullnetin e Alfred Nobel.
Sipas përcaktimeve të testamentit të Nobelit, çmimet u jepen atyre që “kanë dhënë përfitimin më të madh për njerëzimin”, ndërsa është e saktësuar qartë se kush ka të drejtën ekskluzive për të dhënë secilin çmim. Për rrjedhojë, një Çmim Nobel nuk mund të transferohet, as edhe në mënyrë simbolike, dhe nuk mund të rishpërndahet më tej, thuhet në deklaratë.
Sipas deklaratës, një laureat i Çmimit Nobel për Paqe merr dy simbole qendrore të çmimit: medaljen e artë dhe diplomën. Përveç tyre, shuma financiare e çmimit jepet veçmas. “Pavarësisht se çfarë ndodh më vonë me medaljen, diplomën apo paratë e çmimit, është dhe mbetet laureati origjinal ai që regjistrohet në histori si fitues i Çmimit Nobel për Paqe. Edhe në rastet kur medalja ose diploma kalojnë në posedim të dikujt tjetër, kjo nuk ndryshon identitetin e laureatit”.
Fondacioni Nobel thekson se çmimi nuk mund të ndahet me të tjerët dhe as të transferohet pasi të jetë shpallur. Një Çmim Nobel për Paqe nuk mund të revokohet kurrë; vendimi është përfundimtar dhe vlen për gjithë kohën.
Nga ana tjetër, Komiteti Norvegjez i Nobelit nuk e konsideron pjesë të rolit të tij komentimin e vazhdueshëm të veprimtarisë publike apo proceseve politike në të cilat përfshihen laureatët. Çmimi jepet mbi bazën e kontributeve të vlerësuara deri në momentin kur merret vendimi, ndërsa deklaratat, vendimet dhe veprimet e mëvonshme të laureatëve mbeten përgjegjësi e tyre personale.
Statutet e Fondacionit Nobel nuk parashikojnë kufizime mbi përdorimin e medaljes, diplomës apo shumës së çmimit. Kjo do të thotë se laureatët janë të lirë t’i mbajnë, t’i dhurojnë, t’i shesin ose t’i përdorin për qëllime bamirësie.
Gjatë viteve, një numër medaljesh Nobel janë ekspozuar në muze të ndryshëm në mbarë botën, ndërsa disa laureatë kanë zgjedhur t’i dhurojnë ose t’i shesin ato për arsye të ndryshme. Mes rasteve më të njohura përmenden Kofi Annan, Dmitry Muratov, David Thouless, James Watson, Leon Lederman dhe Knut Hamsun, veprimet e të cilëve tregojnë se, pavarësisht fatit të medaljes, statusi i laureatit mbetet i pandryshuar.
Fakte mbi Medaljen e Artë Nobel
Medalja Nobel është derdhur në ar 18 karatësh, peshon 196 gramë dhe ka një diametër prej 6.6 centimetrash. Ajo u dizenjua në vitin 1901 nga skulptori norvegjez Gustav Vigeland. Në anën e përparme paraqitet portreti i Alfred Nobelit, ndërsa ana e pasme tregon tre burra me krahët mbi shpatullat e njëri-tjetrit, simbol i vëllazërisë. Mbishkrimi latin pro pace et fraternitate gentium do të thotë “për paqen dhe vëllazërinë e kombeve”.
