Sot, Gibellina ka numrin më të lartë të veprave të artit për frymë në Itali dhe pret vizitorë të shumtë, por askush nuk dëshiron të qëndrojë atje përgjithmonë…
Kodrat e valëzuara të mbushura me fusha, ullishte dhe vreshta janë një pamje për t’u admiruar në Siçilinë rurale, veçanërisht në rrugën nga Palermo në Mazara del Vallo. Por nëse ktheheni në Salemi drejt Gibellina Nuova, do t’ju presë një pamje interesante: një skulpturë çeliku 21 metra e lartë e një ylli me pesë cepa nga skulptori sicilian Pietro Consagre. Porta del Belice shënon hyrjen në qytet, i cili ka një koleksion të madh arti bashkëkohor, por edhe një reputacion si një utopi artistike e dështuar ose një qytet fantazmë surreal, postmodern.
Shpesh e quajtur Marfa Siçiliane, sipas qytetit të Teksasit që u bë qendër për artin bashkëkohor, Gibellina Nuova u ndërtua në vitet 1970 pasi Gibellina Vecchia (Gibellina e Vjetër) u shkatërrua nga një tërmet. Qyteti i vjetër nuk u rindërtua në formën e tij origjinale dhe as nuk u zëvendësua me blloqe apartamentesh, por u riimagjinua. Sot, ai përbëhet nga kisha të çuditshme, rrugë të gjera dhe sheshe që kujtojnë surrealizmin e Giorgio de Chirico , si dhe skulptura publike monumentale dhe ndërtesa brutaliste. Entuziazmi fillestar për qytetin e ri u zbeh shpejt dhe njerëzit u zëvendësuan ngadalë nga barërat e këqija.
E vendosur në një kodër në Luginën e Belices, Gibellina Vecchia kishte një popullsi prej rreth 6,000 banorësh deri në një tërmet me magnitudë 6.4 ballë më 15 janar 1968, i cili shkatërroi shumicën e ndërtesave shekullore dhe vrau qindra njerëz. Institucioni përgjegjës për rindërtimin, ISES, u frymëzua nga modelet moderne urbane në atë kohë dhe vendosi për një koncept të pazakontë. Por italianëve nuk u pëlqeu pamja e re e qytetit – ata e krahasuan atë me një kasolle malore në mes të shkretëtirës.
Mozaik kulturor
Plani ishte i diskutueshëm që në fillim. Ludovico Corrao, një avokat i njohur progresiv dhe koleksionist i apasionuar arti, ishte i përfshirë fuqimisht në vizionin e Gibellinës së re. Në qytetin që ishte një fletë e bardhë, ai pa një mundësi për të krijuar një qendër për artin dhe kulturën mesdhetare. Corrao besonte se Gibellina mund të pasqyronte mozaikun kulturor të ndikimeve të saj dhe ta ringjallte atë si një pjesë qendrore të identitetit sicilian. Ai u zgjodh kryetar bashkie në vitin 1969 dhe që në vitin 1970 ai u bëri thirrje artistëve, arkitektëve dhe intelektualëve të merrnin pjesë në krijimin e qytetit të ri.
Thashethemet për korrupsion
Jo të gjithë e ndanin vizionin e Corrës; skepticizmi u rrit, veçanërisht kur dolën histori korrupsioni në fillim të viteve 1970. Megjithatë, deri në vitet 1980 qyteti ishte rritur në mënyrë të pakthyeshme. U ndërtuan Chiesa Madre , një kishë monumentale në formën e një sfere, Torre Civica – një kullë betoni që shënon kohën me tinguj, dhe Teatro brutalist. Sot, Gibellina ka numrin më të lartë të veprave të artit për frymë në Itali. Festivali Orestiadi i mbajtur atje u bë një nga ngjarjet më të rëndësishme artistike në Evropë, por vizitorët nuk qëndruan.
Rënie graduale
Me kalimin e viteve, mungesa e fondeve çoi në dështimin e disa projekteve dhe popullsia ra gradualisht nga 6 në rreth 3,500 banorë. Qyteti, i projektuar për 50,000 banorë, shpesh përshkruhet si një qytet perfekt gjeometrik, por i ftohtë.
Në fund të viteve 1990, Gibellina u shpall një eksperiment i dështuar. Sot, më shumë se 30,000 njerëz vizitojnë qytetin gjatë ngjarjeve të mëdha, por jashtë tyre, Gibellina ende ndihet si një qytet fantazmë postmodern. Ekspertët besojnë se me infrastrukturë më të mirë dhe një vizion të përbashkët, ajo mund të bëhet një destinacion kulturor gjatë gjithë vitit, dhe nëse diçka do të ndryshojë mbetet për t’u parë.
