Kryeqyteti i Ukrainës, Kievi, po përballet me një krizë humanitare mes njërit prej dimrave më të ftohtë të viteve të fundit. Pas sulmit rus më 9 janar, banorët mbetën pa ngrohje, ujë të nxehtë dhe energji elektrike, duke shkaktuar një konflikt të hapur midis Presidentit Volodymyr Zelensky dhe Kryetarit të Bashkisë Vitali Klitschko mbi përgjegjësinë për situatën në qytet, raporton Kyiv Independent .
Problemet me infrastrukturën, të tilla si trotuaret e ngrira dhe tubat e shpërthyer, kanë qenë më parë një tipar i qytetit nën drejtimin e kryetarit të bashkisë Klitschko, por sulmet e fundit ruse e kanë çuar qytetin në prag të kolapsit.
Zelenski fajësoi autoritetet lokale
Presidenti Zelensky kritikoi publikisht autoritetet e qytetit, duke e përshkruar situatën në Kiev si “veçanërisht të vështirë”. Ai e krahasoi përgatitjen e kryeqytetit me qytete të tjera, siç është Kharkivi i bombarduar rëndë, duke thënë se ata ishin më të përgatitur për t’u përballur me pasojat e sulmeve ruse.
“Kievi, për fat të keq, ka bërë shumë më pak – shumë pak është bërë në kryeqytet. Dhe madje edhe në këto ditët e fundit nuk kam parë përpjekje të mjaftueshme – e gjithë kjo duhet të korrigjohet urgjentisht”, tha Zelensky më 14 janar.
Klitschko i hodhi poshtë akuzat si “të pabaza” dhe të politizuara, duke pretenduar se qeveria nuk kishte arritur të koordinonte një përgjigje të përbashkët ndaj krizës.
“Qyteti nuk ishte gati”
Ekspertët besojnë se autoritetet qendrore dhe lokale janë përgjegjëse për krizën. Viktoriya Voytsitskaya, anëtare e bordit mbikëqyrës të institutit “Ne Ndërtojmë Ukrainën”, i tha gazetës Kyiv Independent: “Qyteti nuk ishte gati”.
“Shumë gjëra mund të ishin bërë. Por duket sikur të gjithë po shikonin njëri-tjetrin, të gatshëm të fajësonin palën tjetër për vështirësitë që po kalojnë njerëzit e zakonshëm tani”, shtoi ajo. Wojciechska gjithashtu beson se qeveria qendrore duhet të kishte marrë përgjegjësinë për përgatitjen e vendit për skenarët më të këqij. “Ne kemi pasur një gjendje të jashtëzakonshme në sektorin e energjisë për disa vite tani, kështu që duhet ta kishim ndryshuar status quo-në e menaxhimit të kësaj situate shumë kohë më parë”, tha ajo.
Sipas zëvendëskryeministrit Oleksi Kuleba, autoritetet e Kievit dështuan të krijonin një sistem rezervë furnizimi me energji elektrike, infrastruktura kritike nuk kishte burime alternative të energjisë dhe mungonte komunikimi i hapur me banorët rreth asaj se çfarë duhej bërë në rast të një ndërprerjeje të energjisë.
Konflikt politik afatgjatë
Grindja publike midis presidentit dhe kryetarit të bashkisë është vazhdim i një konflikti politik që ka vazhduar që nga viti 2019. Vëzhguesit e shohin atë si një luftë për kontrollin e kryeqytetit dhe financave të tij, duke treguar gjithashtu ambiciet presidenciale të Klitschkos.
Qeverisja e Kievit është komplekse për shkak të statusit të tij të dyfishtë si qytet dhe rajon. Kryetari i bashkisë zgjidhet, por historikisht ai emërohet edhe nga presidenti për të kryesuar Administratën Shtetërore të Qytetit të Kievit. Edhe pse Klitschko mban të dyja pozicionet, gjatë luftës Zelensky emëroi Timur Tkachenko në krye të Administratës Ushtarake të Kievit, duke çuar në një ndarje të paqartë të pushteteve dhe duke minuar qeverisjen efektive. Klitschko e akuzoi Tkachenko-n se po përpiqej të uzurponte pushtetet e kryetarit të bashkisë dhe gjithashtu deklaroi se nuk kishte pasur takime personale me Zelensky-n që nga fillimi i luftës.
Buxheti dhe akuzat për keqmenaxhim
Kievi ka buxhetin më të madh vendor në Ukrainë dhe po ka një suficit. Wojciechska pretendon se Klitschko ka “shpenzuar para në mënyrë të papërgjegjshme”, duke përfshirë edhe rinovimin e parqeve, në vend që t’i ketë shpenzuar për prioritete. Pavarësisht popullaritetit të tij jashtë vendit, Klitschko shpesh përballet me kritika në vend për menaxhimin e qytetit, dhe reputacioni i tij është dëmtuar nga akuzat për korrupsion dhe ndërtime të paligjshme të lidhura me bashkëpunëtorët e tij.
Olena Pavlenko nga Instituti DiXi Group vëren se shumë projekte ndërkombëtare e kanë ndihmuar Kievin me gjeneratorë dhe pajisje ngrohjeje. “Pyetja është se sa prej tyre është instaluar dhe nëse është shkatërruar apo jo më parë”, tha ajo.
Konflikti u përshkallëzua në vitin 2023, kur Zelensky thuhet se shqyrtoi shkarkimin e Klitschkos pasi tre persona u vranë pranë një strehe të mbyllur gjatë një sulmi rus. Pavlenko tani sugjeron që hetimet dhe dënimet duhet të presin. “Nëse përqendrohemi në gjetjen e fajtorëve dhe ndëshkimin e tyre në mes të dimrit, mendoj se mund të mbetemi pa ngrohje”, tha ajo. “Do të sugjeroja që këto hetime dhe dënime të mbahen të paktën derisa të mbarojë sezoni i ngrohjes.”
