Shtetet e Bashkuara duan të rishikojnë marrëveshjen e mbrojtjes me Danimarkën për të hequr çdo kufizim në praninë e saj ushtarake në Grenlandë, raporton Bloomberg , duke cituar burime.
Marrëveshja në fjalë daton që nga viti 1951. Traktati i jep ushtrisë amerikane akses të gjerë në Groenlandë për operacione, duke përfshirë ndërtimin dhe funksionimin e bazave ushtarake. Megjithatë, ai përcakton që SHBA-të duhet të “informojnë” Danimarkën dhe Groenlandën dhe të konsultohen me to përpara se të bëjnë “ndonjë ndryshim të rëndësishëm” në operacionet dhe objektet ushtarake. Negociatorët amerikanë duan ta ndryshojnë këtë formulim për të siguruar që SHBA-të të mos përballen me ndonjë kufizim në zbatimin e planeve të tyre. Sipas burimeve të Bloomberg, detajet e marrëveshjes janë ende në diskutim.
Në një intervistë me Fox Business më 22 janar, Trump deklaroi se Shtetet e Bashkuara do të kenë “të gjithë aksesin ushtarak që dëshirojnë”. “Ne do të jemi në gjendje të vendosim çfarëdo që na nevojitet në Grenlandë sepse e duam. Është në thelb akses i plotë, pa kohë apo afate”, tha presidenti i SHBA-së.
Bloomberg vëren se mbetet e paqartë nëse Danimarka dhe Groenlanda do të bien dakord për ndryshime të tilla. Kryeministrja daneze Mette Frederiksen tha se Danimarka dhe Groenlanda janë të hapura për “zgjerim të mëtejshëm” të traktatit të vitit 1951, por nuk dha detaje të mëtejshme.
Si pjesë e një marrëveshjeje të mundshme me Groenlandën, po diskutohet gjithashtu një iniciativë për të ndaluar vendet jo-anëtare të NATO-s të marrin të drejta për minierat e mineraleve të rralla në ishull, raporton The New York Times , duke cituar burime. Sipas tyre, kjo ka të bëjë kryesisht me Kinën dhe Rusinë.
Axios raportoi më parë se marrëveshja e Groenlandës parashikon ruajtjen e sovranitetit të Danimarkës mbi ishullin. SHBA-të do të marrin të drejta të zgjeruara për të ndërtuar baza dhe për të krijuar “zona mbrojtëse”. Për më tepër, parashikohet që SHBA-të do të jenë në gjendje të vendosin elementë të sistemit të mbrojtjes ajrore Golden Dome, për të cilin Trump ka folur, në Groenlandë. Sipas burimeve të Axios, marrëveshja përfshin gjithashtu mundësi për zhvillim të përbashkët të burimeve natyrore të ishullit me Danimarkën.
Groenlanda është një territor autonom i Danimarkës. Presidenti Donald Trump ka folur disa herë javët e fundit në lidhje me pretendimet e SHBA-së ndaj Groenlandës. Ai përmendi masat e sigurisë kombëtare në përgjigje të kërcënimeve ruse dhe kineze dhe këmbënguli se Danimarka nuk është në gjendje të mbrojë ishullin.
Më 21 janar, duke folur në Forumin Ekonomik Botëror në Davos, Trump deklaroi se nuk do të përdorte forcë kundër Grenlandës, por Shtetet e Bashkuara ende synojnë të fitojnë kontrollin e ishullit.
