Përpara paraqitjes së tij në samitin e Davosit, i cili do të mbahet mend edhe për “parakalimin” e Macronit rreth resortit zviceran me syze dielli, presidenti francez Emmanuel Macron i dërgoi një kërkesë jo më pak të çuditshme industrive ushtarake të aleatëve francezë dhe evropianë për të zhvilluar një sistem raketash që mund të rivalizojë Orešnik-un rus.
– Për herë të dytë, kemi qenë dëshmitarë të lëshimit të një rakete me rreze shumë të gjatë veprimi, të njohur si Orešnik, nga Rusia në Ukrainë. Ky mesazh është i qartë. Për të gjithë ata që mendojnë se Rusia nuk është një problem që na shqetëson, duhet ta kuptojnë qartë: ne jemi brenda rrezes së këtyre sulmeve. Prandaj, nëse duam të mbetemi të besueshëm në këtë fushë, ne evropianët, dhe veçanërisht Franca, e cila zotëron teknologji të caktuara, duhet ta kemi në dorë këtë armë të re që do të ndryshojë rregullat e lojës në një afat të shkurtër. Dhe veçanërisht me partnerët tanë gjermanë dhe britanikë, duhet të arrijmë përparim të fortë në këto aftësi të qitjes me rreze të gjerë veprimi – u tha Macron anëtarëve të forcave të armatosura franceze në festimin e festës së tyre në Istres, por edhe publikut francez, në të cilin u shfaqën menjëherë analiza të gjendjes aktuale të armëve franceze me rreze të gjatë veprimi dhe perspektivave të tyre.
Këto analiza fillestare nuk janë aspak inkurajuese për ambiciet e deklaruara të Macron. Konkretisht, ato tregojnë se ushtria franceze, duke përjashtuar arsenalin e saj bërthamor, jo vetëm që aktualisht nuk ka raketa konvencionale të afta për të kryer një ‘sulm të thellë’ efektiv, siç u njoftua nga presidenti francez, por edhe se zhvillimi i armëve të nevojshme për t’iu kundërvënë Orešnikut as nuk është planifikuar.
Ndikimi kinetik
Oresnik rus, si një armë konvencionale e bazuar në përdorimin e forcës kinetike, ka një rreze veprimi deri në 5,000 kilometra.
– Duke pasur parasysh që Franca ka zotëruar teknologjinë e raketave balistike dhe se ArianeGroup tashmë po zhvillon sistemin M51 për frenim bërthamor, pse nuk u pajis me këtë lloj arme më parë për të forcuar rrezen e saj të armëve konvencionale? – pyet portali 20.minuta.fr në hyrje të analizës së urdhrit të Macron .Një nga ekspertët ushtarakë të konsultuar nga portali, Héloïse Fayet , shpjegon se diskutimi rreth aftësive të raketave me goditje të thella daton vetëm disa vjet më parë, duke pasur parasysh, thekson ajo, vëzhgimin se këto armë po përdoren përsëri në Ukrainë, Azi dhe Lindjen e Mesme.“Nuk dihej se sa do të zgjaste lufta në Ukrainë dhe nuk mendohej se do të ishte e nevojshme të vendosej ky lloj arme si një mjet parandalues kundër Rusisë. Nevoja për blerjen e tyre buronte gjithashtu nga kuptimi se në konfliktet moderne është e vështirë të arrihet epërsi ajrore përmes avionëve luftarakë”, komenton Héloïse Fayet.
Në përgjigje të njoftimit të Macron se Franca do të intensifikojë punën me partnerët evropianë për zhvillimin e aftësive të sulmit me rreze të gjatë veprimi përmes programit ELSA, Étienne Marcuz , një studiues në Fondacionin për Kërkime Strategjike , kujton se Britania e Madhe dhe Gjermania po punojnë në një projekt të përbashkët për një sistem raketash me një rreze veprimi prej 2,000 kilometrash.
– Franca ka programin e saj të raketave balistike MBT me një rreze veprimi të planifikuar midis 1,000 dhe 2,000 kilometrave. Sidoqoftë, ELSA do të mundësojë një gamë të gjerë aftësish sulmi me lloje të ndryshme sistemesh – tha Marcuz, i cili dyshon në rrezen reale të veprimit të raketës ruse Orešnik.
Parandalim
Ndryshe nga pretendimet se rrezja e lartpërmendur është rreth 5,000 kilometra, Marcuz vlerëson se Orešnik është testuar deri më tani në një rreze prej 1,800 kilometrash.
– Sipas njohurive aktuale, Orešnik nuk do të ishte një raketë hipersonike në kuptimin ushtarak të fjalës, domethënë një armë e aftë të manovrojë dhe të udhëtojë më shumë se gjashtë herë shpejtësinë e zërit për pjesën më të madhe të trajektores së saj. Nëse shpejtësia e saj do të ishte Mach 10, asaj do t’i mungonte manovrueshmëria. Një raketë balistike është një raketë, pjesa më e madhe e fluturimit të së cilës zhvillohet jashtë atmosferës, mbi një lartësi prej 100 kilometrash. Pasi faza e shtytjes të jetë e përfunduar, vetëm graviteti ndikon në trajektoren e saj deri në fazën terminale – komenton Marcuz. Duke u kthyer te aftësitë e projektuara të raketës MBT, Marcuz vlerëson se si kjo armë mund të jetë një pengesë cilësore.
– Meqenëse lëshuesit do të vendosen në krahun lindor të Evropës, kjo do të na lejonte të arrinim tre të katërtat e potencialit ekonomik të Rusisë, i cili është më se i mjaftueshëm, me idenë e paraqitjes së një kërcënimi sistematik për kundërshtarin – beson Marcuz. Héloïse Fayet, në vlerësimin e saj për Orešnik, niset nga vlerësimi se kjo raketë nuk është testuar më parë para se të qëllohej në fushën e betejës, gjë që, thekson ajo, mund të shpjegojë vështirësitë e saj në aspektin e saktësisë dhe kokës bërthamore.- Orešnik paraqitet si një raketë që mund të mbajë koka të shumta bërthamore, përfshirë një bërthamore, megjithëse kjo nuk është asgjë e re, pasi rusët janë ekspertë në armët me përdorim të dyfishtë. Nuk është e pamundur ta kapësh atë, sepse në vetvete nuk përfaqëson asgjë revolucionare, por nëse disa nga këto raketa do të qëlloheshin në të njëjtën kohë, padyshim që ne në Evropë nuk do të kishim aktualisht kapacitetin për t’i kapur ato – komenton Héloïse Fayet.
Përvoja ukrainase
Étienne Marcuz kujton se në Francë raketat balistike kanë qenë në mënyrë të pashmangshme sinonim i armëve bërthamore. Ne nuk na pëlqen të flasim për parandalimin konvencional, shton ai.
– Megjithatë, me shembujt iranianë dhe rusë, u bëmë të vetëdijshëm se nëse nuk pajisemi me aftësi ekuivalente sulmi, rrezikojmë të gjendemi të paralizuar – përfundon Marcuz.
Si pjesë e analizës së apelit të lartpërmendur të Macron, një pjesë e mediave franceze transmetojnë dëshminë e anëtarëve të forcave të armatosura ukrainase në lidhje me përdorimin e raketave ajër-ajër të tipit MICA me një rreze veprimi prej 80 kilometrash, të cilat qëllohen nga avionët luftarakë Mirage 2000-5.
– Piloti ukrainas foli për kënaqësinë e tij me fluturimin e një avioni që është 98 përqind efektiv në kapjen e dronëve dhe raketave. Dhe arritja e tij më e madhe? Shkatërrimi i gjashtë raketave supersonike ruse Kh-101 – raporton L’Independent.fr. Drejtoria e Përgjithshme e Armatimeve (DGA) e Francës, shtoi ajo, e përshkroi MICA-n si një raketë përgjuese, luftarake dhe vetëmbrojtëse me manovrim të lartë, pasi është e aftë të godasë objektiva të vendosura pas avionëve.
Në kontekstin e zhvillimit të mëtejshëm të aftësisë raketore të Evropës, ekziston raketa Meteor, e cila u mundësoi avionëve luftarakë të lëshonin raketa me një rreze veprimi edhe më të madhe, deri në 200 kilometra.
