ZVICRA dhe Italia kanë rivizatuar një pjesë të kufirit të tyre në Alpe për shkak të shkrirjes së akullnajave të shkaktuara nga ndryshimet klimatike. Një pjesë e kufirit do të vendoset poshtë Matterhorn, një nga malet më të larta në Evropë, pranë shumë vendpushimeve të njohura të skive.
Pjesë të mëdha të kufirit zvicerano-italian përcaktohen nga kreshtat e akullnajave ose zona me ngrica të përhershme, por shkrirja e akullnajave kanë bërë që këta kufij natyrorë të zhvendosen, duke bërë që të dyja vendet të kërkojnë korrigjimin e kufirit. Zvicra miratoi zyrtarisht marrëveshjen e ndryshimit të premten, por Italia ende nuk e ka bërë këtë. Kjo vjen pas draft-marrëveshjes së komisionit të përbashkët zvicerano-italian të majit të vitit të kaluar.
Humbje të mëdha të vëllimit të akullnajave
Statistikat e publikuara shtatorin e kaluar treguan se akullnajat e Zvicrës humbën 4% të vëllimit të tyre në 2023, humbja e dytë më e madhe pas shkrirjes rekord prej 6% në 2022.
Zvicra nxjerr një raport të monitorimit të akullnajave (Glamos) çdo vit, i cili ia atribuon humbjet rekord verërave të njëpasnjëshme shumë të ngrohta dhe shumë pak borë në vitin 2022. Studiuesit thonë se shkrirja do të përshpejtohet vetëm nëse këto modele të motit vazhdojnë.
Zvicra njoftoi të premten se kufijtë e ripërcaktuar u hartuan në përputhje me interesat ekonomike të të dyja palëve. Mendohet se ndryshimi i kufijve do t’i ndihmojë të dyja vendet të përcaktojnë se cila është përgjegjëse për ruajtjen e zonave të caktuara natyrore.
Kufijtë zvicerano-italian do të ndryshohen pranë Matterhorn dhe vendpushimeve të njohura të skive, duke përfshirë Zermatt. Ndryshimet e sakta të kufijve do të shpallen në marrëveshje pasi të dyja vendet ta nënshkruajnë atë.
“Nuk ka gjasa që akullnajat të mund të shpëtohen”
Zvicra thotë se Italia është në proces miratimi të nënshkrimit të marrëveshjes. Vitin e kaluar, Glamos paralajmëroi se disa akullnaja zvicerane po zvogëlohen aq shpejt sa nuk ka gjasa të shpëtohen, edhe nëse temperaturat globale mbahen brenda objektivit 1.5 gradë Celsius të marrëveshjes së klimës së Parisit.
Ekspertët thonë se pa reduktime në gazrat serrë të lidhura me ndryshimin global, akullnajat më të mëdha si Aletsch – që nuk është në kufi – mund të zhduken brenda një brezi. Vitet e fundit janë bërë zbulime të shumta në akullnajat zvicerane për shkak të shkrirjes dhe tkurrjes së shpejtë të tyre.
Në korrik të vitit të kaluar, u konfirmua se mbetjet njerëzore të gjetura pranë Matterhorn i përkisnin një alpinisti gjerman i cili u zhduk në vitin 1986. Alpinistët që kalonin akullnajën Theodul mbi Zermatt vunë re një çizme ecjeje dhe crampone që dilnin nga akulli.
Në vitin 2022, rrënojat e një avioni që u rrëzua në vitin 1968 dolën nga akullnaja Aletsch dhe trupi i alpinistit të zhdukur britanik Jonathan Conville u zbulua në vitin 2014 nga një pilot helikopteri, i cili vuri re diçka të pazakontë ndërsa dërgonte furnizime në një shtëpizë malore në Matterhorn.
