Presidenti amerikan Donald Trump ka lëshuar një urdhër ekzekutiv që zgjeron autoritetin e Shtëpisë së Bardhë mbi agjencitë rregullatore që u krijuan nga Kongresi si të pavarura.
Me këtë lëvizje, Trump vazhdon përpjekjet e tij për të centralizuar pushtetin presidencial mbi administratën shtetërore dhe për t’u bërë presidenti më i fuqishëm në historinë e SHBA.
Rregullorja kërkon që agjencitë e pavarura të dorëzojnë propozime rregullatore në Shtëpinë e Bardhë për shqyrtim dhe i jep presidentit të drejtën të bllokojë shpenzimet për projekte që nuk janë në përputhje me prioritetet e tij. Gjithashtu, agjencitë urdhërohen të pranojnë si të detyrueshëm interpretimin e ligjit që vjen nga Presidenti dhe Departamenti i Drejtësisë.
“Kjo është një goditje e rëndësishme për agjencitë e pavarura, modelin e qeverisjes së të cilave Kongresi e ka përdorur që nga vitet 1880,” tha Peter M. Shane, një ekspert i ligjit në Universitetin e Nju Jorkut.
Urdhri i Trump vjen pasi ai ka hequr tashmë disa drejtues të agjencive të pavarura, edhe pse ligjet kufizuan aftësinë e tyre për t’i shkarkuar pa arsye të mirë para se të skadojnë mandatet e tyre. Ndër institucionet e prekura janë Komisioni i Letrave me Vlerë (SEC), Komisioni Federal i Tregtisë (FTC), Komisioni Federal i Komunikimeve (FCC) dhe Bordi Kombëtar i Marrëdhënieve të Punës (NLRB).
Rezerva Federale është gjithashtu pjesërisht e mbuluar, por vendimet e politikës monetare, të tilla si ndryshimet në normat e interesit, janë të përjashtuara nga rregullimi.
Kjo rregullore bazohet në masat e mëparshme për të forcuar mbikëqyrjen presidenciale, duke përfshirë iniciativën e Ronald Reganit të vitit 1981, e cila kërkonte që rregulloret e propozuara të dorëzoheshin në Shtëpinë e Bardhë për shqyrtim. Megjithatë, rregullorja e Reganit nuk zbatohej për agjencitë e pavarura.
Administrata Trump po shtyn të heqë kufizimet ligjore që e pengojnë presidentin të largojë anëtarët e këtyre agjencive përpara skadimit të mandatit të tyre. Kritikët paralajmërojnë se masa mund të kërcënojë ekuilibrin institucional dhe të dobësojë mbikëqyrjen e degës ekzekutive.
Rregullorja pritet të shkaktojë mosmarrëveshje ligjore dhe sfida të mundshme përpara Gjykatës së Lartë.
