Konflikti i armatosur midis Rusisë dhe Ukrainës ka shkaktuar një largim të paparë të shkencëtarëve nga institucionet shkencore ruse. Sipas një studimi të Andrey Lovakov nga Qendra Gjermane për Arsim të Lartë dhe Kërkime Shkencore, midis viteve 2022 dhe 2024, Rusia humbi çdo vit rreth 0.8% të studiuesve aktivë në bazën e të dhënave të shkencëtarëve Scopus (kishte gjithsej 856,853 profile autorësh me adresë ruse).
Krahasuar me periudhën para luftës, kur vendi humbiste çdo vit nga 0.05% në 0.17% të studiuesve, shkalla e ikjes së shkencëtarëve është përshpejtuar më shumë se 4 herë dhe është bërë e pashembullt që nga viti 2000: atëherë 0.88% e studiuesve shkuan jashtë vendit.
Sipas llogaritjeve të Lovakov, ikja e shkencëtarëve nga Rusia është vërejtur pothuajse vazhdimisht gjatë 25 viteve të fundit: vetëm në mesin e viteve 2010, për një periudhë të shkurtër kohore, shkalla e migrimit neto ishte pozitive – domethënë, më shumë shkencëtarë mbërritën sesa u larguan nga vendi. Rritja e migrimit për qëllime kërkimore u përshpejtua përsëri në vitin 2018, dhe pas fillimit të luftës, procesi u bë shpërthyes. Midis viteve 2021 dhe 2023, shkalla e migrimit neto u rrit nga minus 0.17 në minus 0.83, e dyta më e keqe në histori. Edhe në fund të viteve 1990, rrjedhja ishte më e vogël, sipas të dhënave të Lovakov: treguesi luhatej midis minus 0.36 dhe minus 0.64.
Shumica e shkencëtarëve rusë që u larguan nga vendi u zhvendosën në Gjermani, SHBA dhe Zvicër. Megjithatë, interesi për destinacione jo tradicionale si Armenia, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Kazakistani po bëhet gjithnjë e më i dukshëm. Në të njëjtën kohë, vendet “miqësore” si Kina dhe India nuk kanë regjistruar ende një fluks të konsiderueshëm specialistësh rusë. Rritja e migrimit të rusëve nga Zvicra (koeficienti ra nga -0.018 në vitin 2019 në një shifër të ndjeshme -0.294 në vitin 2024), që ka shumë të ngjarë të jetë për shkak të politikës së CERN-it, mund të konsiderohet konfirmim i korrektësisë së metodologjisë së Lovakov-it. Gjatë kësaj periudhe, qendra shkencore refuzoi të punonte me shkencëtarët rusë.
Ikja e trurit ka prekur pothuajse çdo disiplinë shkencore, thotë studimi. Humbjet më të mëdha vërehen në fizikë, astronomi, shkenca kompjuterike dhe matematikë – fusha që tradicionalisht kanë qenë të forta në shkencën ruse. Lovakov argumenton se këto të dhëna tregojnë një krizë në rritje në sistemin akademik të Rusisë dhe minimin e potencialit shkencor dhe inovativ të vendit, dhe gjithashtu premtojnë sfida serioze për sistemin e arsimit të lartë dhe një rënie të peshës shkencore të Rusisë në botë. “Dalja e paprecedentë e personelit shkencor nga Rusia do të ketë pasoja afatshkurtra dhe afatgjata – si për sistemin akademik rus ashtu edhe për komunitetin shkencor global”, thuhet në studimin e Lovakov.
Studiuesit nga Rusia nuk kanë të dhëna të sakta mbi shkallën e migrimit, por ata besojnë se ka të dhëna të tjera që konfirmojnë në mënyrë indirekte një lëvizje në shkallë të gjerë. Për shembull, midis mesit të vitit 2022 dhe 2023, 11.1% e zhvilluesve rusë të softuerëve në GitHub e ndryshuan vendin në profilin e tyre. Studiueset britanike Maya Chankseliani dhe Elizaveta Belkina paraqitën gjithashtu një përmbledhje të largimit të studiuesve nga Rusia në vitin 2024 – sipas bazës së të dhënave ORCID, rreth 2,500 shkencëtarë u larguan nga Rusia pas shkurtit 2022.
