Fushata e sulmeve të Ukrainës ndaj infrastrukturës energjetike të Rusisë ka vazhduar me një sulm të ri me dron me rreze të gjatë veprimi, duke synuar burimet kryesore të të ardhurave të Kremlinit nga eksportet e naftës dhe gazit. Ky nuk është sulmi i parë i tillë dhe ndoshta as i fundit, shkruan Kyiv Post .
Dronët me rreze të gjatë veprimi, të pajisur me koka shpërthyese, goditën uzinën e madhe të përpunimit të kondensatës së gazit Ust-Luga, të vendosur pranë Shën Petersburgut në Detin Baltik, duke shkaktuar shpërthime dhe zjarre masive. Dëshmitarët okularë raportuan të paktën dy zjarre të mëdha pas sulmit, të cilat ndodhën gjatë turnit të mëngjesit.
Objekti Ust-Luga, në pronësi të Gazprom dhe i operuar nga kompania energjetike Novatek, është një nga objektet më të mëdha të përpunimit të gazit natyror në Evropë dhe një qendër kryesore eksporti për gazin rus të transportuar nëpërmjet tubacioneve nga Arktiku dhe Siberia Perëndimore.
Goditje të sakta dhe dëme të larta
Videot e regjistruara nga punëtorët e uzinës tregojnë goditje precize në njësinë e kondensatës së gazit, të shoqëruara nga topa të mëdhenj zjarri. Mediat ruse raportuan se njësia pësoi dëme të konsiderueshme. Riparimet vlerësohen të zgjasin nga disa javë deri në disa muaj.
Kompleksi Ust-Luga ka kapacitet për të përpunuar deri në 45 miliardë metra kub gaz natyror në vit, nga i cili prodhon 13 milionë ton gaz natyror të lëngshëm (LNG), pothuajse ekskluzivisht për eksport. Përveç kësaj, ai prodhon çdo vit 3.6 milionë ton etan, 1.8 milionë ton propan-butan, naftë, karburant avionësh dhe vaj për ngrohje.
Shtabi i Përgjithshëm Ukrainas mori përgjegjësinë për sulmin të dielën në mbrëmje, duke e quajtur atë një sukses. Edhe pse lloji i saktë i avionit të përdorur nuk u specifikua, besohet të jetë një dron Batyar, rreze veprimi prej 800 kilometrash e të cilit është e mjaftueshme për të arritur objektin, i cili është rreth 750 kilometra nga vendet e mundshme të lëshimit ukrainas.
Pasojat ekonomike dhe reagimi rus
Grupi ushtarak i gjeolokacionit të Ukrainës, Cyber Broshono, e vlerësoi dëmin si “kritik”, duke e quajtur objektin “zemrën” e përpunimit të gazit rus për eksport. “Ky është një goditje e rëndësishme jo vetëm për infrastrukturën energjetike të Rusisë, por edhe për potencialin e saj të eksportit”, thuhet në vlerësimin e tyre. Eksperti i tregut të energjisë Evhen Instrebin vlerësoi se çdo ditë ndërprerjeje të aktivitetit, uzina humbet 12 milionë dollarë.
Si rezultat i sulmit, aeroporti kryesor i Shën Petersburgut, Pulkovo, mbeti i mbyllur për pjesën më të madhe të së dielës. Guvernatori rajonal Aleksandr Drozdenko tha se zjarri u shkaktua nga “mbeturinat që binin” nga dhjetë dronë ukrainas të rrëzuar, por pamjet treguan se avioni goditi drejtpërdrejt objektivat e tij.
Reagimet nga Evropa
Ukraina ka nisur një fushatë sulmesh kundër infrastrukturës ruse të energjisë, energjisë elektrike dhe transportit që nga mesi i vitit 2023, dhe sulmet janë intensifikuar gjatë gjithë vitit 2025. Të enjten e kaluar, dronët ukrainas goditën një stacion pompimi në tubacionin e naftës Druzhba , një rrugë kyçe për furnizimin e evropianëve me naftë ruse.
Ky sulm shkaktoi reagime të ashpra nga kryeministri sllovak Robert Fico dhe kryeministri hungarez Viktor Orbán , të cilët akuzuan Ukrainën se po zhvillonte një luftë ekonomike kundër vendeve të tyre. Të dy udhëheqësit, të njohur për pikëpamjet e tyre pro-ruse, sugjeruan që Ukraina të dorëzohej. Ministri i Jashtëm ukrainas Andriy Sybiha u përgjigj se Budapesti kishte tre vjet për të diversifikuar burimet e saj të energjisë, “si pjesa tjetër e Evropës”.
Probleme për industrinë ruse të naftës
Sulmet ndaj objekteve ruse po shkaktojnë gjithnjë e më shumë probleme. Të enjten, më 21 gusht, u godit edhe rafineria më e madhe e naftës në Rusi, pranë Rostovit, dhe zjarret u shuan vetëm të dielën. Që nga fillimi i gushtit, dronët ukrainas kanë goditur të paktën dhjetë rafineri të mëdha, duke ulur kapacitetin e përgjithshëm të rafinimit të Rusisë me rreth 10 deri në 25 përqind.
Kremlini po përpiqet të stabilizojë tregun vendas duke kufizuar eksportet dhe duke vendosur kufizime të larta për çmimet e karburantit. Megjithatë, këto përpjekje nuk janë plotësisht të suksesshme. Për shkak të kapaciteteve të reduktuara dhe ndërprerjeve në transport, në disa rajone janë regjistruar mungesa dhe radhë të gjata në stacionet e benzinës, ku Krimea dhe Luhansku i pushtuar dhe pjesë më të largëta të Rusisë si Burjatia dhe bregdeti i Paqësorit janë më të goditurat.
