Detajet e planit të ri të administratës së Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë kanë rrjedhur vazhdimisht prej disa ditësh dhe detaje të reja po zbulohen tani nga Axios.
Sipas kësaj mediaje amerikane, e cila i referohet zyrtarëve në administratën Trump, me këtë plan, Rusia do të merrte një pjesë më të madhe të territorit ukrainas sesa kontrollon aktualisht, si dhe amnisti për krimet e luftës të kryera.
Nëse kjo dispozitë do të mbetej pjesë e planit dhe nëse do të pranohej, komandantët dhe udhëheqja politike ruse nuk do të ndiqeshin penalisht për krime lufte të kryera në Ukrainë gjatë tre viteve e gjysmë të luftës së mëparshme.
Edhe pse udhëheqësit e Ukrainës, përfshirë Presidentin Volodymyr Zelensky, janë kryesisht të pakënaqur me këtë propozim, Trump dhe bashkëpunëtorët e tij i shtuan draftit të planit një pikë që mund ta kënaqte Kievin.
Domethënë, siç shkruan Axios, duke pranuar këtë plan, Ukraina do të merrte garanci sigurie siç kërkohet nga Neni 5 i Marrëveshjes së NATO-s.
Më saktësisht, dhe siç thuhet në draftin e planit, çdo sulm ndaj Ukrainës do të shihej si një “sulm ndaj komunitetit transatlantik” dhe SHBA-të dhe aleatët e saj mund të “përgjigjeshin me vendosmëri” ndaj një veprimi të tillë nga Rusia.
Garanci të tilla sigurie më parë ishin një kërkesë e qartë e Kievit për pranimin e çdo plani për t’i dhënë fund luftës. Sipas propozimit aktual, garancitë do të zgjasin 10 vjet, por mund të zgjaten.
Premtimi i sigurisë shoqërohet me kushte që do ta detyronin Ukrainën të bënte lëshime më të thella sesa ato që imponohen aktualisht nga përparimet e Rusisë në fushën e betejës. Sipas draftit :
- Rusia do të merrte kontrollin mbi të gjithë rajonin e Donbasit.
- Vijat e kontrollit në Kherson dhe Zaporizhzhia do të ngrinin kryesisht.
- Një zonë e demilitarizuar do të krijohet midis zonave të kontrolluara nga Ukraina dhe Rusia.
- Asnjë trupë e NATO-s nuk do të vendoset në Ukrainë.
- Ushtria e Ukrainës do të kufizohej në 600,000 personel – nën forcën e sotme të kohës së luftës, por mbi nivelin e saj para luftës.
Zyrtarët e administratës Trump thonë se përfshirja e garancive të tilla do të ishte një “fitore e madhe” për Zelenskyin dhe Ukrainën.
Sa i përket Rusisë, qëndrimi i presidentit të këtij vendi, Vladimir Putin, mbi këtë plan nuk dihet ende. Sipas propozimit, përveç territorit dhe amnistisë nga krimet e luftës, Rusia merr edhe “pranimin në bashkësinë e kombeve”, domethënë heqjen e sanksioneve dhe kthimin në marrëdhëniet ndërkombëtare “normale”.
Plani është tani në fazën e propozimit, domethënë, të gjitha palët, përfshirë Ukrainën, mund të negociojnë për secilën nga 28 pikat e përfshira në dokument.
