Pakënaqësia masive e qytetarëve, sanksionet kundër NIS dhe kolapsi i politikës së jashtme në të cilën Vuçiç donte të ishte i mirë me të gjitha anët e botës… këto janë arsyet e ngecjes ekonomike të Serbisë, shkruan Frankfurter Allgemeine Zeitung.
Presidenti serb Aleksandar Vuçiç nuk ka qenë kurrë nën një presion të tillë si sot, vlerëson Frankfurter Allgemeine Zeitung.
Një pjesë e problemeve të Vuçiçit, shkruan gazeta, është e natyrës ekonomike dhe kjo ka të bëjë me kornizën e vendosur nga Presidenti i SHBA-së, Donald Trump.
“Sipas vlerësimeve unike të ekonomistëve, rritja ekonomike e Serbisë do të përgjysmohet në vitin 2025, investimet e huaja kanë rënë, konsumi i brendshëm po ngadalësohet”, shkruan gazeta, duke shtuar se Vuçiç është gjithashtu i shqetësuar nga protestat e studentëve.
“Në politikën e jashtme, politika e lëkundur e këtij kandidati për në BE po kurorëzohet gjithnjë e më shumë, ajo ekuilibër i brishtë i bazuar në marrëdhënie të mira me Moskën, Pekinin, Uashingtonin dhe Brukselin. Dhe kjo ka pasoja serioze për ekonominë e brendshme”, shton FAZ.
Lajkat e Trumpit janë të padobishme.
Sanksionet amerikane ndikojnë në Industrinë e Naftës së Serbisë (NIS), e cila është në pronësi të madhe të Rusisë. “SHBA-të, të cilat duan të frenojnë eksportet e energjisë ruse dhe në këtë mënyrë të dobësojnë ekonominë e luftës ruse, kërkojnë që Gazprom të tërhiqet. Por rusët nuk duan të shesin. Kjo e vë Vuçiçin në një situatë të vështirë.”
Thuhet se Vuçiç u përpoq ta shmangte problemin duke pasur marrëdhënie të mira me Trumpin. Nuk është rastësi, vlerëson gazeta, që dhëndri i Trumpit, Jared Kushner, duhet të kishte marrë të drejtën për të ndërtuar në territorin e Shtabit të Përgjithshëm në Beograd me anë të një ligji të veçantë.
Por marrëveshja dështoi kur Kushner u tërhoq për shkak të protestave publike dhe një padie kundër Ministrit të Kulturës Nikola Selaković.
“Tërheqja e Kushnerit nuk ishte problemi i vetëm. Disa ditë më vonë, SHBA-të ndaluan importin e gomave nga fabrika Linglong në Zrenjanin, e cila u përket investitorëve kinezë. (…) Eksportet serbe në SHBA mbeten të rënduara nga një tarifë jashtëzakonisht e lartë prej 35 përqind. Nuk ka gjasa që kjo të ndryshojë sepse SHBA-të e rendisin Serbinë midis vendeve me deficite të mëdha në fushën e demokracisë, zgjedhjeve të lira dhe sundimit të ligjit.”
Një vështrim i vrenjtur nga Moska
Në këtë situatë, shkruan e përditshmja e Frankfurtit, lajmi se SHBA-të kanë miratuar NIS-in të punojë pa sanksione deri më 23 janar, gjë që e vë në punë përsëri rafinerinë në Pançevo, u prit me kënaqësi të madhe nga autoritetet serbe.
Janë nxitur spekulime se kryeministri hungarez Viktor Orbán qëndron pas miratimit, gjë që sjell përsëri teorinë se MOL hungarez mund të blejë aksionet e Gazprom në NIS. Përmendet edhe shqetësimi ADNOC nga Abu Dhabi.
Artikulli kujton se Moska reagoi negativisht ndaj sinjaleve të mëparshme se Serbia mund të shtetëzonte NIS-in dhe se Presidenti Vladimir Putin i kujtoi Serbisë “detyrimet” e saj nga kontrata.
“Interpretohet si kërcënim që Rusia ka zgjatur kontratën për furnizimin me gaz të Serbisë vetëm për tre muaj, deri në fund të marsit 2026”, shkruan gazeta.
“Marrëdhëniet midis dy kombeve vëllazërore ortodokse janë shqetësuar edhe më parë, kur Moska kritikoi ashpër shitjen e municioneve serbe në Ukrainë. Eksportet e tilla të armëve, të cilat u lavdëruan nga Perëndimi, u ndaluan plotësisht nga Vuçiç këtë verë, gjë që u interpretua në qarqet e industrisë si mungesë besueshmërie e Beogradit”, shton FAZ.
Parashikime të zeza
Gazeta shkruan se marrëdhëniet e Beogradit me BE-në si partneri dhe investitori më i madh tregtar janë gjithashtu të shqetësuara – nuk u hap një grup i ri negociatash dhe Vuçiç shmangu shkuarjen në Samitin BE-Ballkani Perëndimor në fund të vitit.
Përveç kësaj, Kina nuk njofton aktivitete të reja ekonomike në Serbi.
“Protestat e brendshme kundër qeverisë së Vuçiçit, presioni i jashtëm ekonomik, mjedisi i keq dhe pasiguria – të gjitha këto kanë një ndikim negativ në zhvillimin e ekonomisë së këtij vendi me 6.5 milionë banorë”, shkruan gazeta.
Parashikimet janë të zymta, përfundon Frankfurter Algemaine – investime të huaja të përgjysmuara, rënie në sektorin e ndërtimit, kërkesë e dobët vendase dhe rritje prej vetëm dy përqind për vitin 2025. Për këtë vit, llogaritet me më pak se tre përqind, megjithëse Banka Kombëtare e Serbisë është optimiste dhe njofton 3.5 përqind./DW
