Turqia po kërkon t’i bashkohet Arabisë Saudite dhe Pakistanit në një aleancë të re mbrojtëse në stilin e NATO-s, raportuan mediat turke, e cila mund të krijojë një “arkitekturë të re sigurie” dhe të ndikojë ndjeshëm në ekuilibrin rajonal të pushtetit.
Sipas raportimeve, negociatat për pjesëmarrjen e Turqisë janë në një “fazë të avancuar” dhe një marrëveshje konsiderohet shumë e mundshme.
Ky veprim vjen pasi Arabia Saudite dhe Pakistani nënshkruan një pakt mbrojtës në shtator që e trajton “çdo agresion” kundër një anëtari si sulm ndaj të gjithëve, gjë që pasqyron drejtpërdrejt Nenin 5 të Organizatës së Traktatit të Atlantikut të Veriut (NATO).
Burime pranë negociatave thonë se Ankaraja e sheh marrëveshjen si një mënyrë për të forcuar sigurinë e vet dhe për të penguar kërcënimet e mundshme. Vendimi është pjesërisht i motivuar nga pyetjet në lidhje me besueshmërinë e Shteteve të Bashkuara, si dhe nga pasiguria në lidhje me angazhimin e Presidentit Donald Trump ndaj NATO-s, anëtare e së cilës Turqia është prej kohësh.
Çfarë i sjell secili vend aleancës?
Nihat Ali Ozcan, një strateg nga instituti TEPAV me seli në Ankara, thekson se të tre vendet do të përfitonin jashtëzakonisht shumë nga një aleancë e tillë, duke pasur parasysh kontributet e tyre specifike:
- Arabia Saudite: Ka burime të mëdha financiare falë rezervave të naftës.
- Pakistani: I vetmi vend islamik me armë bërthamore, zotëron raketa balistike dhe një ushtri të madhe në gatishmëri.
- Turqia: Sjell ushtarë me përvojë të gjerë luftarake dhe një industri të përkushtuar shumë të zhvilluar, duke përfshirë prodhimin e dronëve të përparuar (Bayraktar et al.).
“Ndryshimi i dinamikës rajonale i inkurajon vendet të kërkojnë mekanizma të rinj për të përcaktuar partneritetet e sigurisë”, shpjegoi Ozcan.
Mbyllja e kapitujve të vjetër
Hyrja e mundshme e Turqisë në këtë pakt shënon një fazë të re në marrëdhëniet midis Ankarasë dhe Riadit. Që nga fillimi i Pranverës Arabe në vitin 2011, Turqia ka qenë e lidhur ngushtë me Katarin, duke mbështetur Vëllazërinë Myslimane, gjë që ka shkaktuar tensione me Arabinë Saudite, e cila në vitin 2014 e shpalli Vëllazërinë Myslimane si një organizatë terroriste.
Marrëdhëniet arritën pikën më të ulët gjatë bllokadës së Katarit të udhëhequr nga Arabia Saudite në vitin 2017. Megjithatë, vitet e fundit ka pasur një shkrirje të ndjeshme të marrëdhënieve. Në një shenjë afrimi, Ministria Turke e Mbrojtjes konfirmoi se ushtritë saudite dhe turke mbajtën takimin e tyre të parë detar në Ankara këtë javë.
Për Pakistanin, i cili ka ruajtur prej kohësh bashkëpunim ushtarak me të dy vendet, kjo aleancë vjen në një kohë vendimtare. Islamabadi po kërkon aleatë më të fortë pas një përleshjeje të shkurtër me Indinë në maj dhe tensioneve me qeverinë talebane në Afganistan në tetor.
Pakistani akuzon Indinë dhe Afganistanin për mbështetjen e degës pakistaneze të talebanëve (TTP), e cila ka intensifikuar sulmet në tokën pakistaneze, duke përfshirë sulmet e fundit vetëvrasëse në një gjykatë në Islamabad.
