Dokumentari Navalny, i drejtuar nga regjisori kanadez Daniel Roer, fitoi çmimin e Akademisë BAFTA, çmimi kryesor i filmit në Britani. Çmimi u mor në nominimin “Filmi më i mirë dokumentar”. Ceremonia e shpalljes së fituesve dhe e ndarjes së çmimeve u mbajt më 19 shkurt.
Next up, the award for Documentary. And the winner is… Navalny!
“Navalny was made under the constant threat of surveillance," says producer Diane Becker.#EEBAFTAs pic.twitter.com/EzsjTYmPGR
— Empire Magazine (@empiremagazine) February 19, 2023
Premiera e filmit “Navalny” u zhvillua në janar 2022. Filmi tregon për ngjarjet që lidhen me helmimin e liderit të opozitës ruse Alexei Navalny në gusht 2020, duke përfshirë trajtimin dhe rehabilitimin e Navalny në Gjermani, përpjekjen e tij për të hetuar atë që ndodhi dhe arrestimin e politikanit pas kthimit të tij në Moskë.
Filmi ka marrë më parë vlerësime nga kritikët. Dokumentari fitoi çmimin e filmit më të mirë në Festivalin Amerikan të Filmit të Pavarur Sundance. Më vonë, filmi “Navalny” u shfaq në kanalin televiziv amerikan CNN, kanalin televiziv britanik BBC Two dhe shërbimin e transmetimit HBO Max. Filmi u përfshi në listën e ngushtë për çmimin Oscar për dokumentarin më të mirë. Filmi nuk u shfaq në Rusi.
Në gusht 2020, Alexei Navalny u helmua në Tomsk. Për një kohë të gjatë ai ishte në koma. Bashkëpunëtorët e opozitës arritën ta çojnë në Gjermani për trajtim, ku mjekët e ngritën Navalny-n në këmbë dhe ekspertët e Bundeswehr-it, specialistët e laboratorëve në Francë dhe Suedi zbuluan në analizat e tij një helm nga grupi Novichok, i cili prodhohet vetëm në Rusi. Shtetet e Bashkuara, Britania e Madhe dhe vendet e BE-së kërkuan që autoritetet ruse të kryejnë një hetim të plotë për helmimin e Navalny, por asnjë çështje penale nuk u hap në Rusi.
Më vonë, disa botime ndërkombëtare publikuan një hetim sipas të cilit Navalny u helmua nga një grup oficerësh të FSB-së që e kishin ndjekur për disa vite. Vetë opozitari publikoi në internet një regjistrim të bisedës së tij me një burrë që u identifikua në hetim si punonjës i FSB-së së Rusisë, Konstantin Kudryavtsev. Nga biseda e tij me Navalny rezulton se lënda helmuese është aplikuar në të brendshmet e opozitarit, të cilat ndodheshin në dhomën e hotelit Tomsk ku qëndronte Navalny. FSB e quajti të sajuar regjistrimin e një bisede telefonike.
Në janar 2021, opozitari u kthye në Moskë dhe u arrestua menjëherë dhe më pas u dërgua në një koloni për një kohë të gjatë. Autoritetet ruse hapën disa çështje penale kundër Navalny, duke e akuzuar, ndër të tjera, për terrorizëm dhe ekstremizëm. Bazuar në tërësinë e akuzave, një politikan mund të kalojë rreth 30 vite burg. Tani ai ndodhet në një koloni të regjimit të rreptë dhe i hiqet e drejta për të vizituar. Organizatat e të drejtave të njeriut e kanë njohur atë si të burgosur politik dhe në botë ka një fushatë për lirimin e Navalny.
Një nga autorët e hetimit për helmimin e Navalny-t, Hristo Grozev, i cili gjithashtu shfaqet në film, tha pak ditë më parë se policia britanike ia mohoi atij dhe familjes së tij mundësinë për të marrë pjesë në ceremoninë e ndarjes së çmimeve për arsye sigurie. Më herët, Grozev raportoi se agjentët rusë po e ndiqnin në Austri dhe autoritetet e vendit e këshilluan që ta linte atë, nga frika se mund t’i përgatitej një atentat ndaj tij./Kosovatimes/
