Fokusi i krizës energjetike të vitit të kaluar ishte në sektorin e gazit: a mund të zëvendësojë Evropa furnizimet ruse në këtë treg jo shumë fleksibël? Gazi i lëngshëm nga Shtetet e Bashkuara ndihmoi në zgjidhjen e problemit në shumë mënyra: Bashkimi Evropian bleu 143% më shumë se në vitin 2021, sipas Institutit për Ekonominë e Energjisë dhe Analizën Financiare (për krahasim, furnizimet nga Katari u rritën me 23%) .
Por që nga dhjetori, BE-ja gjithashtu ka ndaluar blerjen e naftës ruse të dërguar nga deti; furnizimet e saj u reduktuan gradualisht gjatë vitit. Aleati kryesor, Shtetet e Bashkuara, ndihmuan sërish në zëvendësimin e lëndëve të para të nevojshme për prodhimin e llojeve të ndryshme të karburanteve, si dhe për lëndët petrokimike.
Gjatë vitit të luftës në Ukrainë, nga shkurti 2022 deri në janar 2023, eksporti mesatar mujor i naftës nga Shtetet e Bashkuara në BE dhe MB u rrit me 38% krahasuar me të njëjtën periudhë të mëparshme, sipas vlerësimeve të Kpler. Mesatarisht, gjatë vitit të kaluar, Shtetet e Bashkuara dërguan 1.478 milionë fuçi në ditë në Evropë.
Para fillimit të luftës, Rusia eksportonte rreth 1.5 milionë fuçi në ditë në Evropë me cisterna, sipas Bloomberg. Kështu, Shtetet e Bashkuara, duke rritur furnizimet, mundën të zëvendësonin më shumë se një të tretën e naftës ruse.
Ekonomitë kryesore evropiane mbetën konsumatorët më të mëdhenj të lëndëve të para amerikane, por Britania e Madhe kaloi Holandën, duke dalë në krye dhe duke rritur importet mesatare ditore nga 238,200 në 325,800 fuçi, dhe Spanja – Gjermania, duke rritur blerjet me 88% në 165,800 fuçi.
Si rezultat i riorientimit të flukseve tregtare, Evropa muajt e fundit ka marrë më shumë naftë nga SHBA-ja sesa Azia.
Revolucioni i argjilorit e ka bërë SHBA-në prodhuesin më të madh të naftës në botë dhe e ka kthyer atë në radhët e eksportuesve kryesorë. Daniel Yergin, nënkryetar i S&P Global dhe historian i sektorit të energjisë, tha për The Wall Street Journal:
Amerika ka zënë tani pozitën më dominuese në energjinë botërore që nga vitet 1950. Burimet energjetike amerikane po bëhen një nga shtyllat e sigurisë energjetike evropiane.
Prodhimi mesatar ditor i vendit ishte 11.9 milionë fuçi vitin e kaluar, afër nivelit të lartë para pandemisë, sipas Administratës së Informacionit të Energjisë së SHBA (EIA). Këtë vit, sipas parashikimit të VNM-së, do ta tejkalojë atë.
Rritja e prodhimit të SHBA në krahasim me prodhimin e ndenjur të Detit të Veriut po e mban diferencën midis naftës WTI dhe Brent mjaft të madhe, duke i bërë furnizimet evropiane tërheqëse, tha Gus Vasquez, drejtor i çmimeve të Amerikës për Argus Media. Në tregtimin e mëngjesit të së hënës, kjo diferencë ishte mbi 6.7 dollarë për fuçi: 76.33 dollarë për WTI kundrejt 83.07 dollarë për Brent. Për më tepër, reshjet e mëdha të borës në Bregun Lindor të SHBA-së në javët e fundit kanë ndërprerë rafineritë lokale, duke i lënë inventarët komercialë të naftës në vend tani 9% mbi mesataren pesëvjeçare. “Nëse nuk i eksportojmë këto fuçi, nuk do të kemi asgjë të bëjmë me to,” thotë Vasquez.
Kjo ndihmon në lehtësimin e tensioneve të mundshme në tregun evropian, i cili gjithashtu ka ndaluar blerjen e produkteve ruse të naftës që nga shkurti: furnizimet nga SHBA-ja ofrojnë lëndë të para për prodhimin e naftës, benzinës dhe karburanteve të tjera. Ata gjithashtu mbajnë që çmimi i Brent të mos rritet: pavarësisht njoftimit të Rusisë për një ulje të prodhimit të naftës në mars me 0.5 milionë fuçi, çmimi luhatet rreth 7 dollarë gjatë gjithë shkurtit.
Dhe që nga fillimi i dhjetorit, Brent ka qenë duke u tregtuar në një interval të ngushtë prej 75-89 dollarë për fuçi./Kosovatimes/
