Më shumë se 90 persona janë arrestuar në Serbi gjatë dy javëve të fundit në një seri operacionesh policore nën dyshimin për krime të ndryshme. Arrestimet përfshijnë zyrtarë të lartë të policisë, bankierë, punonjës të qeverisjes vendore dhe provinciale, si dhe drejtorë të kompanive publike. Arrestimet pasuan zgjedhjet parlamentare të mbajtura më 25 tetor.
Zgjedhjet e parakohshme u fituan nga Lista e Studentëve – Studentët Fitojnë, e cila doli nga lëvizja studentore që udhëhoqi dy vjet protesta kundër qeverisë. Protestat filluan pasi 16 persona u vranë kur një tendë u shemb në stacionin hekurudhor të rinovuar në Novi Sad më 1 nëntor 2024.
Partia Progresive Serbe (SNS), lista zgjedhore e së cilës kryesohej nga deri vonë Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, humbi pushtetin pas 14 vitesh.
Zyrtarë të lartë të policisë dhe pronari i bankës u arrestuan
Lajmet për arrestime të reja në Serbi kanë mbërritur pothuajse çdo ditë ditët e fundit. Midis të arrestuarve janë kreu i Drejtorisë së Policisë Kriminale, Marko Kričak, kreu i Shërbimit të Shtypjes së Krimit, Boško Sekulić dhe komandanti i Njësisë Speciale Antiterroriste, Igor Žmirić.
17 oficerë të tjerë policie janë arrestuar dhe analistët besojnë se kjo tregon konflikte midis të paktën dy fraksioneve brenda policisë. Policia arrestoi gjithashtu Davor Macura, pronarin e Alta Bank, e cila është e afërt me institucione dhe kompani të caktuara shtetërore. Ai dhe dy nga bashkëpunëtorët e tij dyshohet se kanë marrë rreth 380 milionë euro nga kasaforta e bankës. Banka ka deklaruar falimentin.
Sekretari provincial për politikë sociale, Predrag Vuletić, dhe kolegu i tij, drejtori i Institutit Hidrometeorologjik të Republikës, Jugoslav Nikolić, dhe menaxheri i Burgut Zabela, Rodoljub Rončević, u arrestuan gjithashtu me dyshimin për abuzim.
Midis të arrestuarve janë kryetari i Bashkisë së Inxhijës, Marko Gašić, me bashkëpunëtorët e tij dhe një grup drejtorësh në Novi Sad. Nën presionin publik, filluan edhe dorëheqjet e zyrtarëve në nivel lokal.
Foto: Pixsell/Antonio Ahel/ATAImages
Gjëra që kanë qëndruar në sirtarë për vite me radhë
Avokatët paralajmërojnë se gjatë qeverisjes së SNS-së, ishte pothuajse e paimagjinueshme që policia dhe gjyqësori të vepronin në mënyrë të pavarur me autoritetin e tyre ose bazuar në raporte të shumta që kishin qenë “të bllokuara në sirtarë” për vite me radhë. Ata besojnë se arrestimet e ditëve të fundit tregojnë se depolitizimi është bërë i dukshëm dhe i prekshëm brenda institucioneve.
Goran Ilić, profesor në Fakultetin e Drejtësisë në Beograd, kujtoi se gjykatat dhe prokuroritë kishin të njëjtat kompetenca më parë. Dallimi, tha ai, ishte nëse çështjet individuale do të pezulloheshin apo do të merreshin masa sipas tyre.
“Brenda vetë institucioneve, rryma që ishte në anë po e shfrytëzon rastin për të dalë në pah”, tha Iliç për Radio Televizionin e Serbisë. Ai theksoi se midis të arrestuarve kishte njerëz të lidhur me qeverinë e mëparshme, e cila, sipas tij, e kishte vënë gjyqësorin nën kontrollin e saj.
Për shkak të kësaj, për më shumë se një dekadë, me përjashtime të rralla, publiku nuk ka pasur mundësinë të shohë që prokuroritë dhe gjykatat po e bëjnë punën e tyre në mënyrë të paanshme. Ilić e konsideron “të padiskutueshme” që disa njerëz nga policia dhe prokuroria tani duan të fitojnë favorin e qeverisë së re. Megjithatë, ai thotë se ata duhet të pyeten se ku kanë qenë deri më tani.
Ata hoqën dorë nga ndjekja penale e nëntë studentëve.
Prokuroria e Lartë Publike në Beograd ka hequr dorë nga ndjekja penale e nëntë studentëve të arrestuar pas një proteste të madhe kundër qeverisë në fund të qershorit 2025. Studentët u akuzuan për përgatitje për të përmbysur rendin kushtetues dhe për të rrezikuar sigurinë e Serbisë.
Avokati i tyre, Aleksandar Radojičić, tha se tani është koha për të hapur çështjen e përgjegjësisë dhe për të përcaktuar se kush, si dhe pse i ka ndjekur këta fëmijë që nga janari i vitit 2025.
Krijimi i një qeverie të re duhet të fillojë me një seancë konstituive të Parlamentit serb, pas së cilës anëtarët e parlamentit kanë 90 ditë për të zgjedhur një qeveri të re. Në të njëjtën kohë, afati për zgjedhjen e një presidenti të ri serb po ecën. Pas dorëheqjes së Aleksandar Vuçiç më 27 shtator, zgjedhjet presidenciale duhet të mbahen jo më vonë se 28 dhjetori.
