Pesë vendet e “klubit bërthamor” të G7 kanë rënë dakord t’i japin fund dominimit të Rusisë në tregjet globale të energjisë bërthamore. Kështu thuhet në një mesazh të publikuar në faqen e internetit të qeverisë britanike.
Britania, SHBA-ja, Kanadaja, Japonia dhe Franca kanë krijuar një aleancë bërthamore që synon të godasë Rosatom dhe të largojë Rusinë nga zinxhirët global të furnizimit me uranium.
“Pesë vendet do të përdorin burimet dhe aftësitë e sektorëve të tyre bërthamorë civilë për të minuar kontrollin rus mbi zinxhirët e furnizimit,” vëren qeveria e Mbretërisë së Bashkuar .
“Kjo marrëveshje do të përdoret si bazë për përjashtimin e plotë të Putinit nga tregu i karburantit bërthamor dhe kjo [duhet] të bëhet sa më shpejt që të jetë e mundur”, tha në një deklaratë Sekretari i Energjisë në Mbretërinë e Bashkuar, Grant Shapps.
Pavarësisht një numri rekord të sanksioneve perëndimore kundër Rusisë, korporata shtetërore Rosatom mbetet eksportuesi më i madh në botë i reaktorëve dhe karburantit, thekson Bloomberg . Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tyre evropianë kanë peshuar mundësinë e vendosjes së sanksioneve të ashpra ndaj sektorit bërthamor rus për më shumë se një vit. Megjithatë, bllokimi i furnizimit me karburant bërthamor nga Rusia mund të jetë jashtëzakonisht i dhimbshëm nga pikëpamja ekonomike.
Autoritetet e BE-së diskutuan sanksionet kundër Rosatom përpara se të binin dakord për paketën e dhjetë të kufizimeve: disa vende të unionit këmbëngulën për përfshirjen e korporatës shtetërore ruse në “regjistrin e zi”. Megjithatë, vendet e varura nga fuqia bërthamore ruse, si Hungaria dhe Bullgaria, kundërshtuan sanksionet. Franca, një nga liderët e Bashkimit Evropian në energjinë bërthamore, gjithashtu shprehu mospajtim. Siç shkruante botimi polak Polska Agencja Prasowa (PAP), Parisi veproi si “mbështetësi më i madh” i bashkëpunimit me Rosatom. Karburanti i korporatës shtetërore ruse konsumohet edhe në Republikën Çeke dhe Sllovaki.
Industria bërthamore e SHBA-së gjithashtu ra nën njëfarë varësie nga Rosatom: në vitin 2021, korporata shtetërore furnizoi shtetet rreth një të katërtën e uraniumit të pasuruar të nevojshëm për 92 reaktorë, thekson Bloomberg.
“Ne e kemi lejuar veten të bëhemi të varur nga shumë pak burime furnizimi. Do të duhen katër ose pesë vjet për të zëvendësuar kapacitetin në të cilin bota ka filluar të mbështetet, “tha Dan Poneman, CEO i Centrus Energy Corp. Kjo kompani synon të rifillojë industrinë amerikane të pasurimit të uraniumit.
Megjithatë, javën e kaluar Uashingtoni për herë të parë vendosi sanksione kundër filialeve të Rosatom. Kufizimet përfshinin kompaninë Rusatom Overseas, e cila është përgjegjëse për promovimin e projekteve të korporatës shtetërore jashtë vendit, si dhe uzinën e Vladimir Tochmash dhe Uzinën Mekanike të Kovrovit, të cilat prodhojnë centrifuga për pasurimin e uraniumit.
Vetëm disa vende evropiane, veçanërisht Bullgaria, Finlanda dhe Sllovakia, refuzuan plotësisht të furnizonin Rosatom. Në të njëjtën kohë, Rosatom tashmë po hyn në partneritet me vende në Afrikë, Azi dhe Lindjen e Mesme./Kosovatimes/
