Presidenti i Bjellorusisë Alexander Lukashenko jo vetëm që i dha Vladimir Putin një trampolinë për një sulm ndaj Ukrainës. Pas pushtimit të një pjese të territoreve të Ukrainës, më shumë se 2400 fëmijë të moshës 6 deri në 17 vjeç u dërguan me forcë në Bjellorusi.
Ky është sipas studimit më të detajuar deri më sot të rolit të Bjellorusisë në dëbimin e fëmijëve ukrainas, të cilin Laboratori i Kërkimeve Humane i Shkollës së Shëndetit Publik të Universitetit Yale e ndau me Reuters.
Fëmijët u morën nga të paktën 17 qytete në rajonet e pushtuara Donetsk, Luhansk, Kherson dhe Zaporozhye dhe ky proces vazhdon. Më shumë se 2,000 u sollën në qendrën e fëmijëve të Dubravës në rajonin e Minskut nga shtatori 2022 deri në maj 2023, dhe 392 fëmijë të tjerë u dërguan në 12 institucione të tjera.
“Bjellorusia kontribuon në përpjekjet sistematike të Rusisë për të identifikuar, ndaluar, transportuar dhe riedukuar fëmijët ukrainas. Qeveria federale ruse dhe regjimi bjellorus së bashku koordinojnë dhe financojnë transportin e fëmijëve nga rajonet e okupuara të Ukrainës përmes Rusisë në Bjellorusi”, thuhet në raport. Ai vëren se marrëveshja për këtë u përfundua në nivelin më të lartë – midis Putinit dhe Lukashenkos. Ky i fundit udhëzoi organizatat qeveritare për transportin e fëmijëve dhe financimin e tij. Në Bjellorusi, fëmijët u detyruan t’i nënshtroheshin stërvitjes ushtarake dhe u ritrajnuan, tregojnë autorët e raportit.
E drejta ndërkombëtare humanitare ndalon transportin e fëmijëve nën 18 vjeç përtej kufijve pa pëlqimin e prindërve dhe kujdestarëve. “Transferimi i fëmijëve nuk ishte i justifikuar për arsye sigurie apo mjekësore”, kështu që Rusia shkeli ligjin ndërkombëtar, konstatoi Komisioni Ndërkombëtar i Hetimit mbi Ngjarjet në Ukrainë, i krijuar nga Këshilli i OKB-së për të Drejtat e Njeriut.
Autoritetet ukrainase po hetojnë veprimet e Rusisë për gjenocid. Në maj, Prokurori i Përgjithshëm tha se ata kishin identifikuar më shumë se 19,000 fëmijë të marrë nga Ukraina. Komisionerja ruse për të drejtat e fëmijëve Maria Lvova-Belova raportoi në korrik se Rusia kishte “pranuar” më shumë se 700,000 fëmijë ukrainas.
Konventa e OKB-së për Parandalimin dhe Ndëshkimin e Gjenocidit rendit pesë akte që përbëjnë këtë krim; mes tyre është “transferimi me forcë i fëmijëve nga një grup njerëzor në tjetrin”. Gjykata Penale Ndërkombëtare në Hagë lëshoi një urdhër arresti për Putinin dhe Lvova-Belovën me akuzën e dëbimit të fëmijëve.
Shërbimi për shtyp i Komisionerit rus për të Drejtat e Fëmijëve dhe Ministrisë së Punëve të Jashtme të Bjellorusisë nuk iu përgjigjën kërkesës së Reuters për koment.
