Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, tha se Kosova ka të drejtë “të pamohueshme” që të zbatojë Kushtetutën e saj, teksa kërkoi që të mbahet një balancë pas sulmit të shtatorit në Banjskë të Zveçanit, kur një grup i serbëve të armatosur sulmoi Policinë e Kosovës.
“Përderisa të gjithë pajtohemi se Qeveria e Kosovës duhet të angazhohet, koordinohet dhe të punojë ngushtë me aleatët e saj kyçë, le të mos harrojmë po ashtu të drejtën e pamohueshme të Kosovës për të zbatuar Kushtetutën e saj. Pas Banjskës, është thelbësore të mbahet përqendrimi dhe një balancë”, shkroi Rama në X, që më herët njihej si Twitter.
While we all agree that Kosova's government should engage, coordinate, and work more closely with its key allies, let's also not lose sight of Kosova's undeniable right to enforce its constitution. After Banjska, it's crucial to maintain focus and a sense of balance.
— Edi Rama (@ediramaal) February 5, 2024
Reagimi i Ramës vjen në kohën kur Shtetet e Bashkuara, shtetet e tjera të QUINT-it – Italia, Gjermania, Britania dhe Franca – dhe Bashkimi Evropian, po i kërkojnë Kosovës që të shtyjë zbatimin e një rregulloreje të Bankës Qendrore të Kosovës.
Rregullorja, që nisi së zbatuari më 1 shkurt, parasheh përdorimin e euros si valutë të vetme për pagesat me para të gatshme, gjë që ka rritur shqetësimin e serbëve lokalë, por edhe të faktorëve ndërkombëtarë, se ky vendim do të ndikojë negativisht te popullata serbe në Kosovë, që përdor dinarin serb.
Qeveria e Kosovës ka thënë se rregullorja për operacione me para të gatshme është në linjë me Kushtetutën e Kosovës dhe se ajo do të zbatohet përmes një tranzicioni të lehtësuar.
Ambasadori amerikan në Prishtinë, Jeff Hovenier, më 5 shkurt përsëriti kërkesën amerikane që zbatimi i rregullores së Kosovës të shtyhet. Ai tha se Uashingtoni ka “shqetësime të thella për mënyrën e zbatimit të kësaj rregulloreje, pasi besojmë se nuk i merr parasysh disa shqetësime të komuniteteve”.
Kur u pyet nëse Qeveria amerikane mund të ndërmarrë veprime kundër Kosovës, nëse nuk i përgjigjet kërkesës për shtyrjen e zbatimit të vendimit të BQK-së, Hovenier tha se “shpresojmë që Qeveria të jetë partnere me ne”, duke shtuar që nëse ndodh e kundërta, kjo gjë “do të ketë ndikim në kualitetin e partneritetit tonë”.
Më herët, edhe Bashkimi Evropian dhe mekanizma të tjerë kanë kritikuar Qeverinë e Kosovës për mosshtyrjen e zbatimit të rregullores.
Në vendbanimet ku jetojnë serbët në Kosovë, dinari serb ka qarkulluar që nga paslufta. Shteti serb ua paguan serbëve të Kosovës – përmes një sistemi paralel – pagat, pensionet, ndihmat sociale, dhe përfitimet tjera.
Lista Serbe, partia më e madhe e serbëve në Kosovë që gëzon mbështetjen e Beogradit zyrtar, ka kritikuar vendimin e BQK-së, dhe kreu i kësaj partie, Zllatan Ellek, më 3 shkurt tha se ndalimi i përdorimit të dinarit “nënkupton dëbimin të serbëve dhe të gjitha institucioneve serbe” nga territori i Kosovës.
Sipas Ellekut, afër 100.000 serbë do të preken drejtpërdrejt nga vendimi i BQK-së për ndalimin e përdorimit të dinarit.
